Náboženství
Hinduismus		Mahábháráta
	< zpět	Kniha 3  -  Āraṇyakaparvan	kapitola 81. - 90.
	< zpět	Kniha 3  -  Āraṇyakaparvan	kapitola 81.
	1 pulastya uvāca 1 tato gaccheta rājendra kurukṣetram abhiṣṭutam pāpebhyo vipramucyante tadgatāḥ sarvajantavaḥ 2 kurukṣetraṃ gamiṣyāmi kurukṣetre vasāmy aham ya evaṃ satataṃ brūyāt so 'pi pāpaiḥ pramucyate 3 tatra māsaṃ vased vīra sarasvatyāṃ yudhiṣṭhira yatra brahmādayo devā ṛṣayaḥ siddhacāraṇāḥ 4 gandharvāpsaraso yakṣāḥ pannagāś ca mahīpate brahmakṣetraṃ mahāpuṇyam abhigacchanti bhārata 5 manasāpy abhikāmasya kurukṣetraṃ yudhiṣṭhira pāpāni vipraṇaśyanti brahmalokaṃ ca gacchati 6 gatvā hi śraddhayā yuktaḥ kurukṣetraṃ kurūdvaha rājasūyāśvamedhābhyāṃ phalaṃ prāpnoti mānavaḥ 7 tato macakrukaṃ rājan dvārapālaṃ mahābalam yakṣaṃ samabhivādyaiva gosahasraphalaṃ labhet 8 tato gaccheta dharmajña viṣṇoḥ sthānam anuttamam satataṃ nāma rājendra yatra saṃnihito hariḥ 9 tatra snātvārcayitvā ca trilokaprabhavaṃ harim aśvamedham avāpnoti viṣṇulokaṃ ca gacchati 10 tataḥ pāriplavaṃ gacchet tīrthaṃ trailokyaviśrutam agniṣṭomātirātrābhyāṃ phalaṃ prāpnoti mānavaḥ 11 pṛthivyās tīrtham āsādya gosahasraphalaṃ labhet tataḥ śālūkinīṃ gatvā tīrthasevī narādhipa daśāśvamedhike snātvā tad eva labhate phalam 12 sarpadarvīṃ samāsādya nāgānāṃ tīrtham uttamam agniṣṭomam avāpnoti nāgalokaṃ ca vindati 13 tato gaccheta dharmajña dvārapālaṃ tarantukam tatroṣya rajanīm ekāṃ gosahasraphalaṃ labhet 14 tataḥ pañcanadaṃ gatvā niyato niyatāśanaḥ koṭitīrtham upaspṛśya hayamedhaphalaṃ labhet aśvinos tīrtham āsādya rūpavān abhijāyate 15 tato gaccheta dharmajña vārāhaṃ tīrtham uttamam viṣṇur vārāharūpeṇa pūrvaṃ yatra sthito 'bhavat tatra snātvā naravyāghra agniṣṭomaphalaṃ labhet 16 tato jayantyā rājendra somatīrthaṃ samāviśet snātvā phalam avāpnoti rājasūyasya mānavaḥ 17 ekahaṃse naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet kṛtaśaucaṃ samāsādya tīrthasevī kurūdvaha puṇḍarīkam avāpnoti kṛtaśauco bhaven naraḥ 18 tato muñjavaṭaṃ nāma mahādevasya dhīmataḥ tatroṣya rajanīm ekāṃ gāṇapatyam avāpnuyāt 19 tatraiva ca mahārāja yakṣī lokapariśrutā tāṃ cābhigamya rājendra puṇyāṃl lokān avāpnuyāt 20 kurukṣetrasya tad dvāraṃ viśrutaṃ bharatarṣabha pradakṣiṇam upāvṛtya tīrthasevī samāhitaḥ 21 saṃmite puṣkarāṇāṃ ca snātvārcya pitṛdevatāḥ jāmadagnyena rāmeṇa āhṛte vai mahātmanā kṛtakṛtyo bhaved rājann aśvamedhaṃ ca vindati 22 tato rāmahradān gacchet tīrthasevī narādhipa yatra rāmeṇa rājendra tarasā dīptatejasā kṣatram utsādya vīryeṇa hradāḥ pañca niveśitāḥ 23 pūrayitvā naravyāghra rudhireṇeti naḥ śrutam pitaras tarpitāḥ sarve tathaiva ca pitāmahāḥ tatas te pitaraḥ prītā rāmam ūcur mahīpate 24 rāma rāma mahābhāga prītāḥ sma tava bhārgava anayā pitṛbhaktyā ca vikrameṇa ca te vibho varaṃ vṛṇīṣva bhadraṃ te kim icchasi mahādyute 25 evam uktaḥ sa rājendra rāmaḥ praharatāṃ varaḥ abravīt prāñjalir vākyaṃ pitṝn sa gagane sthitān 26 bhavanto yadi me prītā yady anugrāhyatā mayi pitṛprasādād iccheyaṃ tapasāpyāyanaṃ punaḥ 27 yac ca roṣābhibhūtena kṣatram utsāditaṃ mayā tataś ca pāpān mucyeyaṃ yuṣmākaṃ tejasā hy aham hradāś ca tīrthabhūtā me bhaveyur bhuvi viśrutāḥ 28 etac chrutvā śubhaṃ vākyaṃ rāmasya pitaras tadā pratyūcuḥ paramaprītā rāmaṃ harṣasamanvitāḥ 29 tapas te vardhatāṃ bhūyaḥ pitṛbhaktyā viśeṣataḥ yac ca roṣābhibhūtena kṣatram utsāditaṃ tvayā 30 tataś ca pāpān muktas tvaṃ karmabhis te ca pātitāḥ hradāś ca tava tīrthatvaṃ gamiṣyanti na saṃśayaḥ 31 hradeṣv eteṣu yaḥ snātvā pitṝn saṃtarpayiṣyati pitaras tasya vai prītā dāsyanti bhuvi durlabham īpsitaṃ manasaḥ kāmaṃ svargalokaṃ ca śāśvatam 32 evaṃ dattvā varān rājan rāmasya pitaras tadā āmantrya bhārgavaṃ prītās tatraivāntardadhus tadā 33 evaṃ rāmahradāḥ puṇyā bhārgavasya mahātmanaḥ snātvā hradeṣu rāmasya brahmacārī śubhavrataḥ rāmam abhyarcya rājendra labhed bahu suvarṇakam 34 vaṃśamūlakam āsādya tīrthasevī kurūdvaha svavaṃśam uddhared rājan snātvā vai vaṃśamūlake 35 kāyaśodhanam āsādya tīrthaṃ bharatasattama śarīraśuddhiḥ snātasya tasmiṃs tīrthe na saṃśayaḥ śuddhadehaś ca saṃyāti śubhāṃl lokān anuttamān 36 tato gaccheta rājendra tīrthaṃ trailokyaviśrutam lokā yatroddhṛtāḥ pūrvaṃ viṣṇunā prabhaviṣṇunā 37 lokoddhāraṃ samāsādya tīrthaṃ trailokyaviśrutam snātvā tīrthavare rājaṃl lokān uddharate svakān śrītīrthaṃ ca samāsādya vindate śriyam uttamām 38 kapilātīrtham āsādya brahmacārī samāhitaḥ tatra snātvārcayitvā ca daivatāni pitṝṃs tathā kapilānāṃ sahasrasya phalaṃ vindati mānavaḥ 39 sūryatīrthaṃ samāsādya snātvā niyatamānasaḥ arcayitvā pitṝn devān upavāsaparāyaṇaḥ agniṣṭomam avāpnoti sūryalokaṃ ca gacchati 40 gavāṃbhavanam āsādya tīrthasevī yathākramam tatrābhiṣekaṃ kurvāṇo gosahasraphalaṃ labhet 41 śaṅkhinīṃ tatra āsādya tīrthasevī kurūdvaha devyās tīrthe naraḥ snātvā labhate rūpam uttamam 42 tato gaccheta rājendra dvārapālam arantukam tasya tīrthaṃ sarasvatyāṃ yakṣendrasya mahātmanaḥ tatra snātvā naro rājann agniṣṭomaphalaṃ labhet 43 tato gaccheta dharmajña brahmāvartaṃ narādhipa brahmāvarte naraḥ snātvā brahmalokam avāpnuyāt 44 tato gaccheta dharmajña sutīrthakam anuttamam yatra saṃnihitā nityaṃ pitaro daivataiḥ saha 45 tatrābhiṣekaṃ kurvīta pitṛdevārcane rataḥ aśvamedham avāpnoti pitṛlokaṃ ca gacchati 46 tato 'mbuvaśyaṃ dharmajña samāsādya yathākramam kośeśvarasya tīrtheṣu snātvā bharatasattama sarvavyādhivinirmukto brahmaloke mahīyate 47 mātṛtīrthaṃ ca tatraiva yatra snātasya bhārata prajā vivardhate rājann anantāṃ cāśnute śriyam 48 tataḥ śītavanaṃ gacchen niyato niyatāśanaḥ tīrthaṃ tatra mahārāja mahad anyatra durlabham 49 punāti darśanād eva daṇḍenaikaṃ narādhipa keśān abhyukṣya vai tasmin pūto bhavati bhārata 50 tīrthaṃ tatra mahārāja śvānalomāpahaṃ smṛtam yatra viprā naravyāghra vidvāṃsas tīrthatatparāḥ 51 śvānalomāpanayane tīrthe bharatasattama prāṇāyāmair nirharanti śvalomāni dvijottamāḥ 52 pūtātmānaś ca rājendra prayānti paramāṃ gatim daśāśvamedhikaṃ caiva tasmiṃs tīrthe mahīpate tatra snātvā naravyāghra gaccheta paramāṃ gatim 53 tato gaccheta rājendra mānuṣaṃ lokaviśrutam yatra kṛṣṇamṛgā rājan vyādhena paripīḍitāḥ avagāhya tasmin sarasi mānuṣatvam upāgatāḥ 54 tasmiṃs tīrthe naraḥ snātvā brahmacārī jitendriyaḥ sarvapāpaviśuddhātmā svargaloke mahīyate 55 mānuṣasya tu pūrveṇa krośamātre mahīpate āpagā nāma vikhyātā nadī siddhaniṣevitā 56 śyāmākabhojanaṃ tatra yaḥ prayacchati mānavaḥ devān pitṝṃś ca uddiśya tasya dharmaphalaṃ mahat ekasmin bhojite vipre koṭir bhavati bhojitā 57 tatra snātvārcayitvā ca daivatāni pitṝṃs tathā uṣitvā rajanīm ekām agniṣṭomaphalaṃ labhet 58 tato gaccheta rājendra brahmaṇaḥ sthānam uttamam brahmodumbaram ity eva prakāśaṃ bhuvi bhārata 59 tatra saptarṣikuṇḍeṣu snātasya kurupuṃgava kedāre caiva rājendra kapiṣṭhalamahātmanaḥ 60 brahmāṇam abhigamyātha śuciḥ prayatamānasaḥ sarvapāpaviśuddhātmā brahmalokaṃ prapadyate 61 kapiṣṭhalasya kedāraṃ samāsādya sudurlabham antardhānam avāpnoti tapasā dagdhakilbiṣaḥ 62 tato gaccheta rājendra sarakaṃ lokaviśrutam kṛṣṇapakṣe caturdaśyām abhigamya vṛṣadhvajam labhate sarvakāmān hi svargalokaṃ ca gacchati 63 tisraḥ koṭyas tu tīrthānāṃ sarake kurunandana rudrakoṭis tathā kūpe hradeṣu ca mahīpate ilāspadaṃ ca tatraiva tīrthaṃ bharatasattama 64 tatra snātvārcayitvā ca pitṝn devāṃś ca bhārata na durgatim avāpnoti vājapeyaṃ ca vindati 65 kiṃdāne ca naraḥ snātvā kiṃjapye ca mahīpate aprameyam avāpnoti dānaṃ japyaṃ ca bhārata 66 kalaśyāṃ cāpy upaspṛśya śraddadhāno jitendriyaḥ agniṣṭomasya yajñasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ 67 sarakasya tu pūrveṇa nāradasya mahātmanaḥ tīrthaṃ kuruvaraśreṣṭha anājanmeti viśrutam 68 tatra tīrthe naraḥ snātvā prāṇāṃś cotsṛjya bhārata nāradenābhyanujñāto lokān prāpnoti durlabhān 69 śuklapakṣe daśamyāṃ tu puṇḍarīkaṃ samāviśet tatra snātvā naro rājan puṇḍarīkaphalaṃ labhet 70 tatas triviṣṭapaṃ gacchet triṣu lokeṣu viśrutam tatra vaitaraṇī puṇyā nadī pāpapramocanī 71 tatra snātvārcayitvā ca śūlapāṇiṃ vṛṣadhvajam sarvapāpaviśuddhātmā gaccheta paramāṃ gatim 72 tato gaccheta rājendra phalakīvanam uttamam yatra devāḥ sadā rājan phalakīvanam āśritāḥ tapaś caranti vipulaṃ bahuvarṣasahasrakam 73 dṛṣadvatyāṃ naraḥ snātvā tarpayitvā ca devatāḥ agniṣṭomātirātrābhyāṃ phalaṃ vindati bhārata 74 tīrthe ca sarvadevānāṃ snātvā bharatasattama gosahasrasya rājendra phalaṃ prāpnoti mānavaḥ 75 pāṇikhāte naraḥ snātvā tarpayitvā ca devatāḥ rājasūyam avāpnoti ṛṣilokaṃ ca gacchati 76 tato gaccheta rājendra miśrakaṃ tīrtham uttamam tatra tīrthāni rājendra miśritāni mahātmanā 77 vyāsena nṛpaśārdūla dvijārtham iti naḥ śrutam sarvatīrtheṣu sa snāti miśrake snāti yo naraḥ 78 tato vyāsavanaṃ gacchen niyato niyatāśanaḥ manojave naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet 79 gatvā madhuvaṭīṃ cāpi devyās tīrthaṃ naraḥ śuciḥ tatra snātvārcayed devān pitṝṃś ca prayataḥ śuciḥ sa devyā samanujñāto gosahasraphalaṃ labhet 80 kauśikyāḥ saṃgame yas tu dṛṣadvatyāś ca bhārata snāti vai niyatāhāraḥ sarvapāpaiḥ pramucyate 81 tato vyāsasthalī nāma yatra vyāsena dhīmatā putraśokābhitaptena dehatyāgārthaniścayaḥ 82 kṛto devaiś ca rājendra punar utthāpitas tadā abhigamya sthalīṃ tasya gosahasraphalaṃ labhet 83 kiṃdattaṃ kūpam āsādya tilaprasthaṃ pradāya ca gaccheta paramāṃ siddhim ṛṇair muktaḥ kurūdvaha 84 ahaś ca sudinaṃ caiva dve tīrthe ca sudurlabhe tayoḥ snātvā naravyāghra sūryalokam avāpnuyāt 85 mṛgadhūmaṃ tato gacchet triṣu lokeṣu viśrutam tatra gaṅgāhrade snātvā samabhyarcya ca mānavaḥ śūlapāṇiṃ mahādevam aśvamedhaphalaṃ labhet 86 devatīrthe naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet atha vāmanakaṃ gacchet triṣu lokeṣu viśrutam 87 tatra viṣṇupade snātvā arcayitvā ca vāmanam sarvapāpaviśuddhātmā viṣṇulokam avāpnuyāt 88 kulaṃpune naraḥ snātvā punāti svakulaṃ naraḥ pavanasya hradaṃ gatvā marutāṃ tīrtham uttamam tatra snātvā naravyāghra vāyuloke mahīyate 89 amarāṇāṃ hrade snātvā amareṣu narādhipa amarāṇāṃ prabhāvena svargaloke mahīyate 90 śālihotrasya rājendra śāliśūrpe yathāvidhi snātvā naravaraśreṣṭha gosahasraphalaṃ labhet 91 śrīkuñjaṃ ca sarasvatyāṃ tīrthaṃ bharatasattama tatra snātvā naro rājann agniṣṭomaphalaṃ labhet 92 tato naimiṣakuñjaṃ ca samāsādya kurūdvaha ṛṣayaḥ kila rājendra naimiṣeyās tapodhanāḥ tīrthayātrāṃ puraskṛtya kurukṣetraṃ gatāḥ purā 93 tataḥ kuñjaḥ sarasvatyāṃ kṛto bharatasattama ṛṣīṇām avakāśaḥ syād yathā tuṣṭikaro mahān 94 tasmin kuñje naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet kanyātīrthe naraḥ snātvā agniṣṭomaphalaṃ labhet 95 tato gacchen naravyāghra brahmaṇaḥ sthānam uttamam tatra varṇāvaraḥ snātvā brāhmaṇyaṃ labhate naraḥ brāhmaṇaś ca viśuddhātmā gaccheta paramāṃ gatim 96 tato gacchen naraśreṣṭha somatīrtham anuttamam tatra snātvā naro rājan somalokam avāpnuyāt 97 saptasārasvataṃ tīrthaṃ tato gacchen narādhipa yatra maṅkaṇakaḥ siddho maharṣir lokaviśrutaḥ 98 purā maṅkaṇako rājan kuśāgreṇeti naḥ śrutam kṣataḥ kila kare rājaṃs tasya śākaraso 'sravat 99 sa vai śākarasaṃ dṛṣṭvā harṣāviṣṭo mahātapāḥ pranṛttaḥ kila viprarṣir vismayotphullalocanaḥ 100 tatas tasmin pranṛtte vai sthāvaraṃ jaṅgamaṃ ca yat pranṛttam ubhayaṃ vīra tejasā tasya mohitam 101 brahmādibhiḥ surai rājann ṛṣibhiś ca tapodhanaiḥ vijñapto vai mahādeva ṛṣer arthe narādhipa nāyaṃ nṛtyed yathā deva tathā tvaṃ kartum arhasi 102 tataḥ pranṛttam āsādya harṣāviṣṭena cetasā surāṇāṃ hitakāmārtham ṛṣiṃ devo 'bhyabhāṣata 103 aho maharṣe dharmajña kimarthaṃ nṛtyate bhavān harṣasthānaṃ kimarthaṃ vā tavādya munipuṃgava 104 ṛṣir uvāca 104 kiṃ na paśyasi me deva karāc chākarasaṃ srutam yaṃ dṛṣṭvāhaṃ pranṛtto vai harṣeṇa mahatānvitaḥ 105 pulastya uvāca 105 taṃ prahasyābravīd devo muniṃ rāgeṇa mohitam ahaṃ vai vismayaṃ vipra na gacchāmīti paśya mām 106 evam uktvā naraśreṣṭha mahādevena dhīmatā aṅgulyagreṇa rājendra svāṅguṣṭhas tāḍito 'nagha 107 tato bhasma kṣatād rājan nirgataṃ himasaṃnibham tad dṛṣṭvā vrīḍito rājan sa muniḥ pādayor gataḥ 108 nānyaṃ devam ahaṃ manye rudrāt parataraṃ mahat surāsurasya jagato gatis tvam asi śūladhṛk 109 tvayā sṛṣṭam idaṃ viśvaṃ trailokyaṃ sacarācaram tvām eva bhagavan sarve praviśanti yugakṣaye 110 devair api na śakyas tvaṃ parijñātuṃ kuto mayā tvayi sarve ca dṛśyante surā brahmādayo 'nagha 111 sarvas tvam asi lokānāṃ kartā kārayitā ca ha tvatprasādāt surāḥ sarve modantīhākutobhayāḥ evaṃ stutvā mahādevaṃ sa ṛṣiḥ praṇato 'bhavat 112 ṛṣir uvāca 112 tvatprasādān mahādeva tapo me na kṣareta vai 113 pulastya uvāca 113 tato devaḥ prahṛṣṭātmā brahmarṣim idam abravīt tapas te vardhatāṃ vipra matprasādāt sahasradhā 114 āśrame ceha vatsyāmi tvayā sārdhaṃ mahāmune saptasārasvate snātvā arcayiṣyanti ye tu mām 115 na teṣāṃ durlabhaṃ kiṃ cid iha loke paratra ca sārasvataṃ ca te lokaṃ gamiṣyanti na saṃśayaḥ 116 tatas tv auśanasaṃ gacchet triṣu lokeṣu viśrutam yatra brahmādayo devā ṛṣayaś ca tapodhanāḥ 117 kārttikeyaś ca bhagavāṃs trisaṃdhyaṃ kila bhārata sāṃnidhyam akarot tatra bhārgavapriyakāmyayā 118 kapālamocanaṃ tīrthaṃ sarvapāpapramocanam tatra snātvā naravyāghra sarvapāpaiḥ pramucyate 119 agnitīrthaṃ tato gacchet tatra snātvā nararṣabha agnilokam avāpnoti kulaṃ caiva samuddharet 120 viśvāmitrasya tatraiva tīrthaṃ bharatasattama tatra snātvā mahārāja brāhmaṇyam abhijāyate 121 brahmayoniṃ samāsādya śuciḥ prayatamānasaḥ tatra snātvā naravyāghra brahmalokaṃ prapadyate punāty āsaptamaṃ caiva kulaṃ nāsty atra saṃśayaḥ 122 tato gaccheta rājendra tīrthaṃ trailokyaviśrutam pṛthūdakam iti khyātaṃ kārttikeyasya vai nṛpa tatrābhiṣekaṃ kurvīta pitṛdevārcane rataḥ 123 ajñānāj jñānato vāpi striyā vā puruṣeṇa vā yat kiṃ cid aśubhaṃ karma kṛtaṃ mānuṣabuddhinā 124 tat sarvaṃ naśyate tasya snātamātrasya bhārata aśvamedhaphalaṃ cāpi svargalokaṃ ca gacchati 125 puṇyam āhuḥ kurukṣetraṃ kurukṣetrāt sarasvatīm sarasvatyāś ca tīrthāni tīrthebhyaś ca pṛthūdakam 126 uttame sarvatīrthānāṃ yas tyajed ātmanas tanum pṛthūdake japyaparo nainaṃ śvomaraṇaṃ tapet 127 gītaṃ sanatkumāreṇa vyāsena ca mahātmanā vede ca niyataṃ rājan abhigacchet pṛthūdakam 128 pṛthūdakāt puṇyatamaṃ nānyat tīrthaṃ narottama etan medhyaṃ pavitraṃ ca pāvanaṃ ca na saṃśayaḥ 129 tatra snātvā divaṃ yānti api pāpakṛto janāḥ pṛthūdake naraśreṣṭha prāhur evaṃ manīṣiṇaḥ 130 madhusravaṃ ca tatraiva tīrthaṃ bharatasattama tatra snātvā naro rājan gosahasraphalaṃ labhet 131 tato gacchen naraśreṣṭha tīrthaṃ devyā yathākramam sarasvatyāruṇāyāś ca saṃgamaṃ lokaviśrutam 132 trirātropoṣitaḥ snātvā mucyate brahmahatyayā agniṣṭomātirātrābhyāṃ phalaṃ vindati mānavaḥ 133 āsaptamaṃ kulaṃ caiva punāti bharatarṣabha avatīrṇaṃ ca tatraiva tīrthaṃ kurukulodvaha viprāṇām anukampārthaṃ darbhiṇā nirmitaṃ purā 134 vratopanayanābhyāṃ vā upavāsena vā dvijaḥ kriyāmantraiś ca saṃyukto brāhmaṇaḥ syān na saṃśayaḥ 135 kriyāmantravihīno 'pi tatra snātvā nararṣabha cīrṇavrato bhaved vipro dṛṣṭam etat purātane 136 samudrāś cāpi catvāraḥ samānītāś ca darbhiṇā yeṣu snāto naravyāghra na durgatim avāpnuyāt phalāni gosahasrāṇāṃ caturṇāṃ vindate ca saḥ 137 tato gaccheta rājendra tīrthaṃ śatasahasrakam sāhasrakaṃ ca tatraiva dve tīrthe lokaviśrute 138 ubhayor hi naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet dānaṃ vāpy upavāso vā sahasraguṇitaṃ bhavet 139 tato gaccheta rājendra reṇukātīrtham uttamam tatrābhiṣekaṃ kurvīta pitṛdevārcane rataḥ sravapāpaviśuddhātmā agniṣṭomaphalaṃ labhet 140 vimocanam upaspṛśya jitamanyur jitendriyaḥ pratigrahakṛtair doṣaiḥ sarvaiḥ sa parimucyate 141 tataḥ pañcavaṭaṃ gatvā brahmacārī jitendriyaḥ puṇyena mahatā yuktaḥ satāṃ loke mahīyate 142 yatra yogeśvaraḥ sthāṇuḥ svayam eva vṛṣadhvajaḥ tam arcayitvā deveśaṃ gamanād eva sidhyati 143 aujasaṃ varuṇaṃ tīrthaṃ dīpyate svena tejasā yatra brahmādibhir devair ṛṣibhiś ca tapodhanaiḥ senāpatyena devānām abhiṣikto guhas tadā 144 aujasasya tu pūrveṇa kurutīrthaṃ kurūdvaha kurutīrthe naraḥ snātvā brahmacārī jitendriyaḥ sarvapāpaviśuddhātmā kurulokaṃ prapadyate 145 svargadvāraṃ tato gacchen niyato niyatāśanaḥ svargalokam avāpnoti brahmalokaṃ ca gacchati 146 tato gacched anarakaṃ tīrthasevī narādhipa tatra snātvā naro rājan na durgatim avāpnuyāt 147 tatra brahmā svayaṃ nityaṃ devaiḥ saha mahīpate anvāsyate naraśreṣṭha nārāyaṇapurogamaiḥ 148 sāṃnidhyaṃ caiva rājendra rudrapatnyāḥ kurūdvaha abhigamya ca tāṃ devīṃ na durgatim avāpnuyāt 149 tatraiva ca mahārāja viśveśvaram umāpatim abhigamya mahādevaṃ mucyate sarvakilbiṣaiḥ 150 nārāyaṇaṃ cābhigamya padmanābham ariṃdamam śobhamāno mahārāja viṣṇulokaṃ prapadyate 151 tīrthe tu sarvadevānāṃ snātaḥ sa puruṣarṣabha sarvaduḥkhaiḥ parityakto dyotate śaśivat sadā 152 tataḥ svastipuraṃ gacchet tīrthasevī narādhipa pāvanaṃ tīrtham āsādya tarpayet pitṛdevatāḥ agniṣṭomasya yajñasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ 153 gaṅgāhradaś ca tatraiva kūpaś ca bharatarṣabha tisraḥ koṭyas tu tīrthānāṃ tasmin kūpe mahīpate tatra snātvā naro rājan svargalokaṃ prapadyate 154 āpagāyāṃ naraḥ snātvā arcayitvā maheśvaram gāṇapatyam avāpnoti kulaṃ coddharate svakam 155 tataḥ sthāṇuvaṭaṃ gacchet triṣu lokeṣu viśrutam tatra snātvā sthito rātriṃ rudralokam avāpnuyāt 156 badarīpācanaṃ gacched vasiṣṭhasyāśramaṃ tataḥ badaraṃ bhakṣayet tatra trirātropoṣito naraḥ 157 samyag dvādaśa varṣāṇi badarān bhakṣayet tu yaḥ trirātropoṣitaś caiva bhavet tulyo narādhipa 158 indramārgaṃ samāsādya tīrthasevī narādhipa ahorātropavāsena śakraloke mahīyate 159 ekarātraṃ samāsādya ekarātroṣito naraḥ niyataḥ satyavādī ca brahmaloke mahīyate 160 tato gaccheta dharmajña tīrthaṃ trailokyaviśrutam ādityasyāśramo yatra tejorāśer mahātmanaḥ 161 tasmiṃs tīrthe naraḥ snātvā pūjayitvā vibhāvasum ādityalokaṃ vrajati kulaṃ caiva samuddharet 162 somatīrthe naraḥ snātvā tīrthasevī kurūdvaha somalokam avāpnoti naro nāsty atra saṃśayaḥ 163 tato gaccheta dharmajña dadhīcasya mahātmanaḥ tīrthaṃ puṇyatamaṃ rājan pāvanaṃ lokaviśrutam 164 yatra sārasvato rājan so 'ṅgirās tapaso nidhiḥ tasmiṃs tīrthe naraḥ snātvā vājapeyaphalaṃ labhet sārasvatīṃ gatiṃ caiva labhate nātra saṃśayaḥ 165 tataḥ kanyāśramaṃ gacchen niyato brahmacaryavān trirātropoṣito rājann upavāsaparāyaṇaḥ labhet kanyāśataṃ divyaṃ brahmalokaṃ ca gacchati 166 tato gaccheta dharmajña tīrthaṃ saṃnihitīm api yatra brahmādayo devā ṛṣayaś ca tapodhanāḥ māsi māsi samāyānti puṇyena mahatānvitāḥ 167 saṃnihityām upaspṛśya rāhugraste divākare aśvamedhaśataṃ tena iṣṭaṃ bhavati śāśvatam 168 pṛthivyāṃ yāni tīrthāni antarikṣacarāṇi ca nadyo nadās taḍāgāś ca sarvaprasravaṇāni ca 169 udapānāś ca vaprāś ca puṇyāny āyatanāni ca māsi māsi samāyānti saṃnihityāṃ na saṃśayaḥ 170 yat kiṃ cid duṣkṛtaṃ karma striyā vā puruṣasya vā snātamātrasya tat sarvaṃ naśyate nātra saṃśayaḥ padmavarṇena yānena brahmalokaṃ sa gacchati 171 abhivādya tato yakṣaṃ dvārapālam arantukam koṭirūpam upaspṛśya labhed bahu suvarṇakam 172 gaṅgāhradaś ca tatraiva tīrthaṃ bharatasattama tatra snātas tu dharmajña brahmacārī samāhitaḥ rājasūyāśvamedhābhyāṃ phalaṃ vindati śāśvatam 173 pṛthivyāṃ naimiṣaṃ puṇyam antarikṣe ca puṣkaram trayāṇām api lokānāṃ kurukṣetraṃ viśiṣyate 174 pāṃsavo 'pi kurukṣetre vāyunā samudīritāḥ api duṣkṛtakarmāṇaṃ nayanti paramāṃ gatim 175 dakṣiṇena sarasvatyā uttareṇa dṛṣadvatīm ye vasanti kurukṣetre te vasanti triviṣṭape 176 kurukṣetraṃ gamiṣyāmi kurukṣetre vasāmy aham apy ekāṃ vācam utsṛjya sarvapāpaiḥ pramucyate 177 brahmavedī kurukṣetraṃ puṇyaṃ brahmarṣisevitam tadāvasanti ye rājan na te śocyāḥ kathaṃ cana 178 tarantukārantukayor yad antaraṃ; rāmahradānāṃ ca macakrukasya etat kurukṣetrasamantapañcakaṃ; pitāmahasyottaravedir ucyate
	< zpět	Kniha 3  -  Āraṇyakaparvan	kapitola 82.
	1 pulastya uvāca 1 tato gaccheta dharmajña dharmatīrthaṃ purātanam tatra snātvā naro rājan dharmaśīlaḥ samāhitaḥ āsaptamaṃ kulaṃ rājan punīte nātra saṃśayaḥ 2 tato gaccheta dharmajña kārāpatanam uttamam agniṣṭomam avāpnoti munilokaṃ ca gacchati 3 saugandhikaṃ vanaṃ rājaṃs tato gaccheta mānavaḥ yatra brahmādayo devā ṛṣayaś ca tapodhanāḥ 4 siddhacāraṇagandharvāḥ kiṃnarāḥ samahoragāḥ tad vanaṃ praviśann eva sarvapāpaiḥ pramucyate 5 tato hi sā saricchreṣṭhā nadīnām uttamā nadī plakṣād devī srutā rājan mahāpuṇyā sarasvatī 6 tatrābhiṣekaṃ kurvīta valmīkān niḥsṛte jale arcayitvā pitṝn devān aśvamedhaphalaṃ labhet 7 īśānādhyuṣitaṃ nāma tatra tīrthaṃ sudurlabham ṣaṭsu śamyānipāteṣu valmīkād iti niścayaḥ 8 kapilānāṃ sahasraṃ ca vājimedhaṃ ca vindati tatra snātvā naravyāghra dṛṣṭam etat purātane 9 sugandhāṃ śatakumbhāṃ ca pañcayajñāṃ ca bhārata abhigamya naraśreṣṭha svargaloke mahīyate 10 triśūlakhātaṃ tatraiva tīrtham āsādya bhārata tatrābhiṣekaṃ kurvīta pitṛdevārcane rataḥ gāṇapatyaṃ sa labhate dehaṃ tyaktvā na saṃśayaḥ 11 tato gaccheta rājendra devyāḥ sthānaṃ sudurlabham śākaṃbharīti vikhyātā triṣu lokeṣu viśrutā 12 divyaṃ varṣasahasraṃ hi śākena kila suvrata āhāraṃ sā kṛtavatī māsi māsi narādhipa 13 ṛṣayo 'bhyāgatās tatra devyā bhaktyā tapodhanāḥ ātithyaṃ ca kṛtaṃ teṣāṃ śākena kila bhārata tataḥ śākambharīty eva nāma tasyāḥ pratiṣṭhitam 14 śākaṃbharīṃ samāsādya brahmacārī samāhitaḥ trirātram uṣitaḥ śākaṃ bhakṣayen niyataḥ śuciḥ 15 śākāhārasya yat samyag varṣair dvādaśabhiḥ phalam tat phalaṃ tasya bhavati devyāś chandena bhārata 16 tato gacchet suvarṇākṣaṃ triṣu lokeṣu viśrutam yatra viṣṇuḥ prasādārthaṃ rudram ārādhayat purā 17 varāṃś ca subahūṃl lebhe daivateṣu sudurlabhān uktaś ca tripuraghnena parituṣṭena bhārata 18 api cāsmat priyataro loke kṛṣṇa bhaviṣyasi tvan mukhaṃ ca jagat kṛtsnaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ 19 tatrābhigamya rājendra pūjayitvā vṛṣadhvajam aśvamedham avāpnoti gāṇapatyaṃ ca vindati 20 dhūmāvatīṃ tato gacchet triratropoṣito naraḥ manasā prārthitān kāmāṃl labhate nātra saṃśayaḥ 21 devyās tu dakṣiṇārdhena rathāvarto narādhipa tatrāroheta dharmajña śraddadhāno jitendriyaḥ mahādevaprasādād dhi gaccheta paramāṃ gatim 22 pradakṣiṇam upāvṛtya gaccheta bharatarṣabha dhārāṃ nāma mahāprājña sarvapāpapraṇāśinīm tatra snātvā naravyāghra na śocati narādhipa 23 tato gaccheta dharmajña namaskṛtya mahāgirim svargadvāreṇa yat tulyaṃ gaṅgādvāraṃ na saṃśayaḥ 24 tatrābhiṣekaṃ kurvīta koṭitīrthe samāhitaḥ puṇḍarīkam avāpnoti kulaṃ caiva samuddharet 25 saptagaṅge trigaṅge ca śakrāvarte ca tarpayan devān pitṝṃś ca vidhivat puṇyaloke mahīyate 26 tataḥ kanakhale snātvā trirātropoṣito naraḥ aśvamedham avāpnoti svargalokaṃ ca gacchati 27 kapilāvaṭaṃ ca gaccheta tīrthasevī narādhipa uṣyaikāṃ rajanīṃ tatra gosahasraphalaṃ labhet 28 nāgarājasya rājendra kapilasya mahātmanāḥ tīrthaṃ kuruvaraśreṣṭha sarvalokeṣu viśrutam 29 tatrābhiṣekaṃ kurvīta nāgatīrthe narādhipa kapilānāṃ sahasrasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ 30 tato lalitikāṃ gacchec chaṃtanos tīrtham uttamam tatra snātvā naro rājan na durgatim avāpnuyāt 31 gaṅgāsaṃgamayoś caiva snāti yaḥ saṃgame naraḥ daśāśvamedhān āpnoti kulaṃ caiva samuddharet 32 tato gaccheta rājendra sugandhāṃ lokaviśrutām sarvapāpaviśuddhātmā brahmaloke mahīyate 33 rudrāvartaṃ tato gacchet tīrthasevī narādhipa tatra snātvā naro rājan svargaloke mahīyate 34 gaṅgāyāś ca naraśreṣṭha sarasvatyāś ca saṃgame snāto 'śvamedham āpnoti svargalokaṃ ca gacchati 35 bhadrakarṇeśvaraṃ gatvā devam arcya yathāvidhi na durgatim avāpnoti svargalokaṃ ca gacchati 36 tataḥ kubjāmrakaṃ gacchet tīrthasevī yathākramam gosahasram avāpnoti svargalokaṃ ca gacchati 37 arundhatīvaṭaṃ gacchet tīrthasevī narādhipa sāmudrakam upaspṛśya trirātropoṣito naraḥ gosahasraphalaṃ vindet kulaṃ caiva samuddharet 38 brahmāvartaṃ tato gacched brahmacārī samāhitaḥ aśvamedham avāpnoti svargalokaṃ ca gacchati 39 yamunāprabhavaṃ gatvā upaspṛśya ca yāmune aśvamedhaphalaṃ labdhvā svargaloke mahīyate 40 darvīsaṃkramaṇaṃ prāpya tīrthaṃ trailokyaviśrutam aśvamedham avāpnoti svargalokaṃ ca gacchati 41 sindhoś ca prabhavaṃ gatvā siddhagandharvasevitam tatroṣya rajanīḥ pañca vindyād bahu suvarṇakam 42 atha vedīṃ samāsādya naraḥ paramadurgamām aśvamedham avāpnoti gacchec cauśanasīṃ gatim 43 ṛṣikulyāṃ samāsādya vāsiṣṭhaṃ caiva bhārata vāsiṣṭhaṃ samatikramya sarve varṇā dvijātayaḥ 44 ṛṣikulyāṃ naraḥ snātvā ṛṣilokaṃ prapadyate yadi tatra vasen māsaṃ śākāhāro narādhipa 45 bhṛgutuṅgaṃ samāsādya vājimedhaphalaṃ labhet gatvā vīrapramokṣaṃ ca sarvapāpaiḥ pramucyate 46 kṛttikāmaghayoś caiva tīrtham āsādya bhārata agniṣṭomātirātrābhyāṃ phalaṃ prāpnoti puṇyakṛt 47 tataḥ saṃdhyāṃ samāsādya vidyātīrtham anuttamam upaspṛśya ca vidyānāṃ sarvāsāṃ pārago bhavet 48 mahāśrame vased rātriṃ sarvapāpapramocane ekakālaṃ nirāhāro lokān āvasate śubhān 49 ṣaṣṭhakālopavāsena māsam uṣya mahālaye sarvapāpaviśuddhātmā vindyād bahu suvarṇakam 50 atha vetasikāṃ gatvā pitāmahaniṣevitām aśvamedham avāpnoti gacchec cauśanasīṃ gatim 51 atha sundarikātīrthaṃ prāpya siddhaniṣevitam rūpasya bhāgī bhavati dṛṣṭam etat purātane 52 tato vai brāhmaṇīṃ gatvā brahmacārī jitendriyaḥ padmavarṇena yānena brahmalokaṃ prapadyate 53 tataś ca naimiṣaṃ gacchet puṇyaṃ siddhaniṣevitam tatra nityaṃ nivasati brahmā devagaṇair vṛtaḥ 54 naimiṣaṃ prārthayānasya pāpasyārdhaṃ praṇaśyati praviṣṭamātras tu naraḥ sarvapāpaiḥ pramucyate 55 tatra māsaṃ vased dhīro naimiṣe tīrthatatparaḥ pṛthivyāṃ yāni tīrthāni naimiṣe tāni bhārata 56 abhiṣekakṛtas tatra niyato niyatāśanaḥ gavāmayasya yajñasya phalaṃ prāpnoti bhārata punāty āsaptamaṃ caiva kulaṃ bharatasattama 57 yas tyajen naimiṣe prāṇān upavāsaparāyaṇaḥ sa modet svargalokastha evam āhur manīṣiṇaḥ nityaṃ puṇyaṃ ca medhyaṃ ca naimiṣaṃ nṛpasattama 58 gaṅgodbhedaṃ samāsādya trirātropoṣito naraḥ vājapeyam avāpnoti brahmabhūtaś ca jāyate 59 sarasvatīṃ samāsādya tarpayet pitṛdevatāḥ sārasvateṣu lokeṣu modate nātra saṃśayaḥ 60 tataś ca bāhudāṃ gacched brahmacārī samāhitaḥ devasatrasya yajñasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ 61 tataś cīravatīṃ gacchet puṇyāṃ puṇyatamair vṛtām pitṛdevārcanarato vājapeyam avāpnuyāt 62 vimalāśokam āsādya virājati yathā śaśī tatroṣya rajanīm ekāṃ svargaloke mahīyate 63 gopratāraṃ tato gacchet sarayvās tīrtham uttamam yatra rāmo gataḥ svargaṃ sabhṛtyabalavāhanaḥ 64 dehaṃ tyaktvā divaṃ yātas tasya tīrthasya tejasā rāmasya ca prasādena vyavasāyāc ca bhārata 65 tasmiṃs tīrthe naraḥ snātvā gopratāre narādhipa sarvapāpaviśuddhātmā svargaloke mahīyate 66 rāmatīrthe naraḥ snātvā gomatyāṃ kurunandana aśvamedham avāpnoti punāti ca kulaṃ naraḥ 67 śatasāhasrikaṃ tatra tīrthaṃ bharatasattama tatropasparśanaṃ kṛtvā niyato niyatāśanaḥ gosahasraphalaṃ puṇyaṃ prāpnoti bharatarṣabha 68 tato gaccheta rājendra bhartṛsthānam anuttamam koṭitīrthe naraḥ snātvā arcayitvā guhaṃ nṛpa gosahasraphalaṃ vindet tejasvī ca bhaven naraḥ 69 tato vārāṇasīṃ gatvā arcayitvā vṛṣadhvajam kapilāhrade naraḥ snātvā rājasūyaphalaṃ labhet 70 mārkaṇḍeyasya rājendra tīrtham āsādya durlabham gomatīgaṅgayoś caiva saṃgame lokaviśrute agniṣṭomam avāpnoti kulaṃ caiva samuddharet 71 tato gayāṃ samāsādya brahmacārī jitendriyaḥ aśvamedham avāpnoti gamanād eva bhārata 72 tatrākṣayavaṭo nāma triṣu lokeṣu viśrutaḥ pitṝṇāṃ tatra vai dattam akṣayaṃ bhavati prabho 73 mahānadyām upaspṛśya tarpayet pitṛdevatāḥ akṣayān prāpnuyāl lokān kulaṃ caiva samuddharet 74 tato brahmasaro gacched dharmāraṇyopaśobhitam pauṇḍarīkam avāpnoti prabhātām eva śarvarīm 75 tasmin sarasi rājendra brahmaṇo yūpa ucchritaḥ yūpaṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā vājapeyaphalaṃ labhet 76 tato gaccheta rājendra dhenukāṃ lokaviśrutām ekarātroṣito rājan prayacchet tiladhenukām sarvapāpaviśuddhātmā somalokaṃ vrajed dhruvam 77 tatra cihnaṃ mahārāja adyāpi hi na saṃśayaḥ kapilā saha vatsena parvate vicaraty uta savatsāyāḥ padāni sma dṛśyante 'dyāpi bhārata 78 teṣūpaspṛśya rājendra padeṣu nṛpasattama yat kiṃ cid aśubhaṃ karma tat praṇaśyati bhārata 79 tato gṛdhravaṭaṃ gacchet sthānaṃ devasya dhīmataḥ snāyīta bhasmanā tatra abhigamya vṛṣadhvajam 80 brāhmaṇena bhavec cīrṇaṃ vrataṃ dvādaśavārṣikam itareṣāṃ tu varṇānāṃ sarvapāpaṃ praṇaśyati 81 gaccheta tata udyantaṃ parvataṃ gītanāditam sāvitraṃ tu padaṃ tatra dṛśyate bharatarṣabha 82 tatra saṃdhyām upāsīta brāhmaṇaḥ saṃśitavrataḥ upāstā ca bhavet saṃdhyā tena dvādaśavārṣikī 83 yonidvāraṃ ca tatraiva viśrutaṃ bharatarṣabha tatrābhigamya mucyeta puruṣo yonisaṃkarāt 84 kṛṣṇaśuklāv ubhau pakṣau gayāyāṃ yo vasen naraḥ punāty āsaptamaṃ rājan kulaṃ nāsty atra saṃśayaḥ 85 eṣṭavyā bahavaḥ putrā yady eko 'pi gayāṃ vrajet yajeta vāśvamedhena nīlaṃ vā vṛṣam utsṛjet 86 tataḥ phalguṃ vrajed rājaṃs tīrthasevī narādhipa aśvamedham avāpnoti siddhiṃ ca mahatīṃ vrajet 87 tato gaccheta rājendra dharmapṛṣṭhaṃ samāhitaḥ yatra dharmo mahārāja nityam āste yudhiṣṭhira abhigamya tatas tatra vājimedhaphalaṃ labhet 88 tato gaccheta rājendra brahmaṇas tīrtham uttamam tatrārcayitvā rājendra brahmāṇam amitaujasam rājasūyāśvamedhābhyāṃ phalaṃ prāpnoti mānavaḥ 89 tato rājagṛhaṃ gacchet tīrthasevī narādhipa upaspṛśya tapodeṣu kākṣīvān iva modate 90 yakṣiṇyā naityakaṃ tatra prāśnīta puruṣaḥ śuciḥ yakṣiṇyās tu prasādena mucyate bhrūṇahatyayā 91 maṇināgaṃ tato gatvā gosahasraphalaṃ labhet naityakaṃ bhuñjate yas tu maṇināgasya mānavaḥ 92 daṣṭasyāśīviṣeṇāpi na tasya kramate viṣam tatroṣya rajanīm ekāṃ sarvapāpaiḥ pramucyate 93 tato gaccheta brahmarṣer gautamasya vanaṃ nṛpa ahalyāyā hrade snātvā vrajeta paramāṃ gatim abhigamya śriyaṃ rājan vindate śriyam uttamām 94 tatrodapāno dharmajña triṣu lokeṣu viśrutaḥ tatrābhiṣekaṃ kṛtvā tu vājimedham avāpnuyāt 95 janakasya tu rājarṣeḥ kūpas tridaśapūjitaḥ tatrābhiṣekaṃ kṛtvā tu viṣṇulokam avāpnuyāt 96 tato vinaśanaṃ gacchet sarvapāpapramocanam vājapeyam avāpnoti somalokaṃ ca gacchati 97 gaṇḍakīṃ tu samāsādya sarvatīrthajalodbhavām vājapeyam avāpnoti sūryalokaṃ ca gacchati 98 tato 'dhivaṃśyaṃ dharmajña samāviśya tapovanam guhyakeṣu mahārāja modate nātra saṃśayaḥ 99 kampanāṃ tu samāsādya nadīṃ siddhaniṣevitām puṇḍarīkam avāpnoti sūryalokaṃ ca gacchati 100 tato viśālām āsādya nadīṃ trailokyaviśrutām agniṣṭomam avāpnoti svargalokaṃ ca gacchati 101 atha māheśvarīṃ dhārāṃ samāsādya narādhipa aśvamedham avāpnoti kulaṃ caiva samuddharet 102 divaukasāṃ puṣkariṇīṃ samāsādya naraḥ śuciḥ na durgatim avāpnoti vājapeyaṃ ca vindati 103 maheśvarapadaṃ gacched brahmacārī samāhitaḥ maheśvarapade snātvā vājimedhaphalaṃ labhet 104 tatra koṭis tu tīrthānāṃ viśrutā bharatarṣabha kūrmarūpeṇa rājendra asureṇa durātmanā hriyamāṇāhṛtā rājan viṣṇunā prabhaviṣṇunā 105 tatrābhiṣekaṃ kurvāṇas tīrthakoṭyāṃ yudhiṣṭhira puṇḍarīkam avāpnoti viṣṇulokaṃ ca gacchati 106 tato gaccheta rājendra sthānaṃ nārāyaṇasya tu sadā saṃnihito yatra harir vasati bhārata śālagrāma iti khyāto viṣṇor adbhutakarmaṇaḥ 107 abhigamya trilokeśaṃ varadaṃ viṣṇum avyayam aśvamedham avāpnoti viṣṇulokaṃ ca gacchati 108 tatrodapāno dharmajña sarvapāpapramocanaḥ samudrās tatra catvāraḥ kūpe saṃnihitāḥ sadā tatropaspṛśya rājendra na durgatim avāpnuyāt 109 abhigamya mahādevaṃ varadaṃ viṣṇum avyayam virājati yathā soma ṛṇair mukto yudhiṣṭhira 110 jātismara upaspṛśya śuciḥ prayatamānasaḥ jātismaratvaṃ prāpnoti snātvā tatra na saṃśayaḥ 111 vaṭeśvarapuraṃ gatvā arcayitvā tu keśavam īpsitāṃl labhate kāmān upavāsān na saṃśayaḥ 112 tatas tu vāmanaṃ gatvā sarvapāpapramocanam abhivādya hariṃ devaṃ na durgatim avāpnuyāt 113 bharatasyāśramaṃ gatvā sarvapāpapramocanam kauśikīṃ tatra seveta mahāpātakanāśinīm rājasūyasya yajñasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ 114 tato gaccheta dharmajña campakāraṇyam uttamam tatroṣya rajanīm ekāṃ gosahasraphalaṃ labhet 115 atha jyeṣṭhilam āsādya tīrthaṃ paramasaṃmatam upoṣya rajanīm ekām agniṣṭomaphalaṃ labhet 116 tatra viśveśvaraṃ dṛṣṭvā devyā saha mahādyutim mitrāvaruṇayor lokān āpnoti puruṣarṣabha 117 kanyāsaṃvedyam āsādya niyato niyatāśanaḥ manoḥ prajāpater lokān āpnoti bharatarṣabha 118 kanyāyāṃ ye prayacchanti pānam annaṃ ca bhārata tad akṣayam iti prāhur ṛṣayaḥ saṃśitavratāḥ 119 niścīrāṃ ca samāsādya triṣu lokeṣu viśrutām aśvamedham avāpnoti viṣṇulokaṃ ca gacchati 120 ye tu dānaṃ prayacchanti niścīrāsaṃgame narāḥ te yānti naraśārdūla brahmalokaṃ na saṃśayaḥ 121 tatrāśramo vasiṣṭhasya triṣu lokeṣu viśrutaḥ tatrābhiṣekaṃ kurvāṇo vājapeyam avāpnuyāt 122 devakūṭaṃ samāsādya brahmarṣigaṇasevitam aśvamedham avāpnoti kulaṃ caiva samuddharet 123 tato gaccheta rājendra kauśikasya muner hradam yatra siddhiṃ parāṃ prāpto viśvāmitro 'tha kauśikaḥ 124 tatra māsaṃ vased vīra kauśikyāṃ bharatarṣabha aśvamedhasya yat puṇyaṃ tan māsenādhigacchati 125 sarvatīrthavare caiva yo vaseta mahāhrade na durgatim avāpnoti vinded bahu suvarṇakam 126 kumāram abhigatvā ca vīrāśramanivāsinam aśvamedham avāpnoti naro nāsty atra saṃśayaḥ 127 agnidhārāṃ samāsādya triṣu lokeṣu viśrutām agniṣṭomam avāpnoti na ca svargān nivartate 128 pitāmahasaro gatvā śailarājapratiṣṭhitam tatrābhiṣekaṃ kurvāṇo agniṣṭomaphalaṃ labhet 129 pitāmahasya sarasaḥ prasrutā lokapāvanī kumāradhārā tatraiva triṣu lokeṣu viśrutā 130 yatra snātvā kṛtārtho 'smīty ātmānam avagacchati ṣaṣṭhakālopavāsena mucyate brahmahatyayā 131 śikharaṃ vai mahādevyā gauryās trailokyaviśrutam samāruhya naraḥ śrāddhaḥ stanakuṇḍeṣu saṃviśet 132 tatrābhiṣekaṃ kurvāṇaḥ pitṛdevārcane rataḥ hayamedham avāpnoti śakralokaṃ ca gacchati 133 tāmrāruṇaṃ samāsādya brahmacārī samāhitaḥ aśvamedham avāpnoti śakralokaṃ ca gacchati 134 nandinyāṃ ca samāsādya kūpaṃ tridaśasevitam naramedhasya yat puṇyaṃ tat prāpnoti kurūdvaha 135 kālikāsaṃgame snātvā kauśikyāruṇayor yataḥ trirātropoṣito vidvān sarvapāpaiḥ pramucyate 136 urvaśītīrtham āsādya tataḥ somāśramaṃ budhaḥ kumbhakarṇāśrame snātvā pūjyate bhuvi mānavaḥ 137 snātvā kokāmukhe puṇye brahmacārī yatavrataḥ jātismaratvaṃ prāpnoti dṛṣṭam etat purātane 138 sakṛn nandāṃ samāsādya kṛtātmā bhavati dvijaḥ sarvapāpaviśuddhātmā śakralokaṃ ca gacchati 139 ṛṣabhadvīpam āsādya sevyaṃ krauñcaniṣūdanam sarasvatyām upaspṛśya vimānastho virājate 140 auddālakaṃ mahārāja tīrthaṃ muniniṣevitam tatrābhiṣekaṃ kurvīta sarvapāpaiḥ pramucyate 141 dharmatīrthaṃ samāsādya puṇyaṃ brahmarṣisevitam vājapeyam avāpnoti naro nāsty atra saṃśayaḥ 142 tathā campāṃ samāsādya bhāgīrathyāṃ kṛtodakaḥ daṇḍārkam abhigamyaiva gosahasraphalaṃ labhet 143 laveḍikāṃ tato gacchet puṇyāṃ puṇyopasevitām vājapeyam avāpnoti vimānasthaś ca pūjyate
	< zpět	Kniha 3  -  Āraṇyakaparvan	kapitola 83.
	1 pulastya uvāca 1 atha saṃdhyāṃ samāsādya saṃvedyaṃ tīrtham uttamam upaspṛśya naro vidvān bhaven nāsty atra saṃśayaḥ 2 rāmasya ca prasādena tīrthaṃ rājan kṛtaṃ purā tal lohityaṃ samāsādya vindyād bahu suvarṇakam 3 karatoyāṃ samāsādya trirātropoṣito naraḥ aśvamedham avāpnoti kṛte paitāmahe vidhau 4 gaṅgāyās tv atha rājendra sāgarasya ca saṃgame aśvamedhaṃ daśaguṇaṃ pravadanti manīṣiṇaḥ 5 gaṅgāyās tv aparaṃ dvīpaṃ prāpya yaḥ snāti bhārata trirātropoṣito rājan sarvakāmān avāpnuyāt 6 tato vaitaraṇīṃ gatvā nadīṃ pāpapramocanīm virajaṃ tīrtham āsādya virājati yathā śaśī 7 prabhavec ca kule puṇye sarvapāpaṃ vyapohati gosahasraphalaṃ labdhvā punāti ca kulaṃ naraḥ 8 śoṇasya jyotirathyāś ca saṃgame nivasañ śuciḥ tarpayitvā pitṝn devān agniṣṭomaphalaṃ labhet 9 śoṇasya narmadāyāś ca prabhave kurunandana vaṃśagulma upaspṛśya vājimedhaphalaṃ labhet 10 ṛṣabhaṃ tīrtham āsādya kośalāyāṃ narādhipa vājapeyam avāpnoti trirātropoṣito naraḥ 11 kośalāyāṃ samāsādya kālatīrtha upaspṛśet vṛśabhaikādaśaphalaṃ labhate nātra saṃśayaḥ 12 puṣpavatyām upaspṛśya trirātropoṣito naraḥ gosahasraphalaṃ vindyāt kulaṃ caiva samuddharet 13 tato badarikātīrthe snātvā prayatamānasaḥ dīrgham āyur avāpnoti svargalokaṃ ca gacchati 14 tato mahendram āsādya jāmadagnyaniṣevitam rāmatīrthe naraḥ snātvā vājimedhaphalaṃ labhet 15 mataṅgasya tu kedāras tatraiva kurunandana tatra snātvā naro rājan gosahasraphalaṃ labhet 16 śrīparvataṃ samāsādya nadītīra upaspṛśet aśvamedham avāpnoti svargalokaṃ ca gacchati 17 śrīparvate mahādevo devyā saha mahādyutiḥ nyavasat paramaprīto brahmā ca tridaśair vṛtaḥ 18 tatra devahrade snātvā śuciḥ prayatamānasaḥ aśvamedham avāpnoti parāṃ siddhiṃ ca gacchati 19 ṛṣabhaṃ parvataṃ gatvā pāṇḍyeṣu surapūjitam vājapeyam avāpnoti nākapṛṣṭhe ca modate 20 tato gaccheta kāverīṃ vṛtām apsarasāṃ gaṇaiḥ tatra snātvā naro rājan gosahasraphalaṃ labhet 21 tatas tīre samudrasya kanyātīrtha upaspṛśet tatropaspṛśya rājendra sarvapāpaiḥ pramucyate 22 atha gokarṇam āsādya triṣu lokeṣu viśrutam samudramadhye rājendra sarvalokanamaskṛtam 23 yatra brahmādayo devā ṛṣayaś ca tapodhanāḥ bhūtayakṣapiśācāś ca kiṃnarāḥ samahoragāḥ 24 siddhacāraṇagandharvā mānuṣāḥ pannagās tathā saritaḥ sāgarāḥ śailā upāsanta umāpatim 25 tatreśānaṃ samabhyarcya trirātropoṣito naraḥ daśāśvamedham āpnoti gāṇapatyaṃ ca vindati uṣya dvādaśarātraṃ tu kṛtātmā bhavate naraḥ 26 tata eva tu gāyatryāḥ sthānaṃ trailokyaviśrutam trirātram uṣitas tatra gosahasraphalaṃ labhet 27 nidarśanaṃ ca pratyakṣaṃ brāhmaṇānāṃ narādhipa gāyatrīṃ paṭhate yas tu yonisaṃkarajas tathā gāthā vā gītikā vāpi tasya saṃpadyate nṛpa 28 saṃvartasya tu viprarṣer vāpīm āsādya durlabhām rūpasya bhāgī bhavati subhagaś caiva jāyate 29 tato veṇṇāṃ samāsādya tarpayet pitṛdevatāḥ mayūrahaṃsasaṃyuktaṃ vimānaṃ labhate naraḥ 30 tato godāvarīṃ prāpya nityaṃ siddhaniṣevitām gavāmayam avāpnoti vāsuker lokam āpnuyāt 31 veṇṇāyāḥ saṃgame snātvā vājapeyaphalaṃ labhet varadāsaṃgame snātvā gosahasraphalaṃ labhet 32 brahmasthānaṃ samāsādya trirātram uṣito naraḥ gosahasraphalaṃ vindet svargalokaṃ ca gacchati 33 kuśaplavanam āsādya brahmacārī samāhitaḥ trirātram uṣitaḥ snātvā aśvamedhaphalaṃ labhet 34 tato devahrade ramye kṛṣṇaveṇṇājalodbhave jātimātrahrade caiva tathā kanyāśrame nṛpa 35 yatra kratuśatair iṣṭvā devarājo divaṃ gataḥ agniṣṭomaśataṃ vinded gamanād eva bhārata 36 sarvadevahrade snātvā gosahasraphalaṃ labhet jātimātrahrade snātvā bhavej jātismaro naraḥ 37 tato 'vāpya mahāpuṇyāṃ payoṣṇīṃ saritāṃ varām pitṛdevārcanarato gosahasraphalaṃ labhet 38 daṇḍakāraṇyam āsādya mahārāja upaspṛśet gosahasraphalaṃ tatra snātamātrasya bhārata 39 śarabhaṅgāśramaṃ gatvā śukasya ca mahātmanaḥ na durgatim avāpnoti punāti ca kulaṃ naraḥ 40 tataḥ śūrpārakaṃ gacchej jāmadagnyaniṣevitam rāmatīrthe naraḥ snātvā vindyād bahu suvarṇakam 41 saptagodāvare snātvā niyato niyatāśanaḥ mahat puṇyam avāpnoti devalokaṃ ca gacchati 42 tato devapathaṃ gacchen niyato niyatāśanaḥ devasatrasya yat puṇyaṃ tad avāpnoti mānavaḥ 43 tuṅgakāraṇyam āsādya brahmacārī jitendriyaḥ vedān adhyāpayat tatra ṛṣiḥ sārasvataḥ purā 44 tatra vedān pranaṣṭāṃs tu muner aṅgirasaḥ sutaḥ upaviṣṭo maharṣīṇām uttarīyeṣu bhārata 45 oṃkāreṇa yathānyāyaṃ samyag uccāritena ca yena yat pūrvam abhyastaṃ tat tasya samupasthitam 46 ṛṣayas tatra devāś ca varuṇo 'gniḥ prajāpatiḥ harir nārāyaṇo devo mahādevas tathaiva ca 47 pitāmahaś ca bhagavān devaiḥ saha mahādyutiḥ bhṛguṃ niyojayām āsa yājanārthe mahādyutim 48 tataḥ sa cakre bhagavān ṛṣīṇāṃ vidhivat tadā sarveṣāṃ punar ādhānaṃ vidhidṛṣṭena karmaṇā 49 ājyabhāgena vai tatra tarpitās tu yathāvidhi devās tribhuvaṇaṃ yātā ṛṣayaś ca yathāsukham 50 tad araṇyaṃ praviṣṭasya tuṅgakaṃ rājasattama pāpaṃ praṇaśyate sarvaṃ striyo vā puruṣasya vā 51 tatra māsaṃ vased dhīro niyato niyatāśanaḥ brahmalokaṃ vrajed rājan punīte ca kulaṃ naraḥ 52 medhāvikaṃ samāsādya pitṝn devāṃś ca tarpayet agniṣṭomam avāpnoti smṛtiṃ medhāṃ ca vindati 53 tataḥ kālaṃjaraṃ gatvā parvataṃ lokaviśrutam tatra devahrade snātvā gosahasraphalaṃ labhet 54 ātmānaṃ sādhayet tatra girau kālaṃjare nṛpa svargaloke mahīyeta naro nāsty atra saṃśayaḥ 55 tato girivaraśreṣṭhe citrakūṭe viśāṃ pate mandākinīṃ samāsādya nadīṃ pāpapramocanīm 56 tatrābhiṣekaṃ kurvāṇaḥ pitṛdevārcane rataḥ aśvamedham avāpnoti gatiṃ ca paramāṃ vrajet 57 tato gaccheta rājendra bhartṛsthānam anuttamam yatra devo mahāseno nityaṃ saṃnihito nṛpaḥ 58 pumāṃs tatra naraśreṣṭha gamanād eva sidhyati koṭitīrthe naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet 59 pradakṣiṇam upāvṛtya jyeṣṭhasthānaṃ vrajen naraḥ abhigamya mahādevaṃ virājati yathā śaśī 60 tatra kūpo mahārāja viśruto bharatarṣabha samudrās tatra catvāro nivasanti yudhiṣṭhira 61 tatropaspṛśya rājendra kṛtvā cāpi pradakṣiṇam niyatātmā naraḥ pūto gaccheta paramāṃ gatim 62 tato gacchet kuruśreṣṭha śṛṅgaverapuraṃ mahat yatra tīrṇo mahārāja rāmo dāśarathiḥ purā 63 gaṅgāyāṃ tu naraḥ snātvā brahmacārī samāhitaḥ vidhūtapāpmā bhavati vājapeyaṃ ca vindati 64 abhigamya mahādevam abhyarcya ca narādhipa pradakṣiṇam upāvṛtya gāṇapatyam avāpnuyāt 65 tato gaccheta rājendra prayāgam ṛṣisaṃstutam yatra brahmādayo devā diśaś ca sadigīśvarāḥ 66 lokapālāś ca sādhyāś ca nairṛtāḥ pitaras tathā sanatkumārapramukhās tathaiva paramarṣayaḥ 67 aṅgiraḥpramukhāś caiva tathā brahmarṣayo 'pare tathā nāgāḥ suparṇāś ca siddhāś cakracarās tathā 68 saritaḥ sāgarāś caiva gandharvāpsarasas tathā hariś ca bhagavān āste prajāpatipuraskṛtaḥ 69 tatra trīṇy agnikuṇḍāni yeṣāṃ madhye ca jāhnavī prayāgād abhiniṣkrāntā sarvatīrthapuraskṛtā 70 tapanasya sutā tatra triṣu lokeṣu viśrutā yamunā gaṅgayā sārdhaṃ saṃgatā lokapāvanī 71 gaṅgāyamunayor madhyaṃ pṛthivyā jaghanaṃ smṛtam prayāgaṃ jaghanasyāntam upastham ṛṣayo viduḥ 72 prayāgaṃ sapratiṣṭhānaṃ kambalāśvatarau tathā tīrthaṃ bhogavatī caiva vedī proktā prajāpateḥ 73 tatra vedāś ca yajñāś ca mūrtimanto yudhiṣṭhira prajāpatim upāsante ṛṣayaś ca mahāvratāḥ yajante kratubhir devās tathā cakracarā nṛpa 74 tataḥ puṇyatamaṃ nāsti triṣu lokeṣu bhārata prayāgaḥ sarvatīrthebhyaḥ prabhavaty adhikaṃ vibho 75 śravaṇāt tasya tīrthasya nāmasaṃkīrtanād api mṛttikālambhanād vāpi naraḥ pāpāt pramucyate 76 tatrābhiṣekaṃ yaḥ kuryāt saṃgame saṃśitavrataḥ puṇyaṃ sa phalam āpnoti rājasūyāśvamedhayoḥ 77 eṣā yajanabhūmir hi devānām api satkṛtā tatra dattaṃ sūkṣmam api mahad bhavati bhārata 78 na vedavacanāt tāta na lokavacanād api matir utkramaṇīyā te prayāgamaraṇaṃ prati 79 daśa tīrthasahasrāṇi ṣaṣṭikoṭtyas tathāparāḥ yeṣāṃ sāṃnidhyam atraiva kīrtitaṃ kurunandana 80 cāturvede ca yat puṇyaṃ satyavādiṣu caiva yat snāta eva tadāpnoti gaṅgāyamunasaṃgame 81 tatra bhogavatī nāma vāsukes tīrtham uttamam tatrābhiṣekaṃ yaḥ kuryāt so 'śvamedham avāpnuyāt 82 tatra haṃsaprapatanaṃ tīrthaṃ trailokyaviśrutam daśāśvamedhikaṃ caiva gaṅgāyāṃ kurunandana 83 yatra gaṅgā mahārāja sa deśas tat tapovanam siddhakṣetraṃ tu taj jñeyaṃ gaṅgātīrasamāśritam 84 idaṃ satyaṃ dvijātīnāṃ sādhūnām ātmajasya ca suhṛdāṃ ca japet karṇe śiṣyasyānugatasya ca 85 idaṃ dharmyam idaṃ puṇyam idaṃ medhyam idaṃ sukham idaṃ svargyam idaṃ ramyam idaṃ pāvanam uttamam 86 maharṣīṇām idaṃ guhyaṃ sarvapāpapramocanam adhītya dvijamadhye ca nirmalatvam avāpnuyāt 87 yaś cedaṃ śṛṇuyān nityaṃ tīrthapuṇyaṃ sadā śuciḥ jātīḥ sa smarate bahvīr nākapṛṣṭhe ca modate 88 gamyāny api ca tīrthāni kīrtitāny agamāni ca manasā tāni gaccheta sarvatīrthasamīkṣayā 89 etāni vasubhiḥ sādhyair ādityair marudaśvibhiḥ ṛṣibhir devakalpaiś ca śritāni sukṛtaiṣibhiḥ 90 evaṃ tvam api kauravya vidhinānena suvrata vraja tīrthāni niyataḥ puṇyaṃ puṇyena vardhate 91 bhāvitaiḥ kāraṇaiḥ pūrvam āstikyāc chrutidarśanāt prāpyante tāni tīrthāni sadbhiḥ śiṣṭānudarśibhiḥ 92 nāvrato nākṛtātmā ca nāśucir na ca taskaraḥ snāti tīrtheṣu kauravya na ca vakramatir naraḥ 93 tvayā tu samyagvṛttena nityaṃ dharmārthadarśinā pitaras tāritās tāta sarve ca prapitāmahāḥ 94 pitāmahapurogāś ca devāḥ sarṣigaṇā nṛpa tava dharmeṇa dharmajña nityam evābhitoṣitāḥ 95 avāpsyasi ca lokān vai vasūnāṃ vāsavopama kīrtiṃ ca mahatīṃ bhīṣma prāpsyase bhuvi śāśvatīm 96 nārada uvāca 96 evam uktvābhyanujñāpya pulastyo bhagavān ṛṣiḥ prītaḥ prītena manasā tatraivāntaradhīyata 97 bhīṣmaś ca kuruśārdūla śāstratattvārthadarśivān pulastyavacanāc caiva pṛthivīm anucakrame 98 anena vidhinā yas tu pṛthivīṃ saṃcariṣyati aśvamedhaśatasyāgryaṃ phalaṃ pretya sa bhokṣyate 99 ataś cāṣṭaguṇaṃ pārtha prāpsyase dharmam uttamam netā ca tvam ṛṣīn yasmāt tena te 'ṣṭaguṇaṃ phalam 100 rakṣogaṇāvakīrṇāni tīrthāny etāni bhārata na gatir vidyate 'nyasya tvām ṛte kurunandana 101 idaṃ devarṣicaritaṃ sarvatīrthārthasaṃśritam yaḥ paṭhet kalyam utthāya sarvapāpaiḥ pramucyate 102 ṛṣimukhyāḥ sadā yatra vālmīkis tv atha kāśyapaḥ ātreyas tv atha kauṇḍinyo viśvāmitro 'tha gautamaḥ 103 asito devalaś caiva mārkaṇḍeyo 'tha gālavaḥ bharadvājo vasiṣṭhaś ca munir uddālakas tathā 104 śaunakaḥ saha putreṇa vyāsaś ca japatāṃ varaḥ durvāsāś ca muniśreṣṭho gālavaś ca mahātapāḥ 105 ete ṛṣivarāḥ sarve tvatpratīkṣās tapodhanāḥ ebhiḥ saha mahārāja tīrthāny etāny anuvraja 106 eṣa vai lomaśo nāma devarṣir amitadyutiḥ sameṣyati tvayā caiva tena sārdham anuvraja 107 mayā ca saha dharmajña tīrthāny etāny anuvraja prāpsyase mahatīṃ kīrtiṃ yathā rājā mahābhiṣaḥ 108 yathā yayātir dharmātmā yathā rājā purūravāḥ tathā tvaṃ kuruśārdūla svena dharmeṇa śobhase 109 yathā bhagīratho rājā yathā rāmaś ca viśrutaḥ tathā tvaṃ sarvarājabhyo bhrājase raśmivān iva 110 yathā manur yathekṣvākur yathā pūrur mahāyaśāḥ yathā vainyo mahātejās tathā tvam api viśrutaḥ 111 yathā ca vṛtrahā sarvān sapatnān nirdahat purā tathā śatrukṣayaṃ kṛtvā prajās tvaṃ pālayiṣyasi 112 svadharmavijitām urvīṃ prāpya rājīvalocana khyātiṃ yāsyasi dharmeṇa kārtavīryārjuno yathā 113 vaiśaṃpāyana uvāca 113 evam āśvāsya rājānaṃ nārado bhagavān ṛṣiḥ anujñāpya mahātmānaṃ tatraivāntaradhīyata 114 yudhiṣṭhiro 'pi dharmātmā tam evārthaṃ vicintayan tīrthayātrāśrayaṃ puṇyam ṛṣīṇāṃ pratyavedayat
	< zpět	Kniha 3  -  Āraṇyakaparvan	kapitola 84.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 bhrātṝṇāṃ matam ājñāya nāradasya ca dhīmataḥ pitāmahasamaṃ dhaumyaṃ prāha rājā yudhiṣṭhiraḥ 2 mayā sa puruṣavyāghro jiṣṇuḥ satyaparākramaḥ astrahetor mahābāhur amitātmā vivāsitaḥ 3 sa hi vīro 'nuraktaś ca samarthaś ca tapodhana kṛtī ca bhṛśam apy astre vāsudeva iva prabhuḥ 4 ahaṃ hy etāv ubhau brahman kṛṣṇāv arinighātinau abhijānāmi vikrāntau tathā vyāsaḥ pratāpavān triyugau puṇḍarīkākṣau vāsudevadhanaṃjayau 5 nārado 'pi tathā veda so 'py aśaṃsat sadā mama tathāham api jānāmi naranārāyaṇāv ṛṣī 6 śakto 'yam ity ato matvā mayā saṃpreṣito 'rjunaḥ indrād anavaraḥ śaktaḥ surasūnuḥ surādhipam draṣṭum astrāṇi cādātum indrād iti vivāsitaḥ 7 bhīṣmadroṇāv atirathau kṛpo drauṇiś ca durjayaḥ dhṛtarāṣṭrasya putreṇa vṛtā yudhi mahābalāḥ sarve vedavidaḥ śūrāḥ sarve 'strakuśalās tathā 8 yoddhukāmaś ca pārthena satataṃ yo mahābalaḥ sa ca divyāstravit karṇaḥ sūtaputro mahārathaḥ 9 so 'śvavegānilabalaḥ śarārcis talanisvanaḥ rajodhūmo 'strasaṃtāpo dhārtarāṣṭrāniloddhataḥ 10 nisṛṣṭa iva kālena yugāntajvalano yathā mama sainyamayaṃ kakṣaṃ pradhakṣyati na saṃśayaḥ 11 taṃ sa kṛṣṇāniloddhūto divyāstrajalado mahān śvetavājibalākābhṛd gāṇḍīvendrāyudhojjvalaḥ 12 satataṃ śaradhārābhiḥ pradīptaṃ karṇapāvakam udīrṇo 'rjunamegho 'yaṃ śamayiṣyati saṃyuge 13 sa sākṣād eva sarvāṇi śakrāt parapuraṃjayaḥ divyāny astrāṇi bībhatsus tattvataḥ pratipatsyate 14 alaṃ sa teṣāṃ sarveṣām iti me dhīyate matiḥ nāsti tv atikriyā tasya raṇe 'rīṇāṃ pratikriyā 15 taṃ vayaṃ pāṇḍavaṃ sarve gṛhītāstraṃ dhanaṃjayam draṣṭāro na hi bībhatsur bhāram udyamya sīdati 16 vayaṃ tu tam ṛte vīraṃ vane 'smin dvipadāṃ vara avadhānaṃ na gacchāmaḥ kāmyake saha kṛṣṇayā 17 bhavān anyad vanaṃ sādhu bahvannaṃ phalavac chuci ākhyātu ramaṇīyaṃ ca sevitaṃ puṇyakarmabhiḥ 18 yatra kaṃ cid vayaṃ kālaṃ vasantaḥ satyavikramam pratīkṣāmo 'rjunaṃ vīraṃ varṣakāmā ivāmbudam 19 vividhān āśramān kāṃś cid dvijātibhyaḥ pariśrutān sarāṃsi saritaś caiva ramaṇīyāṃś ca parvatān 20 ācakṣva na hi no brahman rocate tam ṛte 'rjunam vane 'smin kāmyake vāso gacchāmo 'nyāṃ diśaṃ prati
	< zpět	Kniha 3  -  Āraṇyakaparvan	kapitola 85.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 tān sarvān utsukān dṛṣṭvā pāṇḍavān dīnacetasaḥ āśvāsayaṃs tadā dhaumyo bṛhaspatisamo 'bravīt 2 brāhmaṇānumatān puṇyān āśramān bharatarṣabha diśas tīrthāni śailāṃś ca śṛṇu me gadato nṛpa 3 pūrvaṃ prācīṃ diśaṃ rājan rājarṣigaṇasevitām ramyāṃ te kīrtayiṣyāmi yudhiṣṭhira yathāsmṛti 4 tasyāṃ devarṣijuṣṭāyāṃ naimiṣaṃ nāma bhārata yatra tīrthāni devānāṃ supuṇyāni pṛthak pṛthak 5 yatra sā gomatī puṇyā ramyā devarṣisevitā yajñabhūmiś ca devānāṃ śāmitraṃ ca vivasvataḥ 6 tasyāṃ girivaraḥ puṇyo gayo rājarṣisatkṛtaḥ śivaṃ brahmasaro yatra sevitaṃ tridaśarṣibhiḥ 7 yadarthaṃ puruṣavyāghra kīrtayanti purātanāḥ eṣṭavyā bahavaḥ putrā yady eko 'pi gayāṃ vrajet 8 mahānadī ca tatraiva tathā gayaśiro 'nagha yatrāsau kīrtyate viprair akṣayyakaraṇo vaṭaḥ yatra dattaṃ pitṛbhyo 'nnam akṣayyaṃ bhavati prabho 9 sā ca puṇyajalā yatra phalgunāmā mahānadī bahumūlaphalā cāpi kauśikī bharatarṣabha viśvāmitro 'bhyagād yatra brāhmaṇatvaṃ tapodhanaḥ 10 gaṅgā yatra nadī puṇyā yasyās tīre bhagīrathaḥ ayajat tāta bahubhiḥ kratubhir bhūridakṣiṇaiḥ 11 pāñcāleṣu ca kauravya kathayanty utpalāvatam viśvāmitro 'yajad yatra śakreṇa saha kauśikaḥ yatrānuvaṃśaṃ bhagavāñ jāmadagnyas tathā jagau 12 viśvāmitrasya tāṃ dṛṣṭvā vibhūtim atimānuṣīm kanyakubje 'pibat somam indreṇa saha kauśikaḥ tataḥ kṣatrād apākrāmad brāhmaṇo 'smīti cābravīt 13 pavitram ṛṣibhir juṣṭaṃ puṇyaṃ pāvanam uttamam gaṅgāyamunayor vīra saṃgamaṃ lokaviśrutam 14 yatrāyajata bhūtātmā pūrvam eva pitāmahaḥ prayāgam iti vikhyātaṃ tasmād bharatasattama 15 agastyasya ca rājendra tatrāśramavaro mahān hiraṇyabinduḥ kathito girau kālaṃjare nṛpa 16 atyanyān parvatān rājan puṇyo girivaraḥ śivaḥ mahendro nāma kauravya bhārgavasya mahātmanaḥ 17 ayajad yatra kaunteya pūrvam eva pitāmahaḥ yatra bhāgīrathī puṇyā sadasyāsīd yudhiṣṭhira 18 yatrāsau brahmaśāleti puṇyā khyātā viśāṃ pate dhūtapāpmabhir ākīrṇā puṇyaṃ tasyāś ca darśanam 19 pavitro maṅgalīyaś ca khyāto loke sanātanaḥ kedāraś ca mataṅgasya mahān āśrama uttamaḥ 20 kuṇḍodaḥ parvato ramyo bahumūlaphalodakaḥ naiṣadhas tṛṣito yatra jalaṃ śarma ca labdhavān 21 yatra devavanaṃ ramyaṃ tāpasair upaśobhitam bāhudā ca nadī yatra nandā ca girimūrdhani 22 tīrthāni saritaḥ śailāḥ puṇyāny āyatanāni ca prācyāṃ diśi mahārāja kīrtitāni mayā tava 23 tisṛṣv anyāsu puṇyāni dikṣu tīrthāni me śṛṇu saritaḥ parvatāṃś caiva puṇyāny āyatanāni ca
	< zpět	Kniha 3  -  Āraṇyakaparvan	kapitola 86.
	1 dhaumya uvāca 1 dakṣiṇasyāṃ tu puṇyāni śṛṇu tīrthāni bhārata vistareṇa yathābuddhi kīrtyamānāni bhārata 2 yasyām ākhyāyate puṇyā diśi godāvarī nadī bahvārāmā bahujalā tāpasācaritā śubhā 3 veṇṇā bhīmarathī cobhe nadyau pāpabhayāpahe mṛgadvijasamākīrṇe tāpasālayabhūṣite 4 rājarṣes tatra ca sarin nṛgasya bharatarṣabha ramyatīrthā bahujalā payoṣṇī dvijasevitā 5 api cātra mahāyogī mārkaṇḍeyo mahātapāḥ anuvaṃṣyāṃ jagau gāthāṃ nṛgasya dharaṇīpateḥ 6 nṛgasya yajamānasya pratyakṣam iti naḥ śrutam amādyad indraḥ somena dakṣiṇābhir dvijātayaḥ 7 māṭharasya vanaṃ puṇyaṃ bahumūlaphalaṃ śivam yūpaś ca bharataśreṣṭha varuṇasrotase girau 8 praveṇyuttarapārśve tu puṇye kaṇvāśrame tathā tāpasānām araṇyāni kīrtitāni yathāśruti 9 vedī śūrpārake tāta jamadagner mahātmanaḥ ramyā pāṣāṇatīrthā ca puraścandrā ca bhārata 10 aśokatīrthaṃ martyeṣu kaunteya bahulāśramam agastyatīrthaṃ pāṇḍyeṣu vāruṇaṃ ca yudhiṣṭhira 11 kumāryaḥ kathitāḥ puṇyāḥ pāṇḍyeṣv eva nararṣabha tāmraparṇīṃ tu kaunteya kīrtayiṣyāmi tāṃ śṛṇu 12 yatra devais tapas taptaṃ mahad icchadbhir āśrame gokarṇam iti vikhyātaṃ triṣu lokeṣu bhārata 13 śītatoyo bahujalaḥ puṇyas tāta śivaś ca saḥ hradaḥ paramaduṣprāpo mānuṣair akṛtātmabhiḥ 14 tatraiva tṛṇasomāgneḥ saṃpannaphalamūlavān āśramo 'gastyaśiṣyasya puṇyo devasabhe girau 15 vaiḍūryaparvatas tatra śrīmān maṇimayaḥ śivaḥ agastyasyāśramaś caiva bahumūlaphalodakaḥ 16 surāṣṭreṣv api vakṣyāmi puṇyāny āyatanāni ca āśramān saritaḥ śailān sarāṃsi ca narādhipa 17 camasonmajjanaṃ viprās tatrāpi kathayanty uta prabhāsaṃ codadhau tīrthaṃ tridaśānāṃ yudhiṣṭhira 18 tatra piṇḍārakaṃ nāma tāpasācaritaṃ śubham ujjayantaś ca śikharī kṣipraṃ siddhikaro mahān 19 tatra devarṣivaryeṇa nāradenānukīrtitaḥ purāṇaḥ śrūyate ślokas taṃ nibodha yudhiṣṭhira 20 puṇye girau surāṣṭreṣu mṛgapakṣiniṣevite ujjayante sma taptāṅgo nākapṛṣṭhe mahīyate 21 puṇyā dvāravatī tatra yatrāste madhusūdanaḥ sākṣād devaḥ purāṇo 'sau sa hi dharmaḥ sanātanaḥ 22 ye ca vedavido viprā ye cādhyātmavido janāḥ te vadanti mahātmānaṃ kṛṣṇaṃ dharmaṃ sanātanam 23 pavitrāṇāṃ hi govindaḥ pavitraṃ param ucyate puṇyānām api puṇyo 'sau maṅgalānāṃ ca maṅgalam 24 trailokyaṃ puṇḍarīkākṣo devadevaḥ sanātanaḥ āste harir acintyātmā tatraiva madhusūdanaḥ
	< zpět	Kniha 3  -  Āraṇyakaparvan	kapitola 87.
	1 dhaumya uvāca 1 avantiṣu pratīcyāṃ vai kīrtayiṣyāmi te diśi yāni tatra pavitrāṇi puṇyāny āyatanāni ca 2 priyaṅgvāmravanopetā vānīravanamālinī pratyaksrotā nadī puṇyā narmadā tatra bhārata 3 niketaḥ khyāyate puṇyo yatra viśravaso muneḥ jajñe dhanapatir yatra kubero naravāhanaḥ 4 vaiḍūryaśikharo nāma puṇyo girivaraḥ śubhaḥ divyapuṣpaphalās tatra pādapā haritacchadāḥ 5 tasya śailasya śikhare saras tatra ca dhīmataḥ praphullanalinaṃ rājan devagandharvasevitam 6 bahvāścaryaṃ mahārāja dṛśyate tatra parvate puṇye svargopame divye nityaṃ devarṣisevite 7 hradinī puṇyatīrthā ca rājarṣes tatra vai sarit viśvāmitranadī pārā puṇyā parapuraṃjaya 8 yasyās tīre satāṃ madhye yayātir nahuṣātmajaḥ papāta sa punar lokāṃl lebhe dharmān sanātanān 9 tatra puṇyahradas tāta mainākaś caiva parvataḥ bahumūlaphalo vīra asito nāma parvataḥ 10 āśramaḥ kakṣasenasya puṇyas tatra yudhiṣṭhira cyavanasyāśramaś caiva khyātaḥ sarvatra pāṇḍava tatrālpenaiva sidhyanti mānavās tapasā vibho 11 jambūmārgo mahārāja ṛṣīṇāṃ bhāvitātmanām āśramaḥ śāmyatāṃ śreṣṭha mṛgadvijagaṇāyutaḥ 12 tataḥ puṇyatamā rājan satataṃ tāpasāyutā ketumālā ca medhyā ca gaṅgāraṇyaṃ ca bhūmipa khyātaṃ ca saindhavāraṇyaṃ puṇyaṃ dvijaniṣevitam 13 pitāmahasaraḥ puṇyaṃ puṣkaraṃ nāma bhārata vaikhānasānāṃ siddhānām ṛṣīṇām āśramaḥ priyaḥ 14 apy atra saṃstavārthāya prajāpatir atho jagau puṣkareṣu kuruśreṣṭha gāthāṃ sukṛtināṃ vara 15 manasāpy abhikāmasya puṣkarāṇi manasvinaḥ pāpāṇi vipraṇaśyanti nākapṛṣṭhe ca modate
	< zpět	Kniha 3  -  Āraṇyakaparvan	kapitola 88.
	1 dhaumya uvāca 1 udīcyāṃ rājaśārdūla diśi puṇyāni yāni vai tāni te kīrtayiṣyāmi puṇyāny āyatanāni ca 2 sarasvatī puṇyavahā hradinī vanamālinī samudragā mahāvegā yamunā yatra pāṇḍava 3 tatra puṇyatamaṃ tīrthaṃ plakṣāvataraṇaṃ śivam yatra sārasvatair iṣṭvā gacchanty avabhṛthaṃ dvijāḥ 4 puṇyaṃ cākhyāyate divyaṃ śivam agniśiro 'nagha sahadevo 'yajad yatra śamyākṣepeṇa bhārata 5 etasminn eva cārtheyam indragītā yudhiṣṭhira gāthā carati loke 'smin gīyamānā dvijātibhiḥ 6 agnayaḥ sahadevena ye citā yamunām anu śataṃ śatasahasrāṇi sahasraśatadakṣiṇāḥ 7 tatraiva bharato rājā cakravartī mahāyaśāḥ viṃśatiṃ sapta cāṣṭau ca hayamedhān upāharat 8 kāmakṛd yo dvijātīnāṃ śrutas tāta mayā purā atyantam āśramaḥ puṇyaḥ sarakas tasya viśrutaḥ 9 sarasvatī nadī sadbhiḥ satataṃ pārtha pūjitā vālakhilyair mahārāja yatreṣṭam ṛṣibhiḥ purā 10 dṛṣadvatī puṇyatamā tatra khyātā yudhiṣṭhira tatra vaivarṇyavarṇau ca supuṇyau manujādhipa 11 vedajñau vedaviditau vidyāvedavidāv ubhau yajantau kratubhir nityaṃ puṇyair bharatasattama 12 sametya bahuśo devāḥ sendrāḥ savaruṇāḥ purā viśākhayūpe 'tapyanta tasmāt puṇyatamaḥ sa vai 13 ṛṣir mahān mahābhāgo jamadagnir mahāyaśāḥ palāśakeṣu puṇyeṣu ramyeṣv ayajatābhibhūḥ 14 yatra sarvāḥ saricchreṣṭhāḥ sākṣāt tam ṛṣisattamam svaṃ svaṃ toyam upādāya parivāryopatasthire 15 api cātra mahārāja svayaṃ viśvāvasur jagau imaṃ ślokaṃ tadā vīra prekṣya vīryaṃ mahātmanaḥ 16 yajamānasya vai devāñ jamadagner mahātmanaḥ āgamya saritaḥ sarvā madhunā samatarpayan 17 gandharvayakṣarakṣobhir apsarobhiś ca śobhitam kirātakiṃnarāvāsaṃ śailaṃ śikhariṇāṃ varam 18 bibheda tarasā gaṅgā gaṅgādvāre yudhiṣṭhira puṇyaṃ tat khyāyate rājan brahmarṣigaṇasevitam 19 sanatkumāraḥ kauravya puṇyaṃ kanakhalaṃ tathā parvataś ca purur nāma yatra jātaḥ purūravāḥ 20 bhṛgur yatra tapas tepe maharṣigaṇasevitaḥ sa rājann āśramaḥ khyāto bhṛgutuṅgo mahāgiriḥ 21 yac ca bhūtaṃ bhaviṣyac ca bhavac ca puruṣarṣabha nārāyaṇaḥ prabhur viṣṇuḥ śāśvataḥ puruṣottamaḥ 22 tasyātiyaśasaḥ puṇyāṃ viśālāṃ badarīm anu āśramaḥ khyāyate puṇyas triṣu lokeṣu viśrutaḥ 23 uṣṇatoyavahā gaṅga śītatoyavahāparā suvarṇasikatā rājan viśālāṃ badarīm anu 24 ṛṣayo yatra devāś ca mahābhāgā mahaujasaḥ prāpya nityaṃ namasyanti devaṃ nārāyaṇaṃ vibhum 25 yatra nārāyaṇo devaḥ paramātmā sanātanaḥ tatra kṛtsnaṃ jagat pārtha tīrthāny āyatanāni ca 26 tat puṇyaṃ tat paraṃ brahma tat tīrthaṃ tat tapovanam tatra devarṣayaḥ siddhāḥ sarve caiva tapodhanāḥ 27 ādidevo mahāyogī yatrāste madhusūdanaḥ puṇyānām api tat puṇyaṃ tatra te saṃśayo 'stu mā 28 etāni rājan puṇyāni pṛthivyāṃ pṛthivīpate kīrtitāni naraśreṣṭha tīrthāny āyatanāni ca 29 etāni vasubhiḥ sādhyair ādityair marudaśvibhiḥ ṛṣibhir brahmakalpaiś ca sevitāni mahātmabhiḥ 30 caran etāni kaunteya sahito brāhmaṇarṣabhaiḥ bhrātṛbhiś ca mahābhāgair utkaṇṭhāṃ vijahiṣyasi
	< zpět	Kniha 3  -  Āraṇyakaparvan	kapitola 89.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 evaṃ saṃbhāṣamāṇe tu dhaumye kauravanandana lomaśaḥ sumahātejā ṛṣis tatrājagāma ha 2 taṃ pāṇḍavāgrajo rājā sagaṇo brāhmaṇāś ca te udatiṣṭhan mahābhāgaṃ divi śakram ivāmarāḥ 3 tam abhyarcya yathānyāyaṃ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ papracchāgamane hetum aṭane ca prayojanam 4 sa pṛṣṭaḥ pāṇḍuputreṇa prīyamāṇo mahāmanāḥ uvāca ślakṣṇayā vācā harṣayann iva pāṇḍavān 5 saṃcarann asmi kaunteya sarvalokān yadṛcchayā gataḥ śakrasya sadanaṃ tatrāpaśyaṃ sureśvaram 6 tava ca bhrātaraṃ vīram apaśyaṃ savyasācinam śakrasyārdhāsanagataṃ tatra me vismayo mahān āsīt puruṣaśārdūla dṛṣṭvā pārthaṃ tathāgatam 7 āha māṃ tatra deveśo gaccha pāṇḍusutān iti so 'ham abhyāgataḥ kṣipraṃ didṛkṣus tvāṃ sahānujam 8 vacanāt puruhūtasya pārthasya ca mahātmanaḥ ākhyāsye te priyaṃ tāta mahat pāṇḍavanandana 9 bhrātṛbhiḥ sahito rājan kṛṣṇayā caiva tac chṛṇu yat tvayokto mahābāhur astrārthaṃ pāṇḍavarṣabha 10 tad astram āptaṃ pārthena rudrād apratimaṃ mahat yat tad brahmaśiro nāma tapasā rudram āgatam 11 amṛtād utthitaṃ raudraṃ tal labdhaṃ savyasācinā tat samantraṃ sasaṃhāraṃ saprāyaścittamaṅgalam 12 vajraṃ cānyāni cāstrāṇi daṇḍādīni yudhiṣṭhira yamāt kuberād varuṇād indrāc ca kurunandana astrāṇy adhītavān pārtho divyāny amitavikramaḥ 13 viśvāvasoś ca tanayād gītaṃ nṛttaṃ ca sāma ca vāditraṃ ca yathānyāyaṃ pratyavindad yathāvidhi 14 evaṃ kṛtāstraḥ kaunteyo gāndharvaṃ vedam āptavān sukhaṃ vasati bībhatsur anujasyānujas tava 15 yadarthaṃ māṃ suraśreṣṭha idaṃ vacanam abravīt tac ca te kathayiṣyāmi yudhiṣṭhira nibodha me 16 bhavān manuṣyalokāya gamiṣyati na saṃśayaḥ brūyād yudhiṣṭhiraṃ tatra vacanān me dvijottama 17 āgamiṣyati te bhrātā kṛtāstraḥ kṣipram arjunaḥ surakāryaṃ mahat kṛtvā yad āśakyaṃ divaukasaiḥ 18 tapasā tu tvam ātmānaṃ bhrātṛbhiḥ saha yojaya tapaso hi paraṃ nāsti tapasā vindate mahat 19 ahaṃ ca karṇaṃ jānāmi yathāvad bharatarṣabha na sa pārthasya saṃgrāme kalām arhati ṣoḍaśīm 20 yac cāpi te bhayaṃ tasmān manasistham ariṃdama tac cāpy apahariṣyāmi savyasācāv ihāgate 21 yac ca te mānasaṃ vīra tīrthayātrām imāṃ prati tac ca te lomaśaḥ sarvaṃ kathayiṣyaty asaṃśayam 22 yac ca kiṃ cit tapoyuktaṃ phalaṃ tīrtheṣu bhārata maharṣir eṣa yad brūyāt tac chraddheyam ananyathā
	< zpět	Kniha 3  -  Āraṇyakaparvan	kapitola 90.
	1 lomaśa uvāca 1 dhanaṃjayena cāpy uktaṃ yat tac chṛṇu yudhiṣṭhira yudhiṣṭhiraṃ bhrātaraṃ me yojayer dharmyayā śriyā 2 tvaṃ hi dharmān parān vettha tapāṃsi ca tapodhana śrīmatāṃ cāpi jānāsi rājñāṃ dharmaṃ sanātanam 3 sa bhavān yat paraṃ veda pāvanaṃ puruṣān prati tena saṃyojayethās tvaṃ tīrthapuṇyena pāṇḍavam 4 yathā tīrthāni gaccheta gāś ca dadyāt sa pārthivaḥ tathā sarvātmanā kāryam iti māṃ vijayo 'bravīt 5 bhavatā cānugupto 'sau caret tīrthāni sarvaśaḥ rakṣobhyo rakṣitavyaś ca durgeṣu viṣameṣu ca 6 dadhīca iva devendraṃ yathā cāpy aṅgirā ravim tathā rakṣasva kaunteyaṃ rākṣasebhyo dvijottama 7 yātudhānā hi bahavo rākṣasāḥ parvatopamāḥ tvayābhiguptān kaunteyān nātivarteyur antikāt 8 so 'ham indrasya vacanān niyogād arjunasya ca rakṣamāṇo bhayebhyas tvāṃ cariṣyāmi tvayā saha 9 dvis tīrthāni mayā pūrvaṃ dṛṣṭāni kurunandana idaṃ tṛtīyaṃ drakṣyāmi tāny eva bhavatā saha 10 iyaṃ rājarṣibhir yātā puṇyakṛdbhir yudhiṣṭhira manvādibhir mahārāja tīrthayātrā bhayāpahā 11 nānṛjur nākṛtātmā ca nāvaidyo na ca pāpakṛt snāti tīrtheṣu kauravya na ca vakramatir naraḥ 12 tvaṃ tu dharmamatir nityaṃ dharmajñaḥ satyasaṃgaraḥ vimuktaḥ sarvapāpebhyo bhūya eva bhaviṣyasi 13 yathā bhagīratho rājā rājānaś ca gayādayaḥ yathā yayātiḥ kaunteya tathā tvam api pāṇḍava 14 yudhiṣṭhira uvāca 14 na harṣāt saṃprapaśyāmi vākyasyāsyottaraṃ kva cit smared dhi devarājo yaṃ kiṃ nāmābhyadhikaṃ tataḥ 15 bhavatā saṃgamo yasya bhrātā yasya dhanaṃjayaḥ vāsavaḥ smarate yasya ko nāmābhyadhikas tataḥ 16 yac ca māṃ bhagavān āha tīrthānāṃ darśanaṃ prati dhaumyasya vacanād eṣā buddhiḥ pūrvaṃ kṛtaiva me 17 tad yadā manyase brahman gamanaṃ tīrthadarśane tadaiva gantāsmi dṛḍham eṣa me niścayaḥ paraḥ 18 vaiśaṃpāyana uvāca 18 gamane kṛtabuddhiṃ taṃ pāṇḍavaṃ lomaśo 'bravīt laghur bhava mahārāja laghuḥ svairaṃ gamiṣyasi 19 yudhiṣṭhira uvāca 19 bikṣābhujo nivartantāṃ brāhmaṇā yatayaś ca ye ye cāpy anugatāḥ paurā rājabhaktipuraskṛtāḥ 20 dhṛtarāṣṭraṃ mahārājam abhigacchantu caiva te sa dāsyati yathākālam ucitā yasya yā bhṛtiḥ 21 sa ced yathocitāṃ vṛttiṃ na dadyān manujeśvaraḥ asmatpriyahitārthāya pāñcālyo vaḥ pradāsyati 22 vaiśaṃpāyana uvāca 22 tato bhūyiṣṭhaśaḥ paurā gurubhārasamāhitāḥ viprāś ca yatayo yuktā jagmur nāgapuraṃ prati 23 tān sarvān dharmarājasya premṇā rājāmbikāsutaḥ pratijagrāha vidhivad dhanaiś ca samatarpayat 24 tataḥ kuntīsuto rājā laghubhir brāhmaṇaiḥ saha lomaśena ca suprītas trirātraṃ kāmyake 'vasat