Náboženství
Hinduismus		Mahábháráta
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 201. - 210.
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 201.
	1 nārada uvāca 1 śṛṇu me vistareṇemam itihāsaṃ purātanam bhrātṛbhīḥ sahitaḥ pārtha yathāvṛttaṃ yudhiṣṭhira 2 mahāsurasyānvavāye hiraṇyakaśipoḥ purā nikumbho nāma daityendras tejasvī balavān abhūt 3 tasya putrau mahāvīryau jātau bhīmaparākramau sahānyonyena bhuñjāte vinānyonyaṃ na gacchataḥ 4 anyonyasya priyakarāv anyonyasya priyaṃvadau ekaśīlasamācārau dvidhaivaikaṃ yathā kṛtau 5 tau vivṛddhau mahāvīryau kāryeṣv apy ekaniścayau trailokyavijayārthāya samāsthāyaikaniścayam 6 kṛtvā dīkṣāṃ gatau vindhyaṃ tatrograṃ tepatus tapaḥ tau tu dīrgheṇa kālena tapoyuktau babhūvatuḥ 7 kṣutpipāsāpariśrāntau jaṭāvalkaladhāriṇau malopacitasarvāṅgau vāyubhakṣau babhūvatuḥ 8 ātmamāṃsāni juhvantau pādāṅguṣṭhāgradhiṣṭhitau ūrdhvabāhū cānimiṣau dīrghakālaṃ dhṛtavratau 9 tayos tapaḥprabhāveṇa dīrghakālaṃ pratāpitaḥ dhūmaṃ pramumuce vindhyas tad adbhutam ivābhavat 10 tato devābhavan bhītā ugraṃ dṛṣṭvā tayos tapaḥ tapovighātārtham atho devā vighnāni cakrire 11 ratnaiḥ pralobhayām āsuḥ strībhiś cobhau punaḥ punaḥ na ca tau cakratur bhaṅgaṃ vratasya sumahāvratau 12 atha māyāṃ punar devās tayoś cakrur mahātmanoḥ bhaginyo mātaro bhāryās tayoḥ parijanas tathā 13 paripātyamānā vitrastāḥ śūlahastena rakṣasā srastābharaṇakeśāntā ekāntabhraṣṭavāsasaḥ 14 abhidhāvya tataḥ sarvās tau trāhīti vicukruśuḥ na ca tau cakratur bhaṅgaṃ vratasya sumahāvratau 15 yadā kṣobhaṃ nopayāti nārtim anyataras tayoḥ tataḥ striyas tā bhūtaṃ ca sarvam antaradhīyata 16 tataḥ pitāmahaḥ sākṣād abhigamya mahāsurau vareṇa chandayām āsa sarvalokapitāmahaḥ 17 tataḥ sundopasundau tau bhrātarau dṛḍhavikramau dṛṣṭvā pitāmahaṃ devaṃ tasthatuḥ prāñjalī tadā 18 ūcatuś ca prabhuṃ devaṃ tatas tau sahitau tadā āvayos tapasānena yadi prītaḥ pitāmahaḥ 19 māyāvidāv astravidau balinau kāmarūpiṇau ubhāv apy amarau syāvaḥ prasanno yadi nau prabhuḥ 20 pitāmaha uvāca 20 ṛte 'maratvam anyad vāṃ sarvam uktaṃ bhaviṣyati anyad vṛṇītāṃ mṛtyoś ca vidhānam amaraiḥ samam 21 kariṣyāvedam iti yan mahad abhyutthitaṃ tapaḥ yuvayor hetunānena nāmaratvaṃ vidhīyate 22 trailokyavijayārthāya bhavadbhyām āsthitaṃ tapaḥ hetunānena daityendrau na vāṃ kāmaṃ karomy aham 23 sundopasundāv ūcatuḥ 23 triṣu lokeṣu yad bhūtaṃ kiṃ cit sthāvarajaṅgamam sarvasmān nau bhayaṃ na syād ṛte 'nyonyaṃ pitāmaha 24 pitāmaha uvāca 24 yat prārthitaṃ yathoktaṃ ca kāmam etad dadāni vām mṛtyor vidhānam etac ca yathāvad vāṃ bhaviṣyati 25 nārada uvāca 25 tataḥ pitāmaho dattvā varam etat tadā tayoḥ nivartya tapasas tau ca brahmalokaṃ jagāma ha 26 labdhvā varāṇi sarvāṇi daityendrāv api tāv ubhau avadhyau sarvalokasya svam eva bhavanaṃ gatau 27 tau tu labdhavarau dṛṣṭvā kṛtakāmau mahāsurau sarvaḥ suhṛjjanas tābhyāṃ pramodam upajagmivān 28 tatas tau tu jaṭā hitvā maulinau saṃbabhūvatuḥ mahārhābharaṇopetau virajombaradhāriṇau 29 akālakaumudīṃ caiva cakratuḥ sārvakāmikīm daityendrau paramaprītau tayoś caiva suhṛjjanaḥ 30 bhakṣyatāṃ bhujyatāṃ nityaṃ ramyatāṃ gīyatām iti pīyatāṃ dīyatāṃ ceti vāca āsan gṛhe gṛhe 31 tatra tatra mahāpānair utkṛṣṭatalanāditaiḥ hṛṣṭaṃ pramuditaṃ sarvaṃ daityānām abhavat puram 32 tais tair vihārair bahubhir daityānāṃ kāmarūpiṇām samāḥ saṃkrīḍatāṃ teṣām ahar ekam ivābhavat
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 202.
	1 nārada uvāca 1 utsave vṛttamātre tu trailokyākāṅkṣiṇāv ubhau mantrayitvā tataḥ senāṃ tāv ājñāpayatāṃ tadā 2 suhṛdbhir abhyanujñātau daityavṛddhaiś ca mantribhiḥ kṛtvā prāsthānikaṃ rātrau maghāsu yayatus tadā 3 gadāpaṭṭiśadhāriṇyā śūlamudgarahastayā prasthitau sahadharmiṇyā mahatyā daityasenayā 4 maṅgalaiḥ stutibhiś cāpi vijayapratisaṃhitaiḥ cāraṇaiḥ stūyamānau tu jagmatuḥ parayā mudā 5 tāv antarikṣam utpatya daityau kāmagamāv ubhau devānām eva bhavanaṃ jagmatur yuddhadurmadau 6 tayor āgamanaṃ jñātvā varadānaṃ ca tat prabhoḥ hitvā triviṣṭapaṃ jagmur brahmalokaṃ tataḥ surāḥ 7 tāv indralokaṃ nirjitya yakṣarakṣogaṇāṃs tathā khecarāṇy api bhūtāni jigyatus tīvravikramau 8 antarbhūmigatān nāgāñ jitvā tau ca mahāsurau samudravāsinaḥ sarvān mlecchajātīn vijigyatuḥ 9 tataḥ sarvāṃ mahīṃ jetum ārabdhāv ugraśāsanau sainikāṃś ca samāhūya sutīkṣṇāṃ vācam ūcatuḥ 10 rājarṣayo mahāyajñair havyakavyair dvijātayaḥ tejo balaṃ ca devānāṃ vardhayanti śriyaṃ tathā 11 teṣām evaṃ pravṛddhānāṃ sarveṣām asuradviṣām saṃbhūya sarvair asmābhiḥ kāryaḥ sarvātmanā vadhaḥ 12 evaṃ sarvān samādiśya pūrvatīre mahodadheḥ krūrāṃ matiṃ samāsthāya jagmatuḥ sarvatomukham 13 yajñair yajante ye ke cid yājayanti ca ye dvijāḥ tān sarvān prasabhaṃ dṛṣṭvā balinau jaghnatus tadā 14 āśrameṣv agnihotrāṇi ṛṣīṇāṃ bhāvitātmanām gṛhītvā prakṣipanty apsu viśrabdhāḥ sainikās tayoḥ 15 tapodhanaiś ca ye śāpāḥ kruddhair uktā mahātmabhiḥ nākrāmanti tayos te 'pi varadānena jṛmbhatoḥ 16 nākrāmanti yadā śāpā bāṇā muktāḥ śilāsv iva niyamāṃs tadā parityajya vyadravanta dvijātayaḥ 17 pṛthivyāṃ ye tapaḥsiddhā dāntāḥ śamaparāyaṇāḥ tayor bhayād dudruvus te vainateyād ivoragāḥ 18 mathitair āśramair bhagnair vikīrṇakalaśasruvaiḥ śūnyam āsīj jagat sarvaṃ kāleneva hataṃ yathā 19 rājarṣibhir adṛśyadbhir ṛṣibhiś ca mahāsurau ubhau viniścayaṃ kṛtvā vikurvāte vadhaiṣiṇau 20 prabhinnakaraṭau mattau bhūtvā kuñjararūpiṇau saṃlīnān api durgeṣu ninyatur yamasādanam 21 siṃhau bhūtvā punar vyāghrau punaś cāntarhitāv ubhau tais tair upāyais tau krūrāv ṛṣīn dṛṣṭvā nijaghnatuḥ 22 nivṛttayajñasvādhyāyā praṇaṣṭanṛpatidvijā utsannotsavayajñā ca babhūva vasudhā tadā 23 hāhābhūtā bhayārtā ca nivṛttavipaṇāpaṇā nivṛttadevakāryā ca puṇyodvāhavivarjitā 24 nivṛttakṛṣigorakṣā vidhvastanagarāśramā asthikaṅkālasaṃkīrṇā bhūr babhūvogradarśanā 25 nivṛttapitṛkāryaṃ ca nirvaṣaṭkāramaṅgalam jagat pratibhayākāraṃ duṣprekṣyam abhavat tadā 26 candrādityau grahās tārā nakṣatrāṇi divaukasaḥ jagmur viṣādaṃ tat karma dṛṣṭvā sundopasundayoḥ 27 evaṃ sarvā diśo daityau jitvā krūreṇa karmaṇā niḥsapatnau kurukṣetre niveśam abhicakratuḥ
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 203.
	1 nārada uvāca 1 tato devarṣayaḥ sarve siddhāś ca paramarṣayaḥ jagmus tadā parām ārtiṃ dṛṣṭvā tat kadanaṃ mahat 2 te 'bhijagmur jitakrodhā jitātmāno jitendriyāḥ pitāmahasya bhavanaṃ jagataḥ kṛpayā tadā 3 tato dadṛśur āsīnaṃ saha devaiḥ pitāmaham siddhair brahmarṣibhiś caiva samantāt parivāritam 4 tatra devo mahādevas tatrāgnir vāyunā saha candrādityau ca dharmaś ca parameṣṭhī tathā budhaḥ 5 vaikhānasā vālakhilyā vānaprasthā marīcipāḥ ajāś caivāvimūḍhāś ca tejogarbhās tapasvinaḥ ṛṣayaḥ sarva evaite pitāmaham upāsate 6 tato 'bhigamya sahitāḥ sarva eva maharṣayaḥ sundopasundayoḥ karma sarvam eva śaśaṃsire 7 yathākṛtaṃ yathā caiva kṛtaṃ yena krameṇa ca nyavedayaṃs tataḥ sarvam akhilena pitāmahe 8 tato devagaṇāḥ sarve te caiva paramarṣayaḥ tam evārthaṃ puraskṛtya pitāmaham acodayan 9 tataḥ pitāmahaḥ śrutvā sarveṣāṃ tad vacas tadā muhūrtam iva saṃcintya kartavyasya viniścayam 10 tayor vadhaṃ samuddiśya viśvakarmāṇam āhvayat dṛṣṭvā ca viśvakarmāṇaṃ vyādideśa pitāmahaḥ sṛjyatāṃ prārthanīyeha pramadeti mahātapāḥ 11 pitāmahaṃ namaskṛtya tadvākyam abhinandya ca nirmame yoṣitaṃ divyāṃ cintayitvā prayatnataḥ 12 triṣu lokeṣu yat kiṃ cid bhūtaṃ sthāvarajaṅgamam samānayad darśanīyaṃ tat tad yatnāt tatas tataḥ 13 koṭiśaś cāpi ratnāni tasyā gātre nyaveśayat tāṃ ratnasaṃghātamayīm asṛjad devarūpiṇīm 14 sā prayatnena mahatā nirmitā viśvakarmaṇā triṣu lokeṣu nārīṇāṃ rūpeṇāpratimābhavat 15 na tasyāḥ sūkṣmam apy asti yad gātre rūpasaṃpadā na yuktaṃ yatra vā dṛṣṭir na sajjati nirīkṣatām 16 sā vigrahavatīva śrīḥ kāntarūpā vapuṣmatī jahāra sarvabhūtānāṃ cakṣūṃṣi ca manāṃsi ca 17 tilaṃ tilaṃ samānīya ratnānāṃ yad vinirmitā tilottamety atas tasyā nāma cakre pitāmahaḥ 18 pitāmaha uvāca 18 gaccha sundopasundābhyām asurābhyāṃ tilottame prārthanīyena rūpeṇa kuru bhadre pralobhanam 19 tvatkṛte darśanād eva rūpasaṃpatkṛtena vai virodhaḥ syād yathā tābhyām anyonyena tathā kuru 20 nārada uvāca 20 sā tatheti pratijñāya namaskṛtya pitāmaham cakāra maṇḍalaṃ tatra vibudhānāṃ pradakṣiṇam 21 prāṅmukho bhagavān āste dakṣiṇena maheśvaraḥ devāś caivottareṇāsan sarvatas tv ṛṣayo 'bhavan 22 kurvantyā tu tayā tatra maṇḍalaṃ tat pradakṣiṇam indraḥ sthāṇuś ca bhagavān dhairyeṇa pratyavasthitau 23 draṣṭukāmasya cātyarthaṃ gatāyāḥ pārśvatas tadā anyad añcitapakṣmāntaṃ dakṣiṇaṃ niḥsṛtaṃ mukham 24 pṛṣṭhataḥ parivartantyāḥ paścimaṃ niḥsṛtaṃ mukham gatāyāś cottaraṃ pārśvam uttaraṃ niḥsṛtaṃ mukham 25 mahendrasyāpi netrāṇāṃ pārśvataḥ pṛṣṭhato 'grataḥ raktāntānāṃ viśālānāṃ sahasraṃ sarvato 'bhavat 26 evaṃ caturmukhaḥ sthāṇur mahādevo 'bhavat purā tathā sahasranetraś ca babhūva balasūdanaḥ 27 tathā devanikāyānām ṛṣīṇāṃ caiva sarvaśaḥ mukhāny abhipravartante yena yāti tilottamā 28 tasyā gātre nipatitā teṣāṃ dṛṣṭir mahātmanām sarveṣām eva bhūyiṣṭham ṛte devaṃ pitāmaham 29 gacchantyās tu tadā devāḥ sarve ca paramarṣayaḥ kṛtam ity eva tat kāryaṃ menire rūpasaṃpadā 30 tilottamāyāṃ tu tadā gatāyāṃ lokabhāvanaḥ sarvān visarjayām āsa devān ṛṣigaṇāṃś ca tān
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 204.
	1 nārada uvāca 1 jitvā tu pṛthivīṃ daityau niḥsapatnau gatavyathau kṛtvā trailokyam avyagraṃ kṛtakṛtyau babhūvatuḥ 2 devagandharvayakṣāṇāṃ nāgapārthivarakṣasām ādāya sarvaratnāni parāṃ tuṣṭim upāgatau 3 yadā na pratiṣeddhāras tayoḥ santīha ke cana nirudyogau tadā bhūtvā vijahrāte 'marāv iva 4 strībhir mālyaiś ca gandhaiś ca bhakṣair bhojyaiś ca puṣkalaiḥ pānaiś ca vividhair hṛdyaiḥ parāṃ prītim avāpatuḥ 5 antaḥpure vanodyāne parvatopavaneṣu ca yathepsiteṣu deśeṣu vijahrāte 'marāv iva 6 tataḥ kadā cid vindhyasya pṛṣṭhe samaśilātale puṣpitāgreṣu śāleṣu vihāram abhijagmatuḥ 7 divyeṣu sarvakāmeṣu samānīteṣu tatra tau varāsaneṣu saṃhṛṣṭau saha strībhir niṣedatuḥ 8 tato vāditranṛttābhyām upātiṣṭhanta tau striyaḥ gītaiś ca stutisaṃyuktaiḥ prītyartham upajagmire 9 tatas tilottamā tatra vane puṣpāṇi cinvatī veṣam ākṣiptam ādhāya raktenaikena vāsasā 10 nadītīreṣu jātān sā karṇikārān vicinvatī śanair jagāma taṃ deśaṃ yatrāstāṃ tau mahāsurau 11 tau tu pītvā varaṃ pānaṃ madaraktāntalocanau dṛṣṭvaiva tāṃ varārohāṃ vyathitau saṃbabhūvatuḥ 12 tāv utpatyāsanaṃ hitvā jagmatur yatra sā sthitā ubhau ca kāmasaṃmattāv ubhau prārthayataś ca tām 13 dakṣiṇe tāṃ kare subhrūṃ sundo jagrāha pāṇinā upasundo 'pi jagrāha vāme pāṇau tilottamām 14 varapradānamattau tāv aurasena balena ca dhanaratnamadābhyāṃ ca surāpānamadena ca 15 sarvair etair madair mattāv anyonyaṃ bhrukuṭīkṛtau madakāmasamāviṣṭau parasparam athocatuḥ 16 mama bhāryā tava gurur iti sundo 'bhyabhāṣata mama bhāryā tava vadhūr upasundo 'bhyabhāṣata 17 naiṣā tava mamaiṣeti tatra tau manyur āviśat tasyā hetor gade bhīme tāv ubhāv apy agṛhṇatām 18 tau pragṛhya gade bhīme tasyāḥ kāmena mohitau ahaṃ pūrvam ahaṃ pūrvam ity anyonyaṃ nijaghnatuḥ 19 tau gadābhihatau bhīmau petatur dharaṇītale rudhireṇāvaliptāṅgau dvāv ivārkau nabhaścyutau 20 tatas tā vidrutā nāryaḥ sa ca daityagaṇas tadā pātālam agamat sarvo viṣādabhayakampitaḥ 21 tataḥ pitāmahas tatra saha devair maharṣibhiḥ ājagāma viśuddhātmā pūjayiṣyaṃs tilottamām 22 vareṇa chanditā sā tu brahmaṇā prītim eva ha varayām āsa tatraināṃ prītaḥ prāha pitāmahaḥ 23 ādityacaritāṃl lokān vicariṣyasi bhāmini tejasā ca sudṛṣṭāṃ tvāṃ na kariṣyati kaś cana 24 evaṃ tasyai varaṃ dattvā sarvalokapitāmahaḥ indre trailokyam ādhāya brahmalokaṃ gataḥ prabhuḥ 25 evaṃ tau sahitau bhūtvā sarvārtheṣv ekaniścayau tilottamārthe saṃkruddhāv anyonyam abhijaghnatuḥ 26 tasmād bravīmi vaḥ snehāt sarvān bharatasattamān yathā vo nātra bhedaḥ syāt sarveṣāṃ draupadīkṛte tathā kuruta bhadraṃ vo mama cet priyam icchatha 27 vaiśaṃpāyana uvāca 27 evam uktā mahātmāno nāradena maharṣiṇā samayaṃ cakrire rājaṃs te 'nyonyena samāgatāḥ samakṣaṃ tasya devarṣer nāradasyāmitaujasaḥ 28 draupadyā naḥ sahāsīnam anyo 'nyaṃ yo 'bhidarśayet sa no dvādaśa varṣāṇi brahmacārī vane vaset 29 kṛte tu samaye tasmin pāṇḍavair dharmacāribhiḥ nārado 'py agamat prīta iṣṭaṃ deśaṃ mahāmuniḥ 30 evaṃ taiḥ samayaḥ pūrvaṃ kṛto naradacoditaiḥ na cābhidyanta te sārve tadānyonyena bhārata
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 205.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 evaṃ te samayaṃ kṛtvā nyavasaṃs tatra pāṇḍavāḥ vaśe śastrapratāpena kurvanto 'nyān mahīkṣitaḥ 2 teṣāṃ manujasiṃhānāṃ pañcānām amitaujasām babhūva kṛṣṇā sarveṣāṃ pārthānāṃ vaśavartinī 3 te tayā taiś ca sā vīraiḥ patibhiḥ saha pañcabhiḥ babhūva paramaprītā nāgair iva sarasvatī 4 vartamāneṣu dharmeṇa pāṇḍaveṣu mahātmasu vyavardhan kuravaḥ sarve hīnadoṣāḥ sukhānvitāḥ 5 atha dīrgheṇa kālena brāhmaṇasya viśāṃ pate kasya cit taskarāḥ ke cij jahrur gā nṛpasattama 6 hriyamāṇe dhane tasmin brāhmaṇaḥ krodhamūrcchitaḥ āgamya khāṇḍavaprastham udakrośata pāṇḍavān 7 hriyate godhanaṃ kṣudrair nṛśaṃsair akṛtātmabhiḥ prasahya vo 'smād viṣayād abhidhāvata pāṇḍavāḥ 8 brāhmaṇasya pramattasya havir dhvāṅkṣair vilupyate śārdūlasya guhāṃ śūnyāṃ nīcaḥ kroṣṭābhimarśati 9 brāhmaṇasve hṛte corair dharmārthe ca vilopite rorūyamāṇe ca mayi kriyatām astradhāraṇam 10 rorūyamāṇasyābhyāśe tasya viprasya pāṇḍavaḥ tāni vākyāni śuśrāva kuntīputro dhanaṃjayaḥ 11 śrutvā caiva mahābāhur mā bhair ity āha taṃ dvijam āyudhāni ca yatrāsan pāṇḍavānāṃ mahātmanām kṛṣṇayā saha tatrāsīd dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ 12 sa praveśāya cāśakto gamanāya ca pāṇḍavaḥ tasya cārtasya tair vākyaiś codyamānaḥ punaḥ punaḥ ākrande tatra kaunteyaś cintayām āsa duḥkhitaḥ 13 hriyamāṇe dhane tasmin brāhmaṇasya tapasvinaḥ aśrupramārjanaṃ tasya kartavyam iti niścitaḥ 14 upaprekṣaṇajo 'dharmaḥ sumahān syān mahīpateḥ yady asya rudato dvāri na karomy adya rakṣaṇam 15 anāstikyaṃ ca sarveṣām asmākam api rakṣaṇe pratitiṣṭheta loke 'sminn adharmaś caiva no bhavet 16 anāpṛcchya ca rājānaṃ gate mayi na saṃśayaḥ ajātaśatror nṛpater mama caivāpriyaṃ bhavet 17 anupraveśe rājñas tu vanavāso bhaven mama adharmo vā mahān astu vane vā maraṇaṃ mama śarīrasyāpi nāśena dharma eva viśiṣyate 18 evaṃ viniścitya tataḥ kuntīputro dhanaṃjayaḥ anupraviśya rājānam āpṛcchya ca viśāṃ pate 19 dhanur ādāya saṃhṛṣṭo brāhmaṇaṃ pratyabhāṣata brāhmaṇāgamyatāṃ śīghraṃ yāvat paradhanaiṣiṇaḥ 20 na dūre te gatāḥ kṣudrās tāvad gacchāmahe saha yāvad āvartayāmy adya corahastād dhanaṃ tava 21 so 'nusṛtya mahābāhur dhanvī varmī rathī dhvajī śarair vidhvaṃsitāṃś corān avajitya ca tad dhanam 22 brāhmaṇasya upāhṛtya yaśaḥ pītvā ca pāṇḍavaḥ ājagāma puraṃ vīraḥ savyasācī paraṃtapaḥ 23 so 'bhivādya gurūn sarvāṃs taiś cāpi pratinanditaḥ dharmarājam uvācedaṃ vratam ādiśyatāṃ mama 24 samayaḥ samatikrānto bhavatsaṃdarśanān mayā vanavāsaṃ gamiṣyāmi samayo hy eṣa naḥ kṛtaḥ 25 ity ukto dharmarājas tu sahasā vākyam apriyam katham ity abravīd vācā śokārtaḥ sajjamānayā yudhiṣṭhiro guḍākeśaṃ bhrātā bhrātaram acyutam 26 pramāṇam asmi yadi te mattaḥ śṛṇu vaco 'nagha anupraveśe yad vīra kṛtavāṃs tvaṃ mamāpriyam sarvaṃ tad anujānāmi vyalīkaṃ na ca me hṛdi 27 guror anupraveśo hi nopaghāto yavīyasaḥ yavīyaso 'nupraveśo jyeṣṭhasya vidhilopakaḥ 28 nivartasva mahābāho kuruṣva vacanaṃ mama na hi te dharmalopo 'sti na ca me dharṣaṇā kṛtā 29 arjuna uvāca 29 na vyājena cared dharmam iti me bhavataḥ śrutam na satyād vicaliṣyāmi satyenāyudham ālabhe 30 vaiśaṃpāyana uvāca 30 so 'bhyanujñāpya rājānaṃ brahmacaryāya dīkṣitaḥ vane dvādaśa varṣāṇi vāsāyopajagāma ha
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 206.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 taṃ prayāntaṃ mahābāhuṃ kauravāṇāṃ yaśaskaram anujagmur mahātmāno brāhmaṇā vedapāragāḥ 2 vedavedāṅgavidvāṃsas tathaivādhyātmacintakāḥ caukṣāś ca bhagavadbhaktāḥ sūtāḥ paurāṇikāś ca ye 3 kathakāś cāpare rājañ śramaṇāś ca vanaukasaḥ divyākhyānāni ye cāpi paṭhanti madhuraṃ dvijāḥ 4 etaiś cānyaiś ca bahubhiḥ sahāyaiḥ pāṇḍunandanaḥ vṛtaḥ ślakṣṇakathaiḥ prāyān marudbhir iva vāsavaḥ 5 ramaṇīyāni citrāṇi vanāni ca sarāṃsi ca saritaḥ sāgarāṃś caiva deśān api ca bhārata 6 puṇyāni caiva tīrthāni dadarśa bharatarṣabha sa gaṅgādvāram āsādya niveśam akarot prabhuḥ 7 tatra tasyādbhutaṃ karma śṛṇu me janamejaya kṛtavān yad viśuddhātmā pāṇḍūnāṃ pravaro rathī 8 niviṣṭe tatra kaunteye brāhmaṇeṣu ca bhārata agnihotrāṇi viprās te prāduścakrur anekaśaḥ 9 teṣu prabodhyamāneṣu jvaliteṣu huteṣu ca kṛtapuṣpopahāreṣu tīrāntaragateṣu ca 10 kṛtābhiṣekair vidvadbhir niyataiḥ satpathi sthitaiḥ śuśubhe 'tīva tad rājan gaṅgādvāraṃ mahātmabhiḥ 11 tathā paryākule tasmin niveśe pāṇḍunandanaḥ abhiṣekāya kaunteyo gaṅgām avatatāra ha 12 tatrābhiṣekaṃ kṛtvā sa tarpayitvā pitāmahān uttitīrṣur jalād rājann agnikāryacikīrṣayā 13 apakṛṣṭo mahābāhur nāgarājasya kanyayā antarjale mahārāja ulūpyā kāmayānayā 14 dadarśa pāṇḍavas tatra pāvakaṃ susamāhitam kauravyasyātha nāgasya bhavane paramārcite 15 tatrāgnikāryaṃ kṛtavān kuntīputro dhanaṃjayaḥ aśaṅkamānena hutas tenātuṣyad dhutāśanaḥ 16 agnikāryaṃ sa kṛtvā tu nāgarājasutāṃ tadā prahasann iva kaunteya idaṃ vacanam abravīt 17 kim idaṃ sāhasaṃ bhīru kṛtavaty asi bhāmini kaś cāyaṃ subhago deśaḥ kā ca tvaṃ kasya cātmajā 18 ulūpy uvāca 18 airāvatakule jātaḥ kauravyo nāma pannagaḥ tasyāsmi duhitā pārtha ulūpī nāma pannagī 19 sāhaṃ tvām abhiṣekārtham avatīrṇaṃ samudragām dṛṣṭavaty eva kaunteya kandarpeṇāsmi mūrcchitā 20 tāṃ mām anaṅgamathitāṃ tvatkṛte kurunandana ananyāṃ nandayasvādya pradānenātmano rahaḥ 21 arjuna uvāca 21 brahmacaryam idaṃ bhadre mama dvādaśavārṣikam dharmarājena cādiṣṭaṃ nāham asmi svayaṃvaśaḥ 22 tava cāpi priyaṃ kartum icchāmi jalacāriṇi anṛtaṃ noktapūrvaṃ ca mayā kiṃ cana karhi cit 23 kathaṃ ca nānṛtaṃ tat syāt tava cāpi priyaṃ bhavet na ca pīḍyeta me dharmas tathā kuryāṃ bhujaṃgame 24 ulūpy uvāca 24 jānāmy ahaṃ pāṇḍaveya yathā carasi medinīm yathā ca te brahmacaryam idam ādiṣṭavān guruḥ 25 parasparaṃ vartamānān drupadasyātmajāṃ prati yo no 'nupraviśen mohāt sa no dvādaśavārṣikam vane cared brahmacaryam iti vaḥ samayaḥ kṛtaḥ 26 tad idaṃ draupadīhetor anyonyasya pravāsanam kṛtaṃ vas tatra dharmārtham atra dharmo na duṣyati 27 paritrāṇaṃ ca kartavyam ārtānāṃ pṛthulocana kṛtvā mama paritrāṇaṃ tava dharmo na lupyate 28 yadi vāpy asya dharmasya sūkṣmo 'pi syād vyatikramaḥ sa ca te dharma eva syād dāttvā prāṇān mamārjuna 29 bhaktāṃ bhajasva māṃ pārtha satām etan mataṃ prabho na kariṣyasi ced evaṃ mṛtāṃ mām upadhāraya 30 prāṇadānān mahābāho cara dharmam anuttamam śaraṇaṃ ca prapannāsmi tvām adya puruṣottama 31 dīnān anāthān kaunteya parirakṣasi nityaśaḥ sāhaṃ śaraṇam abhyemi roravīmi ca duḥkhitā 32 yāce tvām abhikāmāhaṃ tasmāt kuru mama priyam sa tvam ātmapradānena sakāmāṃ kartum arhasi 33 vaiśaṃpāyana uvāca 33 evam uktas tu kaunteyaḥ pannageśvarakanyayā kṛtavāṃs tat tathā sarvaṃ dharmam uddiśya kāraṇam 34 sa nāgabhavane rātriṃ tām uṣitvā pratāpavān udite 'bhyutthitaḥ sūrye kauravyasya niveśanāt
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 207.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 kathayitvā tu tat sarvaṃ brāhmaṇebhyaḥ sa bhārata prayayau himavatpārśvaṃ tato vajradharātmajaḥ 2 agastyavaṭam āsādya vasiṣṭhasya ca parvatam bhṛgutuṅge ca kaunteyaḥ kṛtavāñ śaucam ātmanaḥ 3 pradadau gosahasrāṇi tīrtheṣv āyataneṣu ca niveśāṃś ca dvijātibhyaḥ so 'dadat kurusattamaḥ 4 hiraṇyabindos tīrthe ca snātvā puruṣasattamaḥ dṛṣṭavān parvataśreṣṭhaṃ puṇyāny āyatanāni ca 5 avatīrya naraśreṣṭho brāhmaṇaiḥ saha bhārata prācīṃ diśam abhiprepsur jagāma bharatarṣabhaḥ 6 ānupūrvyeṇa tīrthāni dṛṣṭavān kurusattamaḥ nadīṃ cotpalinīṃ ramyām araṇyaṃ naimiṣaṃ prati 7 nandām aparanandāṃ ca kauśikīṃ ca yaśasvinīm mahānadīṃ gayāṃ caiva gaṅgām api ca bhārata 8 evaṃ sarvāṇi tīrthāni paśyamānas tathāśramān ātmanaḥ pāvanaṃ kurvan brāhmaṇebhyo dadau vasu 9 aṅgavaṅgakaliṅgeṣu yāni puṇyāni kāni cit jagāma tāni sarvāṇi tīrthāny āyatanāni ca dṛṣṭvā ca vidhivat tāni dhanaṃ cāpi dadau tataḥ 10 kaliṅgarāṣṭradvāreṣu brāhmaṇāḥ pāṇḍavānugāḥ abhyanujñāya kaunteyam upāvartanta bhārata 11 sa tu tair abhyanujñātaḥ kuntīputro dhanaṃjayaḥ sahāyair alpakaiḥ śūraḥ prayayau yena sāgaram 12 sa kaliṅgān atikramya deśān āyatanāni ca dharmyāṇi ramaṇīyāni prekṣamāṇo yayau prabhuḥ 13 mahendraparvataṃ dṛṣṭvā tāpasair upaśobhitam samudratīreṇa śanair maṇalūraṃ jagāma ha 14 tatra sarvāṇi tīrthāni puṇyāny āyatanāni ca abhigamya mahābāhur abhyagacchan mahīpatim maṇalūreśvaraṃ rājan dharmajñaṃ citravāhanam 15 tasya citrāṅgadā nāma duhitā cārudarśanā tāṃ dadarśa pure tasmin vicarantīṃ yadṛcchayā 16 dṛṣṭvā ca tāṃ varārohāṃ cakame caitravāhinīm abhigamya ca rājānaṃ jñāpayat svaṃ prayojanam tam uvācātha rājā sa sāntvapūrvam idaṃ vacaḥ 17 rājā prabhaṃkaro nāma kule asmin babhūva ha aputraḥ prasavenārthī tapas tepe sa uttamam 18 ugreṇa tapasā tena praṇipātena śaṃkaraḥ īśvaras toṣitas tena mahādeva umāpatiḥ 19 sa tasmai bhagavān prādād ekaikaṃ prasavaṃ kule ekaikaḥ prasavas tasmād bhavaty asmin kule sadā 20 teṣāṃ kumārāḥ sarveṣāṃ pūrveṣāṃ mama jajñire kanyā tu mama jāteyaṃ kulasyotpādanī dhruvam 21 putro mameyam iti me bhāvanā puruṣottama putrikā hetuvidhinā saṃjñitā bharatarṣabha 22 etac chulkaṃ bhavatv asyāḥ kulakṛj jāyatām iha etena samayenemāṃ pratigṛhṇīṣva pāṇḍava 23 sa tatheti pratijñāya kanyāṃ tāṃ pratigṛhya ca uvāsa nagare tasmin kaunteyas trihimāḥ samāḥ
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 208.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 tataḥ samudre tīrthāni dakṣiṇe bharatarṣabhaḥ abhyagacchat supuṇyāni śobhitāni tapasvibhiḥ 2 varjayanti sma tīrthāni pañca tatra tu tāpasāḥ ācīrṇāni tu yāny āsan purastāt tu tapasvibhiḥ 3 agastyatīrthaṃ saubhadraṃ paulomaṃ ca supāvanam kāraṃdhamaṃ prasannaṃ ca hayamedhaphalaṃ ca yat bhāradvājasya tīrthaṃ ca pāpapraśamanaṃ mahat 4 viviktāny upalakṣyātha tāni tīrthāni pāṇḍavaḥ dṛṣṭvā ca varjyamānāni munibhir dharmabuddhibhiḥ 5 tapasvinas tato 'pṛcchat prājñaliḥ kurunandanaḥ tīrthānīmāni varjyante kimarthaṃ brahmavādibhiḥ 6 tāpasā ūcuḥ 6 grāhāḥ pañca vasanty eṣu haranti ca tapodhanān ata etāni varjyante tīrthāni kurunandana 7 vaiśaṃpāyana uvāca 7 teṣāṃ śrutvā mahābāhur vāryamāṇas tapodhanaiḥ jagāma tāni tīrthāni draṣṭuṃ puruṣasattamaḥ 8 tataḥ saubhadram āsādya maharṣes tīrtham uttamam vigāhya tarasā śūraḥ snānaṃ cakre paraṃtapaḥ 9 atha taṃ puruṣavyāghram antarjalacaro mahān nijagrāha jale grāhaḥ kuntīputraṃ dhanaṃjayam 10 sa tam ādāya kaunteyo visphurantaṃ jalecaram udatiṣṭhan mahābāhur balena balināṃ varaḥ 11 utkṛṣṭa eva tu grāhaḥ so 'rjunena yaśasvinā babhūva nārī kalyāṇī sarvābharaṇabhūṣitā dīpyamānā śriyā rājan divyarūpā manoramā 12 tad adbhutaṃ mahad dṛṣṭvā kuntīputro dhanaṃjayaḥ tāṃ striyaṃ paramaprīta idaṃ vacanam abravīt 13 kā vai tvam asi kalyāṇi kuto vāsi jalecarī kimarthaṃ ca mahat pāpam idaṃ kṛtavatī purā 14 nāry uvāca 14 apsarāsmi mahābāho devāraṇyavicāriṇī iṣṭā dhanapater nityaṃ vargā nāma mahābala 15 mama sakhyaś catasro 'nyāḥ sarvāḥ kāmagamāḥ śubhāḥ tābhiḥ sārdhaṃ prayātāsmi lokapālaniveśanam 16 tataḥ paśyāmahe sarvā brāhmaṇaṃ saṃśitavratam rūpavantam adhīyānam ekam ekāntacāriṇam 17 tasya vai tapasā rājaṃs tad vanaṃ tejasāvṛtam āditya iva taṃ deśaṃ kṛtsnaṃ sa vyavabhāsayat 18 tasya dṛṣṭvā tapas tādṛg rūpaṃ cādbhutadarśanam avatīrṇāḥ sma taṃ deśaṃ tapovighnacikīrṣayā 19 ahaṃ ca saurabheyī ca samīcī budbudā latā yaugapadyena taṃ vipram abhyagacchāma bhārata 20 gāyantyo vai hasantyaś ca lobhayantyaś ca taṃ dvijam sa ca nāsmāsu kṛtavān mano vīra kathaṃ cana nākampata mahātejāḥ sthitas tapasi nirmale 21 so 'śapat kupito 'smāṃs tu brāhmaṇaḥ kṣatriyarṣabha grāhabhūtā jale yūyaṃ cariṣyadhvaṃ śataṃ samāḥ
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 209.
	1 vargovāca 1 tato vayaṃ pravyathitāḥ sarvā bharatasattama āyāma śaraṇaṃ vipraṃ taṃ tapodhanam acyutam 2 rūpeṇa vayasā caiva kandarpeṇa ca darpitāḥ ayuktaṃ kṛtavatyaḥ sma kṣantum arhasi no dvija 3 eṣa eva vadho 'smākaṃ suparyāptas tapodhana yad vayaṃ saṃśitātmānaṃ pralobdhuṃ tvām ihāgatāḥ 4 avadhyās tu striyaḥ sṛṣṭā manyante dharmacintakāḥ tasmād dharmeṇa dharmajña nāsmān hiṃsitum arhasi 5 sarvabhūteṣu dharmajña maitro brāhmaṇa ucyate satyo bhavatu kalyāṇa eṣa vādo manīṣiṇām 6 śaraṇaṃ ca prapannānāṃ śiṣṭāḥ kurvanti pālanam śaraṇaṃ tvāṃ prapannāḥ sma tasmāt tvaṃ kṣantum arhasi 7 vaiśaṃpāyana uvāca 7 evam uktas tu dharmātmā brāhmaṇaḥ śubhakarmakṛt prasādaṃ kṛtavān vīra ravisomasamaprabhaḥ 8 brāhmaṇa uvāca 8 śataṃ sahasraṃ viśvaṃ ca sarvam akṣayavācakam parimāṇaṃ śataṃ tv etan naitad akṣayavācakam 9 yadā ca vo grāhabhūtā gṛhṇantīḥ puruṣāñ jale utkarṣati jalāt kaś cit sthalaṃ puruṣasattamaḥ 10 tadā yūyaṃ punaḥ sarvāḥ svarūpaṃ pratipatsyatha anṛtaṃ noktapūrvaṃ me hasatāpi kadā cana 11 tāni sarvāṇi tīrthāni itaḥ prabhṛti caiva ha nārītīrthāni nāmneha khyātiṃ yāsyanti sarvaśaḥ puṇyāni ca bhaviṣyanti pāvanāni manīṣiṇām 12 vargovāca 12 tato 'bhivādya taṃ vipraṃ kṛtvā caiva pradakṣiṇam acintayāmopasṛtya tasmād deśāt suduḥkhitāḥ 13 kva nu nāma vayaṃ sarvāḥ kālenālpena taṃ naram samāgacchema yo nas tad rūpam āpādayet punaḥ 14 tā vayaṃ cintayitvaivaṃ muhūrtād iva bhārata dṛṣṭavatyo mahābhāgaṃ devarṣim uta nāradam 15 sarvā hṛṣṭāḥ sma taṃ dṛṣṭvā devarṣim amitadyutim abhivādya ca taṃ pārtha sthitāḥ sma vyathitānanāḥ 16 sa no 'pṛcchad duḥkhamūlam uktavatyo vayaṃ ca tat śrutvā tac ca yathāvṛttam idaṃ vacanam abravīt 17 dakṣiṇe sāgarānūpe pañca tīrthāni santi vai puṇyāni ramaṇīyāni tāni gacchata māciram 18 tatrāśu puruṣavyāghraḥ pāṇḍavo vo dhanaṃjayaḥ mokṣayiṣyati śuddhātmā duḥkhād asmān na saṃśayaḥ 19 tasya sarvā vayaṃ vīra śrutvā vākyam ihāgatāḥ tad idaṃ satyam evādya mokṣitāhaṃ tvayānagha 20 etās tu mama vai sakhyaś catasro 'nyā jale sthitāḥ kuru karma śubhaṃ vīra etāḥ sarvā vimokṣaya 21 vaiśaṃpāyana uvāca 21 tatas tāḥ pāṇḍavaśreṣṭhaḥ sarvā eva viśāṃ pate tasmāc chāpād adīnātmā mokṣayām āsa vīryavān 22 utthāya ca jalāt tasmāt pratilabhya vapuḥ svakam tās tadāpsaraso rājann adṛśyanta yathā purā 23 tīrthāni śodhayitvā tu tathānujñāya tāḥ prabhuḥ citrāṅgadāṃ punar draṣṭuṃ maṇalūrapuraṃ yayau 24 tasyām ajanayat putraṃ rājānaṃ babhruvāhanam taṃ dṛṣṭvā pāṇḍavo rājan gokarṇam abhito 'gamat
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 210.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 so 'parānteṣu tīrthāni puṇyāny āyatanāni ca sarvāṇy evānupūrvyeṇa jagāmāmitavikramaḥ 2 samudre paścime yāni tīrthāny āyatanāni ca tāni sarvāṇi gatvā sa prabhāsam upajagmivān 3 prabhāsadeśaṃ saṃprāptaṃ bībhatsum aparājitam tīrthāny anucarantaṃ ca śuśrāva madhusūdanaḥ 4 tato 'bhyagacchat kaunteyam ajñāto nāma mādhavaḥ dadṛśāte tadānyonyaṃ prabhāse kṛṣṇapāṇḍavau 5 tāv anyonyaṃ samāśliṣya pṛṣṭvā ca kuśalaṃ vane āstāṃ priyasakhāyau tau naranārāyaṇāv ṛṣī 6 tato 'rjunaṃ vāsudevas tāṃ caryāṃ paryapṛcchata kimarthaṃ pāṇḍavemāni tīrthāny anucarasy uta 7 tato 'rjuno yathāvṛttaṃ sarvam ākhyātavāṃs tadā śrutvovāca ca vārṣṇeya evam etad iti prabhuḥ 8 tau vihṛtya yathākāmaṃ prabhāse kṛṣṇapāṇḍavau mahīdharaṃ raivatakaṃ vāsāyaivābhijagmatuḥ 9 pūrvam eva tu kṛṣṇasya vacanāt taṃ mahīdharam puruṣāḥ samalaṃcakrur upajahruś ca bhojanam 10 pratigṛhyārjunaḥ sarvam upabhujya ca pāṇḍavaḥ sahaiva vāsudevena dṛṣṭavān naṭanartakān 11 abhyanujñāpya tān sarvān arcayitvā ca pāṇḍavaḥ satkṛtaṃ śayanaṃ divyam abhyagacchan mahādyutiḥ 12 tīrthānāṃ darśanaṃ caiva parvatānāṃ ca bhārata āpagānāṃ vanānāṃ ca kathayām āsa sātvate 13 sa kathāḥ kathayann eva nidrayā janamejaya kaunteyo 'pahṛtas tasmiñ śayane svargasaṃmite 14 madhureṇa sa gītena vīṇāśabdena cānagha prabodhyamāno bubudhe stutibhir maṅgalais tathā 15 sa kṛtvāvaśyakāryāṇi vārṣṇeyenābhinanditaḥ rathena kāñcanāṅgena dvārakām abhijagmivān 16 alaṃkṛtā dvārakā tu babhūva janamejaya kuntīsutasya pūjārtham api niṣkuṭakeṣv api 17 didṛkṣavaś ca kaunteyaṃ dvārakāvāsino janāḥ narendramārgam ājagmus tūrṇaṃ śatasahasraśaḥ 18 avalokeṣu nārīṇāṃ sahasrāṇi śatāni ca bhojavṛṣṇyandhakānāṃ ca samavāyo mahān abhūt 19 sa tathā satkṛtaḥ sarvair bhojavṛṣṇyandhakātmajaiḥ abhivādyābhivādyāṃś ca sarvaiś ca pratinanditaḥ 20 kumāraiḥ sarvaśo vīraḥ satkāreṇābhivāditaḥ samānavayasaḥ sarvān āśliṣya sa punaḥ punaḥ 21 kṛṣṇasya bhavane ramye ratnabhojyasamāvṛte uvāsa saha kṛṣṇena bahulās tatra śarvarīḥ