Náboženství
Hinduismus		Mahábháráta
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 141. - 150.
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 141.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 bhīmasenas tu taṃ dṛṣṭvā rākṣasaṃ prahasann iva bhaginīṃ prati saṃkruddham idaṃ vacanam abravīt 2 kiṃ te hiḍimba etair vā sukhasuptaiḥ prabodhitaiḥ mām āsādaya durbuddhe tarasā tvaṃ narāśana 3 mayy eva praharaihi tvaṃ na striyaṃ hantum arhasi viśeṣato 'napakṛte pareṇāpakṛte sati 4 na hīyaṃ svavaśā bālā kāmayaty adya mām iha coditaiṣā hy anaṅgena śarīrāntaracāriṇā bhaginī tava durbuddhe rākṣasānāṃ yaśohara 5 tvanniyogena caiveyaṃ rūpaṃ mama samīkṣya ca kāmayaty adya māṃ bhīrur naiṣā dūṣayate kulam 6 anaṅgena kṛte doṣe nemāṃ tvam iha rākṣasa mayi tiṣṭhati duṣṭātman na striyaṃ hantum arhasi 7 samāgaccha mayā sārdham ekenaiko narāśana aham eva nayiṣyāmi tvām adya yamasādanam 8 adya te talaniṣpiṣṭaṃ śiro rākṣasa dīryatām kuñjarasyeva pādena viniṣpiṣṭaṃ balīyasaḥ 9 adya gātrāṇi kravyādāḥ śyenā gomāyavaś ca te karṣantu bhuvi saṃhṛṣṭā nihatasya mayā mṛdhe 10 kṣaṇenādya kariṣye 'ham idaṃ vanam akaṇṭakam purastād dūṣitaṃ nityaṃ tvayā bhakṣayatā narān 11 adya tvāṃ bhaginī pāpa kṛṣyamāṇaṃ mayā bhuvi drakṣaty adripratīkāśaṃ siṃheneva mahādvipam 12 nirābādhās tvayi hate mayā rākṣasapāṃsana vanam etac cariṣyanti puruṣā vanacāriṇaḥ 13 hiḍimba uvāca 13 garjitena vṛthā kiṃ te katthitena ca mānuṣa kṛtvaitat karmaṇā sarvaṃ katthethā mā ciraṃ kṛthāḥ 14 balinaṃ manyase yac ca ātmānam aparākramam jñāsyasy adya samāgamya mayātmānaṃ balādhikam 15 na tāvad etān hiṃsiṣye svapantv ete yathāsukham eṣa tvām eva durbuddhe nihanmy adyāpriyaṃvadam 16 pītvā tavāsṛg gātrebhyas tataḥ paścād imān api haniṣyāmi tataḥ paścād imāṃ vipriyakāriṇīm 17 vaiśaṃpāyana uvāca 17 evam uktvā tato bāhuṃ pragṛhya puruṣādakaḥ abhyadhāvata saṃkruddho bhīmasenam ariṃdamam 18 tasyābhipatatas tūrṇaṃ bhīmo bhīmaparākramaḥ vegena prahṛtaṃ bāhuṃ nijagrāha hasann iva 19 nigṛhya taṃ balād bhīmo visphurantaṃ cakarṣa ha tasmād deśād dhanūṃṣy aṣṭau siṃhaḥ kṣudramṛgaṃ yathā 20 tataḥ sa rākṣasaḥ kruddhaḥ pāṇḍavena balād dhṛtaḥ bhīmasenaṃ samāliṅgya vyanadad bhairavaṃ ravam 21 punar bhīmo balād enaṃ vicakarṣa mahābalaḥ mā śabdaḥ sukhasuptānāṃ bhrātṝṇāṃ me bhaved iti 22 anyonyaṃ tau samāsādya vicakarṣatur ojasā rākṣaso bhīmasenaś ca vikramaṃ cakratuḥ param 23 babhañjatur mahāvṛkṣāṃl latāś cākarṣatus tataḥ mattāv iva susaṃrabdhau vāraṇau ṣaṣṭihāyanau 24 tayoḥ śabdena mahatā vibuddhās te nararṣabhāḥ saha mātrā tu dadṛśur hiḍimbām agrataḥ sthitām
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 142.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 prabuddhās te hiḍimbāyā rūpaṃ dṛṣṭvātimānuṣam vismitāḥ puruṣavyāghrā babhūvuḥ pṛthayā saha 2 tataḥ kuntī samīkṣyaināṃ vismitā rūpasaṃpadā uvāca madhuraṃ vākyaṃ sāntvapūrvam idaṃ śanaiḥ 3 kasya tvaṃ suragarbhābhe kā cāsi varavarṇini kena kāryeṇa suśroṇi kutaś cāgamanaṃ tava 4 yadi vāsya vanasyāsi devatā yadi vāpsarāḥ ācakṣva mama tat sarvaṃ kimarthaṃ ceha tiṣṭhasi 5 hiḍimbovāca 5 yad etat paśyasi vanaṃ nīlameghanibhaṃ mahat nivāso rākṣasasyaitad dhiḍimbasya mamaiva ca 6 tasya māṃ rākṣasendrasya bhaginīṃ viddhi bhāmini bhrātrā saṃpreṣitām ārye tvāṃ saputrāṃ jighāṃsatā 7 krūrabuddher ahaṃ tasya vacanād āgatā iha adrākṣaṃ hemavarṇābhaṃ tava putraṃ mahaujasam 8 tato 'haṃ sarvabhūtānāṃ bhāve vicaratā śubhe coditā tava putrasya manmathena vaśānugā 9 tato vṛto mayā bhartā tava putro mahābalaḥ apanetuṃ ca yatito na caiva śakito mayā 10 cirāyamāṇāṃ māṃ jñātvā tataḥ sa puruṣādakaḥ svayam evāgato hantum imān sarvāṃs tavātmajān 11 sa tena mama kāntena tava putreṇa dhīmatā balād ito viniṣpiṣya vyapakṛṣṭo mahātmanā 12 vikarṣantau mahāvegau garjamānau parasparam paśyadhvaṃ yudhi vikrāntāv etau tau nararākṣasau 13 vaiśaṃpāyana uvāca 13 tasyāḥ śrutvaiva vacanam utpapāta yudhiṣṭhiraḥ arjuno nakulaś caiva sahadevaś ca vīryavān 14 tau te dadṛśur āsaktau vikarṣantau parasparam kāṅkṣamāṇau jayaṃ caiva siṃhāv iva raṇotkaṭau 15 tāv anyonyaṃ samāśliṣya vikarṣantau parasparam dāvāgnidhūmasadṛśaṃ cakratuḥ pārthivaṃ rajaḥ 16 vasudhāreṇusaṃvītau vasudhādharasaṃnibhau vibhrājetāṃ yathā śailau nīhāreṇābhisaṃvṛtau 17 rākṣasena tathā bhīmaṃ kliśyamānaṃ nirīkṣya tu uvācedaṃ vacaḥ pārthaḥ prahasañ śanakair iva 18 bhīma mā bhair mahābāho na tvāṃ budhyāmahe vayam sametaṃ bhīmarūpeṇa prasuptāḥ śramakarśitāḥ 19 sāhāyye 'smi sthitaḥ pārtha yodhayiṣyāmi rākṣasam nakulaḥ sahadevaś ca mātaraṃ gopayiṣyataḥ 20 bhīma uvāca 20 udāsīno nirīkṣasva na kāryaḥ saṃbhramas tvayā na jātv ayaṃ punar jīven madbāhvantaram āgataḥ 21 arjuna uvāca 21 kim anena ciraṃ bhīma jīvatā pāparakṣasā gantavyaṃ na ciraṃ sthātum iha śakyam ariṃdama 22 purā saṃrajyate prācī purā saṃdhyā pravartate raudre muhūrte rakṣāṃsi prabalāni bhavanti ca 23 tvarasva bhīma mā krīḍa jahi rakṣo vibhīṣaṇam purā vikurute māyāṃ bhujayoḥ sāram arpaya 24 vaiśaṃpāyana uvāca 24 arjunenaivam uktas tu bhīmo bhīmasya rakṣasaḥ utkṣipyābhrāmayad dehaṃ tūrṇaṃ guṇaśatādhikam 25 bhīma uvāca 25 vṛthāmāṃsair vṛthā puṣṭo vṛthā vṛddho vṛthāmatiḥ vṛthāmaraṇam arhas tvaṃ vṛthādya na bhaviṣyasi 26 arjuna uvāca 26 atha vā manyase bhāraṃ tvam imaṃ rākṣasaṃ yudhi karomi tava sāhāyyaṃ śīghram eva nihanyatām 27 atha vāpy aham evainaṃ haniṣyāmi vṛkodara kṛtakarmā pariśrāntaḥ sādhu tāvad upārama 28 vaiśaṃpāyana uvāca 28 tasya tad vacanaṃ śrutvā bhīmaseno 'tyamarṣaṇaḥ niṣpiṣyainaṃ balād bhūmau paśumāram amārayat 29 sa māryamāṇo bhīmena nanāda vipulaṃ svanam pūrayaṃs tad vanaṃ sarvaṃ jalārdra iva dundubhiḥ 30 bhujābhyāṃ yoktrayitvā taṃ balavān pāṇḍunandanaḥ madhye bhaṅktvā sa balavān harṣayām āsa pāṇḍavān 31 hiḍimbaṃ nihataṃ dṛṣṭvā saṃhṛṣṭās te tarasvinaḥ apūjayan naravyāghraṃ bhīmasenam ariṃdamam 32 abhipūjya mahātmānaṃ bhīmaṃ bhīmaparākramam punar evārjuno vākyam uvācedaṃ vṛkodaram 33 nadūre nagaraṃ manye vanād asmād ahaṃ prabho śīghraṃ gacchāma bhadraṃ te na no vidyāt suyodhanaḥ 34 tataḥ sarve tathety uktvā saha mātrā paraṃtapāḥ prayayuḥ puruṣavyāghrā hiḍimbā caiva rākṣasī
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 143.
	1 bhīma uvāca 1 smaranti vairaṃ rakṣāṃsi māyām āśritya mohinīm hiḍimbe vraja panthānaṃ tvaṃ vai bhrātṛniṣevitam 2 yudhiṣṭhira uvāca 2 kruddho 'pi puruṣavyāghra bhīma mā sma striyaṃ vadhīḥ śarīraguptyābhyadhikaṃ dharmaṃ gopaya pāṇḍava 3 vadhābhiprāyam āyāntam avadhīs tvaṃ mahābalam rakṣasas tasya bhaginī kiṃ naḥ kruddhā kariṣyati 4 vaiśaṃpāyana uvāca 4 hiḍimbā tu tataḥ kuntīm abhivādya kṛtāñjaliḥ yudhiṣṭhiraṃ ca kaunteyam idaṃ vacanam abravīt 5 ārye jānāsi yad duḥkham iha strīṇām anaṅgajam tad idaṃ mām anuprāptaṃ bhīmasenakṛtaṃ śubhe 6 soḍhaṃ tat paramaṃ duḥkhaṃ mayā kālapratīkṣayā so 'yam abhyāgataḥ kālo bhavitā me sukhāya vai 7 mayā hy utsṛjya suhṛdaḥ svadharmaṃ svajanaṃ tathā vṛto 'yaṃ puruṣavyāghras tava putraḥ patiḥ śubhe 8 vareṇāpi tathānena tvayā cāpi yaśasvini tathā bruvantī hi tadā pratyākhyātā kriyāṃ prati 9 tvaṃ māṃ mūḍheti vā matvā bhaktā vānugateti vā bhartrānena mahābhāge saṃyojaya sutena te 10 tam upādāya gaccheyaṃ yatheṣṭaṃ devarūpiṇam punaś caivāgamiṣyāmi viśrambhaṃ kuru me śubhe 11 ahaṃ hi manasā dhyātā sarvān neṣyāmi vaḥ sadā vṛjine tārayiṣyāmi durgeṣu ca nararṣabhān 12 pṛṣṭhena vo vahiṣyāmi śīghrāṃ gatim abhīpsataḥ yūyaṃ prasādaṃ kuruta bhīmaseno bhajeta mām 13 āpadas taraṇe prāṇān dhārayed yena yena hi sarvam ādṛtya kartavyaṃ tad dharmam anuvartatā 14 āpatsu yo dhārayati dharmaṃ dharmavid uttamaḥ vyasanaṃ hy eva dharmasya dharmiṇām āpad ucyate 15 puṇyaṃ prāṇān dhārayati puṇyaṃ prāṇadam ucyate yena yenācared dharmaṃ tasmin garhā na vidyate 16 yudhiṣṭhira uvāca 16 evam etad yathāttha tvaṃ hiḍimbe nātra saṃśayaḥ sthātavyaṃ tu tvayā dharme yathā brūyāṃ sumadhyame 17 snātaṃ kṛtāhnikaṃ bhadre kṛtakautukamaṅgalam bhīmasenaṃ bhajethās tvaṃ prāg astagamanād raveḥ 18 ahaḥsu viharānena yathākāmaṃ manojavā ayaṃ tv ānayitavyas te bhīmasenaḥ sadā niśi 19 vaiśaṃpāyana uvāca 19 tatheti tat pratijñāya hiḍimbā rākṣasī tadā bhīmasenam upādāya ūrdhvam ācakrame tataḥ 20 śailaśṛṅgeṣu ramyeṣu devatāyataneṣu ca mṛgapakṣivighuṣṭeṣu ramaṇīyeṣu sarvadā 21 kṛtvā ca paramaṃ rūpaṃ sarvābharaṇabhūṣitā saṃjalpantī sumadhuraṃ ramayām āsa pāṇḍavam 22 tathaiva vanadurgeṣu puṣpitadrumasānuṣu saraḥsu ramaṇīyeṣu padmotpalayuteṣu ca 23 nadīdvīpapradeśeṣu vaiḍūryasikatāsu ca sutīrthavanatoyāsu tathā girinadīṣu ca 24 sagarasya pradeśeṣu maṇihemaciteṣu ca pattaneṣu ca ramyeṣu mahāśālavaneṣu ca 25 devāraṇyeṣu puṇyeṣu tathā parvatasānuṣu guhyakānāṃ nivāseṣu tāpasāyataneṣu ca 26 sarvartuphalapuṣpeṣu mānaseṣu saraḥsu ca bibhratī paramaṃ rūpaṃ ramayām āsa pāṇḍavam 27 ramayantī tathā bhīmaṃ tatra tatra manojavā prajajñe rākṣasī putraṃ bhīmasenān mahābalam 28 virūpākṣaṃ mahāvaktraṃ śaṅkukarṇaṃ vibhīṣaṇam bhīmarūpaṃ sutāmroṣṭhaṃ tīkṣṇadaṃṣṭraṃ mahābalam 29 maheṣvāsaṃ mahāvīryaṃ mahāsattvaṃ mahābhujam mahājavaṃ mahākāyaṃ mahāmāyam ariṃdamam 30 amānuṣaṃ mānuṣajaṃ bhīmavegaṃ mahābalam yaḥ piśācān atīvānyān babhūvāti sa mānuṣān 31 bālo 'pi yauvanaṃ prāpto mānuṣeṣu viśāṃ pate sarvāstreṣu paraṃ vīraḥ prakarṣam agamad balī 32 sadyo hi garbhaṃ rākṣasyo labhante prasavanti ca kāmarūpadharāś caiva bhavanti bahurūpiṇaḥ 33 praṇamya vikacaḥ pādāv agṛhṇāt sa pitus tadā mātuś ca parameṣvāsas tau ca nāmāsya cakratuḥ 34 ghaṭabhāsotkaca iti mātaraṃ so 'bhyabhāṣata abhavat tena nāmāsya ghaṭotkaca iti sma ha 35 anuraktaś ca tān āsīt pāṇḍavān sa ghaṭotkacaḥ teṣāṃ ca dayito nityam ātmabhūto babhūva saḥ 36 saṃvāsasamayo jīrṇa ity abhāṣata taṃ tataḥ hiḍimbā samayaṃ kṛtvā svāṃ gatiṃ pratyapadyata 37 kṛtyakāla upasthāsye pitṝn iti ghaṭotkacaḥ āmantrya rākṣasaśreṣṭhaḥ pratasthe cottarāṃ diśam 38 sa hi sṛṣṭo maghavatā śaktihetor mahātmanā karṇasyāprativīryasya vināśāya mahātmanaḥ
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 144.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 te vanena vanaṃ vīrā ghnanto mṛgagaṇān bahūn apakramya yayū rājaṃs tvaramāṇā mahārathāḥ 2 matsyāṃs trigartān pāñcālān kīcakān antareṇa ca ramaṇīyān vanoddeśān prekṣamāṇāḥ sarāṃsi ca 3 jaṭāḥ kṛtvātmanaḥ sarve valkalājinavāsasaḥ saha kuntyā mahātmāno bibhratas tāpasaṃ vapuḥ 4 kva cid vahanto jananīṃ tvaramāṇā mahārathāḥ kva cic chandena gacchantas te jagmuḥ prasabhaṃ punaḥ 5 brāhmaṃ vedam adhīyānā vedāṅgāni ca sarvaśaḥ nītiśāstraṃ ca dharmajñā dadṛśus te pitāmaham 6 te 'bhivādya mahātmānaṃ kṛṣṇadvaipāyanaṃ tadā tasthuḥ prāñjalayaḥ sarve saha mātrā paraṃtapāḥ 7 vyāsa uvāca 7 mayedaṃ manasā pūrvaṃ viditaṃ bharatarṣabhāḥ yathā sthitair adharmeṇa dhārtarāṣṭrair vivāsitāḥ 8 tad viditvāsmi saṃprāptaś cikīrṣuḥ paramaṃ hitam na viṣādo 'tra kartavyaḥ sarvam etat sukhāya vaḥ 9 samās te caiva me sarve yūyaṃ caiva na saṃśayaḥ dīnato bālataś caiva snehaṃ kurvanti bāndhavāḥ 10 tasmād abhyadhikaḥ sneho yuṣmāsu mama sāṃpratam snehapūrvaṃ cikīrṣāmi hitaṃ vas tan nibodhata 11 idaṃ nagaram abhyāśe ramaṇīyaṃ nirāmayam vasateha praticchannā mamāgamanakāṅkṣiṇaḥ 12 vaiśaṃpāyana uvāca 12 evaṃ sa tān samāśvāsya vyāsaḥ pārthān ariṃdamān ekacakrām abhigataḥ kuntīm āśvāsayat prabhuḥ 13 jīvaputri sutas te 'yaṃ dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ pṛthivyāṃ pārthivān sarvān praśāsiṣyati dharmarāṭ 14 dharmeṇa jitvā pṛthivīm akhilāṃ dharmavid vaśī bhīmasenārjunabalād bhokṣyaty ayam asaṃśayaḥ 15 putrās tava ca mādryāś ca sarva eva mahārathāḥ svarāṣṭre vihariṣyanti sukhaṃ sumanasas tadā 16 yakṣyanti ca naravyāghrā vijitya pṛthivīm imām rājasūyāśvamedhādyaiḥ kratubhir bhūridakṣiṇaiḥ 17 anugṛhya suhṛdvargaṃ dhanena ca sukhena ca pitṛpaitāmahaṃ rājyam iha bhokṣyanti te sutāḥ 18 evam uktvā niveśyainān brāhmaṇasya niveśane abravīt pārthivaśreṣṭham ṛṣir dvaipāyanas tadā 19 iha māṃ saṃpratīkṣadhvam āgamiṣyāmy ahaṃ punaḥ deśakālau viditvaiva vetsyadhvaṃ paramāṃ mudam 20 sa taiḥ prāñjalibhiḥ sarvais tathety ukto narādhipa jagāma bhagavān vyāso yathākāmam ṛṣiḥ prabhuḥ
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 145.
	1 janamejaya uvāca 1 ekacakrāṃ gatās te tu kuntīputrā mahārathāḥ ataḥ paraṃ dvijaśreṣṭha kim akurvata pāṇḍavāḥ 2 vaiśaṃpāyana uvāca 2 ekacakrāṃ gatās te tu kuntīputrā mahārathāḥ ūṣur nāticiraṃ kālaṃ brāhmaṇasya niveśane 3 ramaṇīyāni paśyanto vanāni vividhāni ca pārthivān api coddeśān saritaś ca sarāṃsi ca 4 cerur bhaikṣaṃ tadā te tu sarva eva viśāṃ pate babhūvur nāgarāṇāṃ ca svair guṇaiḥ priyadarśanāḥ 5 nivedayanti sma ca te bhaikṣaṃ kuntyāḥ sadā niśi tayā vibhaktān bhāgāṃs te bhuñjate sma pṛthak pṛthak 6 ardhaṃ te bhuñjate vīrāḥ saha mātrā paraṃtapāḥ ardhaṃ bhaikṣasya sarvasya bhīmo bhuṅkte mahābalaḥ 7 tathā tu teṣāṃ vasatāṃ tatra rājan mahātmanām aticakrāma sumahān kālo 'tha bharatarṣabha 8 tataḥ kadā cid bhaikṣāya gatās te bharatarṣabhāḥ saṃgatyā bhīmasenas tu tatrāste pṛthayā saha 9 athārtijaṃ mahāśabdaṃ brāhmaṇasya niveśane bhṛśam utpatitaṃ ghoraṃ kuntī śuśrāva bhārata 10 rorūyamāṇāṃs tān sarvān paridevayataś ca sā kāruṇyāt sādhubhāvāc ca devī rājan na cakṣame 11 mathyamāneva duḥkhena hṛdayena pṛthā tataḥ uvāca bhīmaṃ kalyāṇī kṛpānvitam idaṃ vacaḥ 12 vasāmaḥ susukhaṃ putra brāhmaṇasya niveśane ajñātā dhārtarāṣṭrāṇāṃ satkṛtā vītamanyavaḥ 13 sā cintaye sadā putra brāhmaṇasyāsya kiṃ nv aham priyaṃ kuryām iti gṛhe yat kuryur uṣitāḥ sukham 14 etāvān puruṣas tāta kṛtaṃ yasmin na naśyati yāvac ca kuryād anyo 'sya kuryād abhyadhikaṃ tataḥ 15 tad idaṃ brāhmaṇasyāsya duḥkham āpatitaṃ dhruvam tatrāsya yadi sāhāyyaṃ kuryāma sukṛtaṃ bhavet 16 bhīma uvāca 16 jñāyatām asya yad duḥkhaṃ yataś caiva samutthitam vidite vyavasiṣyāmi yady api syāt suduṣkaram 17 vaiśaṃpāyana uvāca 17 tathā hi kathayantau tau bhūyaḥ śuśruvatuḥ svanam ārtijaṃ tasya viprasya sabhāryasya viśāṃ pate 18 antaḥpuraṃ tatas tasya brāhmaṇasya mahātmanaḥ viveśa kuntī tvaritā baddhavatseva saurabhī 19 tatas taṃ brāhmaṇaṃ tatra bhāryayā ca sutena ca duhitrā caiva sahitaṃ dadarśa vikṛtānanam 20 brāhmaṇa uvāca 20 dhig idaṃ jīvitaṃ loke 'nalasāram anarthakam duḥkhamūlaṃ parādhīnaṃ bhṛśam apriyabhāgi ca 21 jīvite paramaṃ duḥkhaṃ jīvite paramo jvaraḥ jīvite vartamānasya dvandvānām āgamo dhruvaḥ 22 ekātmāpi hi dharmārthau kāmaṃ ca na niṣevate etaiś ca viprayogo 'pi duḥkhaṃ paramakaṃ matam 23 āhuḥ ke cit paraṃ mokṣaṃ sa ca nāsti kathaṃ cana arthaprāptau ca narakaḥ kṛtsna evopapadyate 24 arthepsutā paraṃ duḥkham arthaprāptau tato 'dhikam jātasnehasya cārtheṣu viprayoge mahattaram 25 na hi yogaṃ prapaśyāmi yena mucyeyam āpadaḥ putradāreṇa vā sārdhaṃ prādraveyām anāmayam 26 yatitaṃ vai mayā pūrvaṃ yathā tvaṃ vettha brāhmaṇi yataḥ kṣemaṃ tato gantuṃ tvayā tu mama na śrutam 27 iha jātā vivṛddhāsmi pitā ceha mameti ca uktavaty asi durmedhe yācyamānā mayāsakṛt 28 svargato hi pitā vṛddhas tathā mātā ciraṃ tava bāndhavā bhūtapūrvāś ca tatra vāse tu kā ratiḥ 29 so 'yaṃ te bandhukāmāyā aśṛṇvantyā vaco mama bandhupraṇāśaḥ saṃprāpto bhṛśaṃ duḥkhakaro mama 30 athavā madvināśo 'yaṃ na hi śakṣyāmi kaṃ cana parityaktum ahaṃ bandhuṃ svayaṃ jīvan nṛśaṃsavat 31 sahadharmacarīṃ dāntāṃ nityaṃ mātṛsamāṃ mama sakhāyaṃ vihitāṃ devair nityaṃ paramikāṃ gatim 32 mātrā pitrā ca vihitāṃ sadā gārhasthyabhāginīm varayitvā yathānyāyaṃ mantravat pariṇīya ca 33 kulīnāṃ śīlasaṃpannām apatyajananīṃ mama tvām ahaṃ jīvitasyārthe sādhvīm anapakāriṇīm parityaktuṃ na śakṣyāmi bhāryāṃ nityam anuvratām 34 kuta eva parityaktuṃ sutāṃ śakṣyāmy ahaṃ svayam bālām aprāptavayasam ajātavyañjanākṛtim 35 bhartur arthāya nikṣiptāṃ nyāsaṃ dhātrā mahātmanā yasyāṃ dauhitrajāṃl lokān āśaṃse pitṛbhiḥ saha svayam utpādya tāṃ bālāṃ katham utsraṣṭum utsahe 36 manyante ke cid adhikaṃ snehaṃ putre pitur narāḥ kanyāyāṃ naiva tu punar mama tulyāv ubhau matau 37 yasmiṃl lokāḥ prasūtiś ca sthitā nityam atho sukham apāpāṃ tām ahaṃ bālāṃ katham utsraṣṭum utsahe 38 ātmānam api cotsṛjya tapsye pretavaśaṃ gataḥ tyaktā hy ete mayā vyaktaṃ neha śakṣyanti jīvitum 39 eṣāṃ cānyatamatyāgo nṛśaṃso garhito budhaiḥ ātmatyāge kṛte ceme mariṣyanti mayā vinā 40 sa kṛcchrām aham āpanno na śaktas tartum āpadam aho dhik kāṃ gatiṃ tv adya gamiṣyāmi sabāndhavaḥ sarvaiḥ saha mṛtaṃ śreyo na tu me jīvitaṃ kṣamam
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 146.
	1 brāhmaṇy uvāca 1 na saṃtāpas tvayā kāryaḥ prākṛteneva karhi cit na hi saṃtāpakālo 'yaṃ vaidyasya tava vidyate 2 avaśyaṃ nidhanaṃ sarvair gantavyam iha mānavaiḥ avaśyabhāviny arthe vai saṃtāpo neha vidyate 3 bhāryā putro 'tha duhitā sarvam ātmārtham iṣyate vyathāṃ jahi subuddhyā tvaṃ svayaṃ yāsyāmi tatra vai 4 etad dhi paramaṃ nāryāḥ kāryaṃ loke sanātanam prāṇān api parityajya yad bhartṛhitam ācaret 5 tac ca tatra kṛtaṃ karma tavāpīha sukhāvaham bhavaty amutra cākṣayyaṃ loke 'smiṃś ca yaśaskaram 6 eṣa caiva gurur dharmo yaṃ pravakṣāmy ahaṃ tava arthaś ca tava dharmaś ca bhūyān atra pradṛśyate 7 yadartham iṣyate bhāryā prāptaḥ so 'rthas tvayā mayi kanyā caiva kumāraś ca kṛtāham anṛṇā tvayā 8 samarthaḥ poṣaṇe cāsi sutayo rakṣaṇe tathā na tv ahaṃ sutayoḥ śaktā tathā rakṣaṇapoṣaṇe 9 mama hi tvadvihīnāyāḥ sarvakāmā na āpadaḥ kathaṃ syātāṃ sutau bālau bhaveyaṃ ca kathaṃ tv aham 10 kathaṃ hi vidhavānāthā bālaputrā vinā tvayā mithunaṃ jīvayiṣyāmi sthitā sādhugate pathi 11 ahaṃkṛtāvaliptaiś ca prārthyamānām imāṃ sutām ayuktais tava saṃbandhe kathaṃ śakṣyāmi rakṣitum 12 utsṛṣṭam āmiṣaṃ bhūmau prārthayanti yathā khagāḥ prārthayanti janāḥ sarve vīrahīnāṃ tathā striyam 13 sāhaṃ vicālyamānā vai prārthyamānā durātmabhiḥ sthātuṃ pathi na śakṣyāmi sajjaneṣṭe dvijottama 14 kathaṃ tava kulasyaikām imāṃ bālām asaṃskṛtām pitṛpaitāmahe mārge niyoktum aham utsahe 15 kathaṃ śakṣyāmi bāle 'smin guṇān ādhātum īpṣitān anāthe sarvato lupte yathā tvaṃ dharmadarśivān 16 imām api ca te bālām anāthāṃ paribhūya mām anarhāḥ prārthayiṣyanti śūdrā vedaśrutiṃ yathā 17 tāṃ ced ahaṃ na ditseyaṃ tvadguṇair upabṛṃhitām pramathyaināṃ hareyus te havir dhvāṅkṣā ivādhvarāt 18 saṃprekṣamāṇā putraṃ te nānurūpam ivātmanaḥ anarhavaśam āpannām imāṃ cāpi sutāṃ tava 19 avajñātā ca lokasya tathātmānam ajānatī avaliptair narair brahman mariṣyāmi na saṃśayaḥ 20 tau vihīnau mayā bālau tvayā caiva mamātmajau vinaśyetāṃ na saṃdeho matsyāv iva jalakṣaye 21 tritayaṃ sarvathāpy evaṃ vinaśiṣyaty asaṃśayam tvayā vihīnaṃ tasmāt tvaṃ māṃ parityaktum arhasi 22 vyuṣṭir eṣā parā strīṇāṃ pūrvaṃ bhartuḥ parā gatiḥ na tu brāhmaṇa putrāṇāṃ viṣaye parivartitum 23 parityaktaḥ sutaś cāyaṃ duhiteyaṃ tathā mayā bāndhavāś ca parityaktās tvadarthaṃ jīvitaṃ ca me 24 yajñais tapobhir niyamair dānaiś ca vividhais tathā viśiṣyate striyā bhartur nityaṃ priyahite sthitiḥ 25 tad idaṃ yac cikīrṣāmi dharmyaṃ paramasaṃmatam iṣṭaṃ caiva hitaṃ caiva tava caiva kulasya ca 26 iṣṭāni cāpy apatyāni dravyāṇi suhṛdaḥ priyāḥ āpaddharmavimokṣāya bhāryā cāpi satāṃ matam 27 ekato vā kulaṃ kṛtsnam ātmā vā kulavardhana na samaṃ sarvam eveti budhānām eṣa niścayaḥ 28 sa kuruṣva mayā kāryaṃ tārayātmānam ātmanā anujānīhi mām ārya sutau me parirakṣa ca 29 avadhyāḥ striya ity āhur dharmajñā dharmaniścaye dharmajñān rākṣasān āhur na hanyāt sa ca mām api 30 niḥsaṃśayo vadhaḥ puṃsāṃ strīṇāṃ saṃśayito vadhaḥ ato mām eva dharmajña prasthāpayitum arhasi 31 bhuktaṃ priyāṇy avāptāni dharmaś ca carito mayā tvatprasūtiḥ priyā prāptā na māṃ tapsyaty ajīvitam 32 jātaputrā ca vṛddhā ca priyakāmā ca te sadā samīkṣyaitad ahaṃ sarvaṃ vyavasāyaṃ karomy ataḥ 33 utsṛjyāpi ca mām ārya vetsyasy anyām api striyam tataḥ pratiṣṭhito dharmo bhaviṣyati punas tava 34 na cāpy adharmaḥ kalyāṇa bahupatnīkatā nṛṇām strīṇām adharmaḥ sumahān bhartuḥ pūrvasya laṅghane 35 etat sarvaṃ samīkṣya tvam ātmatyāgaṃ ca garhitam ātmānaṃ tāraya mayā kulaṃ cemau ca dārakau 36 vaiśaṃpāyana uvāca 36 evam uktas tayā bhartā tāṃ samāliṅgya bhārata mumoca bāṣpaṃ śanakaiḥ sabhāryo bhṛśaduḥkhitaḥ
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 147.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 tayor duḥkhitayor vākyam atimātraṃ niśamya tat bhṛśaṃ duḥkhaparītāṅgī kanyā tāv abhyabhāṣata 2 kim idaṃ bhṛśaduḥkhārtau roravītho anāthavat mamāpi śrūyatāṃ kiṃ cic chrutvā ca kriyatāṃ kṣamam 3 dharmato 'haṃ parityājyā yuvayor nātra saṃśayaḥ tyaktavyāṃ māṃ parityajya trātaṃ sarvaṃ mayaikayā 4 ity artham iṣyate 'patyaṃ tārayiṣyati mām iti tasminn upasthite kāle tarataṃ plavavan mayā 5 iha vā tārayed durgād uta vā pretya tārayet sarvathā tārayet putraḥ putra ity ucyate budhaiḥ 6 ākāṅkṣante ca dauhitrān api nityaṃ pitāmahāḥ tān svayaṃ vai paritrāsye rakṣantī jīvitaṃ pituḥ 7 bhrātā ca mama bālo 'yaṃ gate lokam amuṃ tvayi acireṇaiva kālena vinaśyeta na saṃśayaḥ 8 tāte 'pi hi gate svargaṃ vinaṣṭe ca mamānuje piṇḍaḥ pitṝṇāṃ vyucchidyet tat teṣām apriyaṃ bhavet 9 pitrā tyaktā tathā mātrā bhrātrā cāham asaṃśayam duḥkhād duḥkhataraṃ prāpya mriyeyam atathocitā 10 tvayi tv aroge nirmukte mātā bhrātā ca me śiśuḥ saṃtānaś caiva piṇḍaś ca pratiṣṭhāsyaty asaṃśayam 11 ātmā putraḥ sakhā bhāryā kṛcchraṃ tu duhitā kila sa kṛcchrān mocayātmānaṃ māṃ ca dharmeṇa yojaya 12 anāthā kṛpaṇā bālā yatrakvacanagāminī bhaviṣyāmi tvayā tāta vihīnā kṛpaṇā bata 13 athavāhaṃ kariṣyāmi kulasyāsya vimokṣaṇam phalasaṃsthā bhaviṣyāmi kṛtvā karma suduṣkaram 14 athavā yāsyase tatra tyaktvā māṃ dvijasattama pīḍitāhaṃ bhaviṣyāmi tad avekṣasva mām api 15 tad asmadarthaṃ dharmārthaṃ prasavārthaṃ ca sattama ātmānaṃ parirakṣasva tyaktavyāṃ māṃ ca saṃtyaja 16 avaśyakaraṇīye 'rthe mā tvāṃ kālo 'tyagād ayam tvayā dattena toyena bhaviṣyati hitaṃ ca me 17 kiṃ nv ataḥ paramaṃ duḥkhaṃ yad vayaṃ svargate tvayi yācamānāḥ parād annaṃ paridhāvemahi śvavat 18 tvayi tv aroge nirmukte kleśād asmāt sabāndhave amṛte vasatī loke bhaviṣyāmi sukhānvitā 19 evaṃ bahuvidhaṃ tasyā niśamya paridevitam pitā mātā ca sā caiva kanyā prarurudus trayaḥ 20 tataḥ praruditān sarvān niśamyātha sutas tayoḥ utphullanayano bālaḥ kalam avyaktam abravīt 21 mā rodīs tāta mā mātar mā svasas tvam iti bruvan prahasann iva sarvāṃs tān ekaikaṃ so 'pasarpati 22 tataḥ sa tṛṇam ādāya prahṛṣṭaḥ punar abravīt anena taṃ haniṣyāmi rākṣasaṃ puruṣādakam 23 tathāpi teṣāṃ duḥkhena parītānāṃ niśamya tat bālasya vākyam avyaktaṃ harṣaḥ samabhavan mahān 24 ayaṃ kāla iti jñātvā kuntī samupasṛtya tān gatāsūn amṛteneva jīvayantīdam abravīt
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 148.
	1 kunty uvāca 1 kutomūlam idaṃ duḥkhaṃ jñātum icchāmi tattvataḥ viditvā apakarṣeyaṃ śakyaṃ ced apakarṣitum 2 brāhmaṇa uvāca 2 upapannaṃ satām etad yad bravīṣi tapodhane na tu duḥkham idaṃ śakyaṃ mānuṣeṇa vyapohitum 3 samīpe nagarasyāsya bako vasati rākṣasaḥ īśo janapadasyāsya purasya ca mahābalaḥ 4 puṣṭo mānuṣamāṃsena durbuddhiḥ puruṣādakaḥ rakṣaty asurarāṇ nityam imaṃ janapadaṃ balī 5 nagaraṃ caiva deśaṃ ca rakṣobalasamanvitaḥ tatkṛte paracakrāc ca bhūtebhyaś ca na no bhayam 6 vetanaṃ tasya vihitaṃ śālivāhasya bhojanam mahiṣau puruṣaś caiko yas tad ādāya gacchati 7 ekaikaś caiva puruṣas tat prayacchati bhojanam sa vāro bahubhir varṣair bhavaty asutaro naraiḥ 8 tadvimokṣāya ye cāpi yatante puruṣāḥ kva cit saputradārāṃs tān hatvā tad rakṣo bhakṣayaty uta 9 vetrakīyagṛhe rājā nāyaṃ nayam ihāsthitaḥ anāmayaṃ janasyāsya yena syād adya śāśvatam 10 etadarhā vayaṃ nūnaṃ vasāmo durbalasya ye viṣaye nityam udvignāḥ kurājānam upāśritāḥ 11 brāhmaṇāḥ kasya vaktavyāḥ kasya vā chandacāriṇaḥ guṇair ete hi vāsyante kāmagāḥ pakṣiṇo yathā 12 rājānaṃ prathamaṃ vindet tato bhāryāṃ tato dhanam trayasya saṃcaye cāsya jñātīn putrāṃś ca dhārayet 13 viparītaṃ mayā cedaṃ trayaṃ sarvam upārjitam ta imām āpadaṃ prāpya bhṛśaṃ tapsyāmahe vayam 14 so 'yam asmān anuprāpto vāraḥ kulavināśanaḥ bhojanaṃ puruṣaś caikaḥ pradeyaṃ vetanaṃ mayā 15 na ca me vidyate vittaṃ saṃkretuṃ puruṣaṃ kva cit suhṛjjanaṃ pradātuṃ ca na śakṣyāmi kathaṃ cana gatiṃ cāpi na paśyāmi tasmān mokṣāya rakṣasaḥ 16 so 'haṃ duḥkhārṇave magno mahaty asutare bhṛśam sahaivaitair gamiṣyāmi bāndhavair adya rākṣasam tato naḥ sahitan kṣudraḥ sarvān evopabhokṣyati
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 149.
	1 kunty uvāca 1 na viṣādas tvayā kāryo bhayād asmāt kathaṃ cana upāyaḥ paridṛṣṭo 'tra tasmān mokṣāya rakṣasaḥ 2 ekas tava suto bālaḥ kanyā caikā tapasvinī na te tayos tathā patnyā gamanaṃ tatra rocaye 3 mama pañca sutā brahmaṃs teṣām eko gamiṣyati tvadarthaṃ balim ādāya tasya pāpasya rakṣasaḥ 4 brāhmaṇa uvāca 4 nāham etat kariṣyāmi jīvitārthī kathaṃ cana brāhmaṇasyātitheś caiva svārthe prāṇair viyojanam 5 na tv etad akulīnāsu nādharmiṣṭhāsu vidyate yad brāhmaṇārthe visṛjed ātmānam api cātmajam 6 ātmanas tu mayā śreyo boddhavyam iti rocaye brahmavadhyātmavadhyā vā śreya ātmavadho mama 7 brahmavadhyā paraṃ pāpaṃ niṣkṛtir nātra vidyate abuddhipūrvaṃ kṛtvāpi śreya ātmavadho mama 8 na tv ahaṃ vadham ākāṅkṣe svayam evātmanaḥ śubhe paraiḥ kṛte vadhe pāpaṃ na kiṃ cin mayi vidyate 9 abhisaṃdhikṛte tasmin brāhmaṇasya vadhe mayā niṣkṛtiṃ na prapaśyāmi nṛśaṃsaṃ kṣudram eva ca 10 āgatasya gṛhe tyāgas tathaiva śaraṇārthinaḥ yācamānasya ca vadho nṛśaṃsaṃ paramaṃ matam 11 kuryān na ninditaṃ karma na nṛśaṃsaṃ kadā cana iti pūrve mahātmāna āpaddharmavido viduḥ 12 śreyāṃs tu sahadārasya vināśo 'dya mama svayam brāhmaṇasya vadhaṃ nāham anumaṃsye kathaṃ cana 13 kunty uvāca 13 mamāpy eṣā matir brahman viprā rakṣyā iti sthirā na cāpy aniṣṭaḥ putro me yadi putraśataṃ bhavet 14 na cāsau rākṣasaḥ śakto mama putravināśane vīryavān mantrasiddhaś ca tejasvī ca suto mama 15 rākṣasāya ca tat sarvaṃ prāpayiṣyati bhojanam mokṣayiṣyati cātmānam iti me niścitā matiḥ 16 samāgatāś ca vīreṇa dṛṣṭapūrvāś ca rākṣasāḥ balavanto mahākāyā nihatāś cāpy anekaśaḥ 17 na tv idaṃ keṣu cid brahman vyāhartavyaṃ kathaṃ cana vidyārthino hi me putrān viprakuryuḥ kutūhalāt 18 guruṇā cānanujñāto grāhayed yaṃ suto mama na sa kuryāt tayā kāryaṃ vidyayeti satāṃ matam 19 vaiśaṃpāyana uvāca 19 evam uktas tu pṛthayā sa vipro bhāryayā saha hṛṣṭaḥ saṃpūjayām āsa tad vākyam amṛtopamam 20 tataḥ kuntī ca vipraś ca sahitāv anilātmajam tam abrūtāṃ kuruṣveti sa tathety abravīc ca tau
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 150.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 kariṣya iti bhīmena pratijñāte tu bhārata ājagmus te tataḥ sarve bhaikṣam ādāya pāṇḍavāḥ 2 ākāreṇaiva taṃ jñātvā pāṇḍuputro yudhiṣṭhiraḥ rahaḥ samupaviśyaikas tataḥ papraccha mātaram 3 kiṃ cikīrṣaty ayaṃ karma bhīmo bhīmaparākramaḥ bhavaty anumate kaccid ayaṃ kartum ihecchati 4 kunty uvāca 4 mamaiva vacanād eṣa kariṣyati paraṃtapaḥ brāhmaṇārthe mahat kṛtyaṃ moṣkāya nagarasya ca 5 yudhiṣṭhira uvāca 5 kim idaṃ sāhasaṃ tīkṣṇaṃ bhavatyā duṣkṛtaṃ kṛtam parityāgaṃ hi putrasya na praśaṃsanti sādhavaḥ 6 kathaṃ parasutasyārthe svasutaṃ tyaktum icchasi lokavṛttiviruddhaṃ vai putratyāgāt kṛtaṃ tvayā 7 yasya bāhū samāśritya sukhaṃ sarve svapāmahe rājyaṃ cāpahṛtaṃ kṣudrair ājihīrṣāmahe punaḥ 8 yasya duryodhano vīryaṃ cintayann amitaujasaḥ na śete vasatīḥ sarvā duḥkhāc chakuninā saha 9 yasya vīrasya vīryeṇa muktā jatugṛhād vayam anyebhyaś caiva pāpebhyo nihataś ca purocanaḥ 10 yasya vīryaṃ samāśritya vasupūrṇāṃ vasuṃdharām imāṃ manyāmahe prāptāṃ nihatya dhṛtarāṣṭrajān 11 tasya vyavasitas tyāgo buddhim āsthāya kāṃ tvayā kaccin na duḥkhair buddhis te viplutā gatacetasaḥ 12 kunty uvāca 12 yudhiṣṭhira na saṃtāpaḥ kāryaḥ prati vṛkodaram na cāyaṃ buddhidaurbalyād vyavasāyaḥ kṛto mayā 13 iha viprasya bhavane vayaṃ putra sukhoṣitāḥ tasya pratikriyā tāta mayeyaṃ prasamīkṣitā etāvān eva puruṣaḥ kṛtaṃ yasmin na naśyati 14 dṛṣṭvā bhīṣmasya vikrāntaṃ tadā jatugṛhe mahat hiḍimbasya vadhāc caiva viśvāso me vṛkodare 15 bāhvor balaṃ hi bhīmasya nāgāyutasamaṃ mahat yena yūyaṃ gajaprakhyā nirvyūḍhā vāraṇāvatāt 16 vṛkodarabalo nānyo na bhūto na bhaviṣyati yo 'bhyudīyād yudhi śreṣṭham api vajradharaṃ svayam 17 jātamātraḥ purā caiṣa mamāṅkāt patito girau śarīragauravāt tasya śilā gātrair vicūrṇitā 18 tad ahaṃ prajñayā smṛtvā balaṃ bhīmasya pāṇḍava pratīkāraṃ ca viprasya tataḥ kṛtavatī matim 19 nedaṃ lobhān na cājñānān na ca mohād viniścitam buddhipūrvaṃ tu dharmasya vyavasāyaḥ kṛto mayā 20 arthau dvāv api niṣpannau yudhiṣṭhira bhaviṣyataḥ pratīkāraś ca vāsasya dharmaś ca carito mahān 21 yo brāhmaṇasya sāhāyyaṃ kuryād artheṣu karhi cit kṣatriyaḥ sa śubhāṃl lokān prāpnuyād iti me śrutam 22 kṣatriyaḥ kṣatriyasyaiva kurvāṇo vadhamokṣaṇam vipulāṃ kīrtim āpnoti loke 'smiṃś ca paratra ca 23 vaiśyasyaiva tu sāhāyyaṃ kurvāṇaḥ kṣatriyo yudhi sa sarveṣv api lokeṣu prajā rañjayate dhruvam 24 śūdraṃ tu mokṣayan rājā śaraṇārthinam āgatam prāpnotīha kule janma sadravye rājasatkṛte 25 evaṃ sa bhagavān vyāsaḥ purā kauravanandana provāca sutarāṃ prājñas tasmād etac cikīrṣitam 26 yudhiṣṭhira uvāca 26 upapannam idaṃ mātas tvayā yad buddhipūrvakam ārtasya brāhmaṇasyaivam anukrośād idaṃ kṛtam dhruvam eṣyati bhīmo 'yaṃ nihatya puruṣādakam 27 yathā tv idaṃ na vindeyur narā nagaravāsinaḥ tathāyaṃ brāhmaṇo vācyaḥ parigrāhyaś ca yatnataḥ