Náboženství
Hinduismus		Mahábháráta
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 121. - 130.
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 121.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 viśeṣārthī tato bhīṣmaḥ pautrāṇāṃ vinayepsayā iṣvastrajñān paryapṛcchad ācāryān vīryasaṃmatān 2 nālpadhīr nāmahābhāgas tathānānāstrakovidaḥ nādevasattvo vinayet kurūn astre mahābalān 3 maharṣis tu bharadvājo havirdhāne caran purā dadarśāpsarasaṃ sākṣād ghṛtācīm āplutām ṛṣiḥ 4 tasyā vāyuḥ samuddhūto vasanaṃ vyapakarṣata tato 'sya retaś caskanda tad ṛṣir droṇa ādadhe 5 tasmin samabhavad droṇaḥ kalaśe tasya dhīmataḥ adhyagīṣṭa sa vedāṃś ca vedāṅgāni ca sarvaśaḥ 6 agniveśyaṃ mahābhāgaṃ bharadvājaḥ pratāpavān pratyapādayad āgneyam astraṃ dharmabhṛtāṃ varaḥ 7 agniṣṭuj jātaḥ sa munis tato bharatasattama bhāradvājaṃ tadāgneyaṃ mahāstraṃ pratyapādayat 8 bharadvājasakhā cāsīt pṛṣato nāma pārthivaḥ tasyāpi drupado nāma tadā samabhavat sutaḥ 9 sa nityam āśramaṃ gatvā droṇena saha pārṣataḥ cikrīḍādhyayanaṃ caiva cakāra kṣatriyarṣabhaḥ 10 tato vyatīte pṛṣate sa rājā drupado 'bhavat pāñcāleṣu mahābāhur uttareṣu nareśvaraḥ 11 bharadvājo 'pi bhagavān āruroha divaṃ tadā tataḥ pitṛniyuktātmā putralobhān mahāyaśāḥ śāradvatīṃ tato droṇaḥ kṛpīṃ bhāryām avindata 12 agnihotre ca dharme ca dame ca satataṃ ratā alabhad gautamī putram aśvatthāmānam eva ca 13 sa jātamātro vyanadad yathaivoccaiḥśravā hayaḥ tac chrutvāntarhitaṃ bhūtam antarikṣastham abravīt 14 aśvasyevāsya yat sthāma nadataḥ pradiśo gatam aśvatthāmaiva bālo 'yaṃ tasmān nāmnā bhaviṣyati 15 sutena tena suprīto bhāradvājas tato 'bhavat tatraiva ca vasan dhīmān dhanurvedaparo 'bhavat 16 sa śuśrāva mahātmānaṃ jāmadagnyaṃ paraṃtapam brāhmaṇebhyas tadā rājan ditsantaṃ vasu sarvaśaḥ 17 vanaṃ tu prasthitaṃ rāmaṃ bhāradvājas tadābravīt āgataṃ vittakāmaṃ māṃ viddhi droṇaṃ dvijarṣabham 18 rāma uvāca 18 hiraṇyaṃ mama yac cānyad vasu kiṃ cana vidyate brāhmaṇebhyo mayā dattaṃ sarvam eva tapodhana 19 tathaiveyaṃ dharā devī sāgarāntā sapattanā kaśyapāya mayā dattā kṛtsnā nagaramālinī 20 śarīramātram evādya mayedam avaśeṣitam astrāṇi ca mahārhāṇi śastrāṇi vividhāni ca vṛṇīṣva kiṃ prayacchāmi tubhyaṃ droṇa vadāśu tat 21 droṇa uvāca 21 astrāṇi me samagrāṇi sasaṃhārāṇi bhārgava saprayogarahasyāni dātum arhasy aśeṣataḥ 22 vaiśaṃpāyana uvāca 22 tathety uktvā tatas tasmai prādād astrāṇi bhārgavaḥ sarahasyavrataṃ caiva dhanurvedam aśeṣataḥ 23 pratigṛhya tu tat sarvaṃ kṛtāstro dvijasattamaḥ priyaṃ sakhāyaṃ suprīto jagāma drupadaṃ prati
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 122.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 tato drupadam āsādya bhāradvājaḥ pratāpavān abravīt pārṣataṃ rājan sakhāyaṃ viddhi mām iti 2 drupada uvāca 2 akṛteyaṃ tava prajñā brahman nātisamañjasī yan māṃ bravīṣi prasabhaṃ sakhā te 'ham iti dvija 3 na hi rājñām udīrṇānām evaṃ bhūtair naraiḥ kva cit sakhyaṃ bhavati mandātmañ śriyā hīnair dhanacyutaiḥ 4 sauhṛdāny api jīryante kālena parijīryatām sauhṛdaṃ me tvayā hy āsīt pūrvaṃ sāmarthyabandhanam 5 na sakhyam ajaraṃ loke jātu dṛśyeta karhi cit kāmo vainaṃ viharati krodhaś cainaṃ pravṛścati 6 maivaṃ jīrṇam upāsiṣṭhāḥ sakhyaṃ navam upākuru āsīt sakhyaṃ dvijaśreṣṭha tvayā me 'rthanibandhanam 7 na daridro vasumato nāvidvān viduṣaḥ sakhā śūrasya na sakhā klībaḥ sakhipūrvaṃ kim iṣyate 8 yayor eva samaṃ vittaṃ yayor eva samaṃ kulam tayoḥ sakhyaṃ vivāhaś ca na tu puṣṭavipuṣṭayoḥ 9 nāśrotriyaḥ śrotriyasya nārathī rathinaḥ sakhā nārājñā saṃgataṃ rājñaḥ sakhipūrvaṃ kim iṣyate 10 vaiśaṃpāyana uvāca 10 drupadenaivam uktas tu bhāradvājaḥ pratāpavān muhūrtaṃ cintayām āsa manyunābhipariplutaḥ 11 sa viniścitya manasā pāñcālaṃ prati buddhimān jagāma kurumukhyānāṃ nagaraṃ nāgasāhvayam 12 kumārās tv atha niṣkramya sametā gajasāhvayāt krīḍanto vīṭayā tatra vīrāḥ paryacaran mudā 13 papāta kūpe sā vīṭā teṣāṃ vai krīḍatāṃ tadā na ca te pratyapadyanta karma vīṭopalabdhaye 14 atha droṇaḥ kumārāṃs tān dṛṣṭvā kṛtyavatas tadā prahasya mandaṃ paiśalyād abhyabhāṣata vīryavān 15 aho nu dhig balaṃ kṣātraṃ dhig etāṃ vaḥ kṛtāstratām bharatasyānvaye jātā ye vīṭāṃ nādhigacchata 16 eṣa muṣṭir iṣīkāṇāṃ mayāstreṇābhimantritaḥ asya vīryaṃ nirīkṣadhvaṃ yad anyasya na vidyate 17 vetsyāmīṣīkayā vīṭāṃ tām iṣīkām athānyayā tām anyayā samāyogo vīṭāyā grahaṇe mama 18 tad apaśyan kumārās te vismayotphullalocanāḥ aveṣkya coddhṛtāṃ vīṭāṃ vīṭāveddhāram abruvan 19 abhivādayāmahe brahman naitad anyeṣu vidyate ko 'si kaṃ tvābhijānīmo vayaṃ kiṃ karavāmahe 20 droṇa uvāca 20 ācakṣadhvaṃ ca bhīṣmāya rūpeṇa ca guṇaiś ca mām sa eva sumahābuddhiḥ sāṃprataṃ pratipatsyate 21 vaiśaṃpāyana uvāca 21 tathety uktvā tu te sarve bhīṣmam ūcuḥ pitāmaham brāhmaṇasya vacas tathyaṃ tac ca karmaviśeṣavat 22 bhīṣmaḥ śrutvā kumārāṇāṃ droṇaṃ taṃ pratyajānata yuktarūpaḥ sa hi gurur ity evam anucintya ca 23 athainam ānīya tadā svayam eva susatkṛtam paripapraccha nipuṇaṃ bhīṣmaḥ śastrabhṛtāṃ varaḥ hetum āgamane tasya droṇaḥ sarvaṃ nyavedayat 24 maharṣer agniveśyasya sakāśam aham acyuta astrārtham agamaṃ pūrvaṃ dhanurvedajighṛkṣayā 25 brahmacārī vinītātmā jaṭilo bahulāḥ samāḥ avasaṃ tatra suciraṃ dhanurvedacikīrṣayā 26 pāñcālarājaputras tu yajñaseno mahābalaḥ mayā sahākarod vidyāṃ guroḥ śrāmyan samāhitaḥ 27 sa me tatra sakhā cāsīd upakārī priyaś ca me tenāhaṃ saha saṃgamya ratavān suciraṃ bata bālyāt prabhṛti kauravya sahādhyayanam eva ca 28 sa samāsādya māṃ tatra priyakārī priyaṃvadaḥ abravīd iti māṃ bhīṣma vacanaṃ prītivardhanam 29 ahaṃ priyatamaḥ putraḥ pitur droṇa mahātmanaḥ abhiṣekṣyati māṃ rājye sa pāñcālyo yadā tadā 30 tvadbhojyaṃ bhavitā rājyaṃ sakhe satyena te śape mama bhogāś ca vittaṃ ca tvadadhīnaṃ sukhāni ca 31 evam uktaḥ pravavrāja kṛtāstro 'haṃ dhanepsayā abhiṣiktaṃ ca śrutvainaṃ kṛtārtho 'smīti cintayan 32 priyaṃ sakhāyaṃ suprīto rājyasthaṃ punar āvrajam saṃsmaran saṃgamaṃ caiva vacanaṃ caiva tasya tat 33 tato drupadam āgamya sakhipūrvam ahaṃ prabho abruvaṃ puruṣavyāghra sakhāyaṃ viddhi mām iti 34 upasthitaṃ tu drupadaḥ sakhivac cābhisaṃgatam sa māṃ nirākāram iva prahasann idam abravīt 35 akṛteyaṃ tava prajñā brahman nātisamañjasī yad āttha māṃ tvaṃ prasabhaṃ sakhā te 'ham iti dvija 36 na hi rājñām udīrṇānām evaṃbhūtair naraiḥ kva cit sakhyaṃ bhavati mandātmañ śriyā hīnair dhanacyutaiḥ 37 nāśrotriyaḥ śrotriyasya nārathī rathinaḥ sakhā nārājā pārthivasyāpi sakhipūrvaṃ kim iṣyate 38 drupadenaivam ukto 'haṃ manyunābhipariplutaḥ abhyāgacchaṃ kurūn bhīṣma śiṣyair arthī guṇānvitaiḥ 39 pratijagrāha taṃ bhīṣmo guruṃ pāṇḍusutaiḥ saha pautrān ādāya tān sarvān vasūni vividhāni ca 40 śiṣyā iti dadau rājan droṇāya vidhipūrvakam sa ca śiṣyān maheṣvāsaḥ pratijagrāha kauravān 41 pratigṛhya ca tān sarvān droṇo vacanam abravīt rahasy ekaḥ pratītātmā kṛtopasadanāṃs tadā 42 kāryaṃ me kāṅkṣitaṃ kiṃ cid dhṛdi saṃparivartate kṛtāstrais tat pradeyaṃ me tad ṛtaṃ vadatānaghāḥ 43 tac chrutvā kauraveyās te tūṣṇīm āsan viśāṃ pate arjunas tu tataḥ sarvaṃ pratijajñe paraṃtapaḥ 44 tato 'rjunaṃ mūrdhni tadā samāghrāya punaḥ punaḥ prītipūrvaṃ pariṣvajya praruroda mudā tadā 45 tato droṇaḥ pāṇḍuputrān astrāṇi vividhāni ca grāhayām āsa divyāni mānuṣāṇi ca vīryavān 46 rājaputrās tathaivānye sametya bharatarṣabha abhijagmus tato droṇam astrārthe dvijasattamam vṛṣṇayaś cāndhakāś caiva nānādeśyāś ca pārthivāḥ 47 sūtaputraś ca rādheyo guruṃ droṇam iyāt tadā spardhamānas tu pārthena sūtaputro 'tyamarṣaṇaḥ duryodhanam upāśritya pāṇḍavān atyamanyata
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 123.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 arjunas tu paraṃ yatnam ātasthe gurupūjane astre ca paramaṃ yogaṃ priyo droṇasya cābhavat 2 droṇena tu tadāhūya rahasy ukto 'nnasādhakaḥ andhakāre 'rjunāyānnaṃ na deyaṃ te kathaṃ cana 3 tataḥ kadā cid bhuñjāne pravavau vāyur arjune tena tatra pradīpaḥ sa dīpyamāno nivāpitaḥ 4 bhuṅkta evārjuno bhaktaṃ na cāsyāsyād vyamuhyata hastas tejasvino nityam annagrahaṇakāraṇāt tad abhyāsakṛtaṃ matvā rātrāv abhyasta pāṇḍavaḥ 5 tasya jyātalanirghoṣaṃ droṇaḥ śuśrāva bhārata upetya cainam utthāya pariṣvajyedam abravīt 6 prayatiṣye tathā kartuṃ yathā nānyo dhanurdharaḥ tvatsamo bhavitā loke satyam etad bravīmi te 7 tato droṇo 'rjunaṃ bhūyo ratheṣu ca gajeṣu ca aśveṣu bhūmāv api ca raṇaśikṣām aśikṣayat 8 gadāyuddhe 'sicaryāyāṃ tomaraprāsaśaktiṣu droṇaḥ saṃkīrṇayuddheṣu śikṣayām āsa pāṇḍavam 9 tasya tat kauśalaṃ dṛṣṭvā dhanurvedajighṛkṣavaḥ rājāno rājaputrāś ca samājagmuḥ sahasraśaḥ 10 tato niṣādarājasya hiraṇyadhanuṣaḥ sutaḥ ekalavyo mahārāja droṇam abhyājagāma ha 11 na sa taṃ pratijagrāha naiṣādir iti cintayan śiṣyaṃ dhanuṣi dharmajñas teṣām evānvavekṣayā 12 sa tu droṇasya śirasā pādau gṛhya paraṃtapaḥ araṇyam anusaṃprāptaḥ kṛtvā droṇaṃ mahīmayam 13 tasminn ācāryavṛttiṃ ca paramām āsthitas tadā iṣvastre yogam ātasthe paraṃ niyamam āsthitaḥ 14 parayā śraddhayā yukto yogena parameṇa ca vimokṣādānasaṃdhāne laghutvaṃ param āpa saḥ 15 atha droṇābhyanujñātāḥ kadā cit kurupāṇḍavāḥ rathair viniryayuḥ sarve mṛgayām arimardanāḥ 16 tatropakaraṇaṃ gṛhya naraḥ kaś cid yadṛcchayā rājann anujagāmaikaḥ śvānam ādāya pāṇḍavān 17 teṣāṃ vicaratāṃ tatra tat tat karma cikīrṣatām śvā caran sa vane mūḍho naiṣādiṃ prati jagmivān 18 sa kṛṣṇaṃ maladigdhāṅgaṃ kṛṣṇājinadharaṃ vane naiṣādiṃ śvā samālakṣya bhaṣaṃs tasthau tadantike 19 tadā tasyātha bhaṣataḥ śunaḥ sapta śarān mukhe lāghavaṃ darśayann astre mumoca yugapad yathā 20 sa tu śvā śarapūrṇāsyaḥ pāṇḍavān ājagāma ha taṃ dṛṣṭvā pāṇḍavā vīrā vismayaṃ paramaṃ yayuḥ 21 lāghavaṃ śabdavedhitvaṃ dṛṣṭvā tat paramaṃ tadā prekṣya taṃ vrīḍitāś cāsan praśaśaṃsuś ca sarvaśaḥ 22 taṃ tato 'nveṣamāṇās te vane vananivāsinam dadṛśuḥ pāṇḍavā rājann asyantam aniśaṃ śarān 23 na cainam abhyajānaṃs te tadā vikṛtadarśanam athainaṃ paripapracchuḥ ko bhavān kasya vety uta 24 ekalavya uvāca 24 niṣādādhipater vīrā hiraṇyadhanuṣaḥ sutam droṇaśiṣyaṃ ca māṃ vitta dhanurvedakṛtaśramam 25 vaiśaṃpāyana uvāca 25 te tam ājñāya tattvena punar āgamya pāṇḍavāḥ yathāvṛttaṃ ca te sarvaṃ droṇāyācakhyur adbhutam 26 kaunteyas tv arjuno rājann ekalavyam anusmaran raho droṇaṃ samāgamya praṇayād idam abravīt 27 nanv ahaṃ parirabhyaikaḥ prītipūrvam idaṃ vacaḥ bhavatokto na me śiṣyas tvadviśiṣṭo bhaviṣyati 28 atha kasmān madviśiṣṭo lokād api ca vīryavān asty anyo bhavataḥ śiṣyo niṣādādhipateḥ sutaḥ 29 muhūrtam iva taṃ droṇaś cintayitvā viniścayam savyasācinam ādāya naiṣādiṃ prati jagmivān 30 dadarśa maladigdhāṅgaṃ jaṭilaṃ cīravāsasam ekalavyaṃ dhanuṣpāṇim asyantam aniśaṃ śarān 31 ekalavyas tu taṃ dṛṣṭvā droṇam āyāntam antikāt abhigamyopasaṃgṛhya jagāma śirasā mahīm 32 pūjayitvā tato droṇaṃ vidhivat sa niṣādajaḥ nivedya śiṣyam ātmānaṃ tasthau prāñjalir agrataḥ 33 tato droṇo 'bravīd rājann ekalavyam idaṃ vacaḥ yadi śiṣyo 'si me tūrṇaṃ vetanaṃ saṃpradīyatām 34 ekalavyas tu tac chrutvā prīyamāṇo 'bravīd idam kiṃ prayacchāmi bhagavann ājñāpayatu māṃ guruḥ 35 na hi kiṃ cid adeyaṃ me gurave brahmavittama tam abravīt tvayāṅguṣṭho dakṣiṇo dīyatāṃ mama 36 ekalavyas tu tac chrutvā vaco droṇasya dāruṇam pratijñām ātmano rakṣan satye ca nirataḥ sadā 37 tathaiva hṛṣṭavadanas tathaivādīnamānasaḥ chittvāvicārya taṃ prādād droṇāyāṅguṣṭham ātmanaḥ 38 tataḥ paraṃ tu naiṣādir aṅgulībhir vyakarṣata na tathā sa tu śīghro 'bhūd yathā pūrvaṃ narādhipa 39 tato 'rjunaḥ prītamanā babhūva vigatajvaraḥ droṇaś ca satyavāg āsīn nānyo 'bhyabhavad arjunam 40 droṇasya tu tadā śiṣyau gadāyogyāṃ viśeṣataḥ duryodhanaś ca bhīmaś ca kurūṇām abhyagacchatām 41 aśvatthāmā rahasyeṣu sarveṣv abhyadhiko 'bhavat tathāti puruṣān anyān tsārukau yamajāv ubhau yudhiṣṭhiro rathaśreṣṭhaḥ sarvatra tu dhanaṃjayaḥ 42 prathitaḥ sāgarāntāyāṃ rathayūthapayūthapaḥ buddhiyogabalotsāhaiḥ sarvāstreṣu ca pāṇḍavaḥ 43 astre gurvanurāge ca viśiṣṭo 'bhavad arjunaḥ tulyeṣv astropadeśeṣu sauṣṭhavena ca vīryavān ekaḥ sarvakumārāṇāṃ babhūvātiratho 'rjunaḥ 44 prāṇādhikaṃ bhīmasenaṃ kṛtavidyaṃ dhanaṃjayam dhārtarāṣṭrā durātmāno nāmṛṣyanta narādhipa 45 tāṃs tu sarvān samānīya sarvavidyāsu niṣṭhitān droṇaḥ praharaṇajñāne jijñāsuḥ puruṣarṣabha 46 kṛtrimaṃ bhāsam āropya vṛkṣāgre śilpibhiḥ kṛtam avijñātaṃ kumārāṇāṃ lakṣyabhūtam upādiśat 47 droṇa uvāca 47 śīghraṃ bhavantaḥ sarve vai dhanūṃṣy ādāya satvarāḥ bhāsam etaṃ samuddiśya tiṣṭhantāṃ saṃhiteṣavaḥ 48 madvākyasamakālaṃ ca śiro 'sya vinipātyatām ekaikaśo niyokṣyāmi tathā kuruta putrakāḥ 49 vaiśaṃpāyana uvāca 49 tato yudhiṣṭhiraṃ pūrvam uvācāṅgirasāṃ varaḥ saṃdhatsva bāṇaṃ durdharṣa madvākyānte vimuñca ca 50 tato yudhiṣṭhiraḥ pūrvaṃ dhanur gṛhya mahāravam tasthau bhāsaṃ samuddiśya guruvākyapracoditaḥ 51 tato vitatadhanvānaṃ droṇas taṃ kurunandanam sa muhūrtād uvācedaṃ vacanaṃ bharatarṣabha 52 paśyasy enaṃ drumāgrasthaṃ bhāsaṃ naravarātmaja paśyāmīty evam ācāryaṃ pratyuvāca yudhiṣṭhiraḥ 53 sa muhūrtād iva punar droṇas taṃ pratyabhāṣata atha vṛkṣam imaṃ māṃ vā bhrātṝn vāpi prapaśyasi 54 tam uvāca sa kaunteyaḥ paśyāmy enaṃ vanaspatim bhavantaṃ ca tathā bhrātṝn bhāsaṃ ceti punaḥ punaḥ 55 tam uvācāpasarpeti droṇo 'prītamanā iva naitac chakyaṃ tvayā veddhuṃ lakṣyam ity eva kutsayan 56 tato duryodhanādīṃs tān dhārtarāṣṭrān mahāyaśāḥ tenaiva kramayogena jijñāsuḥ paryapṛcchata 57 anyāṃś ca śiṣyān bhīmādīn rājñaś caivānyadeśajān tathā ca sarve sarvaṃ tat paśyāma iti kutsitāḥ 58 tato dhanaṃjayaṃ droṇaḥ smayamāno 'bhyabhāṣata tvayedānīṃ prahartavyam etal lakṣyaṃ niśamyatām 59 madvākyasamakālaṃ te moktavyo 'tra bhavec charaḥ vitatya kārmukaṃ putra tiṣṭha tāvan muhūrtakam 60 evam uktaḥ savyasācī maṇḍalīkṛtakārmukaḥ tasthau lakṣyaṃ samuddiśya guruvākyapracoditaḥ 61 muhūrtād iva taṃ droṇas tathaiva samabhāṣata paśyasy enaṃ sthitaṃ bhāsaṃ drumaṃ mām api vety uta 62 paśyāmy enaṃ bhāsam iti droṇaṃ pārtho 'bhyabhāṣata na tu vṛkṣaṃ bhavantaṃ vā paśyāmīti ca bhārata 63 tataḥ prītamanā droṇo muhūrtād iva taṃ punaḥ pratyabhāṣata durdharṣaḥ pāṇḍavānāṃ ratharṣabham 64 bhāsaṃ paśyasi yady enaṃ tathā brūhi punar vacaḥ śiraḥ paśyāmi bhāsasya na gātram iti so 'bravīt 65 arjunenaivam uktas tu droṇo hṛṣṭatanūruhaḥ muñcasvety abravīt pārthaṃ sa mumocāvicārayan 66 tatas tasya nagasthasya kṣureṇa niśitena ha śira utkṛtya tarasā pātayām āsa pāṇḍavaḥ 67 tasmin karmaṇi saṃsiddhe paryaśvajata phalgunam mene ca drupadaṃ saṃkhye sānubandhaṃ parājitam 68 kasya cit tv atha kālasya saśiṣyo 'ṅgirasāṃ varaḥ jagāma gaṅgām abhito majjituṃ bharatarṣabha 69 avagāḍham atho droṇaṃ salile salilecaraḥ grāho jagrāha balavāñ jaṅghānte kālacoditaḥ 70 sa samartho 'pi mokṣāya śiṣyān sarvān acodayat grāhaṃ hatvā mokṣayadhvaṃ mām iti tvarayann iva 71 tadvākyasamakālaṃ tu bībhatsur niśitaiḥ śaraiḥ āvāpaiḥ pañcabhir grāhaṃ magnam ambhasy atāḍayat itare tu visaṃmūḍhās tatra tatra prapedire 72 taṃ ca dṛṣṭvā kriyopetaṃ droṇo 'manyata pāṇḍavam viśiṣṭaṃ sarvaśiṣyebhyaḥ prītimāṃś cābhavat tadā 73 sa pārthabāṇair bahudhā khaṇḍaśaḥ parikalpitaḥ grāhaḥ pañcatvam āpede jaṅghāṃ tyaktvā mahātmanaḥ 74 athābravīn mahātmānaṃ bhāradvājo mahāratham gṛhāṇedaṃ mahābāho viśiṣṭam atidurdharam astraṃ brahmaśiro nāma saprayoganivartanam 75 na ca te mānuṣeṣv etat prayoktavyaṃ kathaṃ cana jagad vinirdahed etad alpatejasi pātitam 76 asāmānyam idaṃ tāta lokeṣv astraṃ nigadyate tad dhārayethāḥ prayataḥ śṛṇu cedaṃ vaco mama 77 bādhetāmānuṣaḥ śatrur yadā tvāṃ vīra kaś cana tadvadhāya prayuñjīthās tadāstram idam āhave 78 tatheti tat pratiśrutya bībhatsuḥ sa kṛtāñjaliḥ jagrāha paramāstraṃ tad āha cainaṃ punar guruḥ bhavitā tvatsamo nānyaḥ pumāṃl loke dhanurdharaḥ
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 124.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 kṛtāstrān dhārtarāṣṭrāṃś ca pāṇḍuputrāṃś ca bhārata dṛṣṭvā droṇo 'bravīd rājan dhṛtarāṣṭraṃ janeśvaram 2 kṛpasya somadattasya bāhlīkasya ca dhīmataḥ gāṅgeyasya ca sāṃnidhye vyāsasya vidurasya ca 3 rājan saṃprāptavidyās te kumarāḥ kurusattama te darśayeyuḥ svāṃ śikṣāṃ rājann anumate tava 4 tato 'bravīn mahārājaḥ prahṛṣṭenāntarātmanā bhāradvāja mahat karma kṛtaṃ te dvijasattama 5 yadā tu manyase kālaṃ yasmin deśe yathā yathā tathā tathā vidhānāya svayam ājñāpayasva mām 6 spṛhayāmy adya nirvedāt puruṣāṇāṃ sacakṣuṣām astrahetoḥ parākrāntān ye me drakṣyanti putrakān 7 kṣattar yad gurur ācāryo bravīti kuru tat tathā na hīdṛśaṃ priyaṃ manye bhavitā dharmavatsala 8 tato rājānam āmantrya vidurānugato bahiḥ bhāradvājo mahāprājño māpayām āsa medinīm samām avṛkṣāṃ nirgulmām udakpravaṇasaṃsthitām 9 tasyāṃ bhūmau baliṃ cakre tithau nakṣatrapūjite avaghuṣṭaṃ pure cāpi tadarthaṃ vadatāṃ vara 10 raṅgabhūmau suvipulaṃ śāstradṛṣṭaṃ yathāvidhi prekṣāgāraṃ suvihitaṃ cakrus tatra ca śilpinaḥ rājñaḥ sarvāyudhopetaṃ strīṇāṃ caiva nararṣabha 11 mañcāṃś ca kārayām āsus tatra jānapadā janāḥ vipulān ucchrayopetāñ śibikāś ca mahādhanāḥ 12 tasmiṃs tato 'hani prāpte rājā sasacivas tadā bhīṣmaṃ pramukhataḥ kṛtvā kṛpaṃ cācāryasattamam 13 muktājālaparikṣiptaṃ vaiḍūryamaṇibhūṣitam śātakumbhamayaṃ divyaṃ prekṣāgāram upāgamat 14 gāndhārī ca mahābhāgā kuntī ca jayatāṃ vara striyaś ca sarvā yā rājñaḥ sapreṣyāḥ saparicchadāḥ harṣād āruruhur mañcān meruṃ devastriyo yathā 15 brāhmaṇakṣatriyādyaṃ ca cāturvarṇyaṃ purād drutam darśanepsu samabhyāgāt kumārāṇāṃ kṛtāstratām 16 pravāditaiś ca vāditrair janakautūhalena ca mahārṇava iva kṣubdhaḥ samājaḥ so 'bhavat tadā 17 tataḥ śuklāmbaradharaḥ śuklayajñopavītavān śuklakeśaḥ sitaśmaśruḥ śuklamālyānulepanaḥ 18 raṅgamadhyaṃ tadācāryaḥ saputraḥ praviveśa ha nabho jaladharair hīnaṃ sāṅgāraka ivāṃśumān 19 sa yathāsamayaṃ cakre baliṃ balavatāṃ varaḥ brāhmaṇāṃś cātra mantrajñān vācayām āsa maṅgalam 20 atha puṇyāhaghoṣasya puṇyasya tadanantaram viviśur vividhaṃ gṛhya śastropakaraṇaṃ narāḥ 21 tato baddhatanutrāṇā baddhakakṣyā mahābalāḥ baddhatūṇāḥ sadhanuṣo viviśur bharatarṣabhāḥ 22 anujyeṣṭhaṃ ca te tatra yudhiṣṭhirapurogamāḥ cakrur astraṃ mahāvīryāḥ kumārāḥ paramādbhutam 23 ke cic charākṣepabhayāc chirāṃsy avananāmire manujā dhṛṣṭam apare vīkṣāṃ cakruḥ savismayāḥ 24 te sma lakṣyāṇi vividhur bāṇair nāmāṅkaśobhitaiḥ vividhair lāghavotsṛṣṭair uhyanto vājibhir drutam 25 tat kumārabalaṃ tatra gṛhītaśarakārmukam gandharvanagarākāraṃ prekṣya te vismitābhavan 26 sahasā cukruśus tatra narāḥ śatasahasraśaḥ vismayotphullanayanāḥ sādhu sādhv iti bhārata 27 kṛtvā dhanuṣi te mārgān rathacaryāsu cāsakṛt gajapṛṣṭhe 'śvapṛṣṭhe ca niyuddhe ca mahābalāḥ 28 gṛhītakhaḍgacarmāṇas tato bhūyaḥ prahāriṇaḥ tsarumārgān yathoddiṣṭāṃś ceruḥ sarvāsu bhūmiṣu 29 lāghavaṃ sauṣṭhavaṃ śobhāṃ sthiratvaṃ dṛḍhamuṣṭitām dadṛśus tatra sarveṣāṃ prayoge khaḍgacarmaṇām 30 atha tau nityasaṃhṛṣṭau suyodhanavṛkodarau avatīrṇau gadāhastāv ekaśṛṅgāv ivācalau 31 baddhakakṣyau mahābāhū pauruṣe paryavasthitau bṛṃhantau vāśitāhetoḥ samadāv iva kuñjarau 32 tau pradakṣiṇasavyāni maṇḍalāni mahābalau ceratur nirmalagadau samadāv iva govṛṣau 33 viduro dhṛtarāṣṭrāya gāndhāryai pāṇḍavāraṇiḥ nyavedayetāṃ tat sarvaṃ kumārāṇāṃ viceṣṭitam
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 125.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 kururāje ca raṅgasthe bhīme ca balināṃ vare pakṣapātakṛtasnehaḥ sa dvidhevābhavaj janaḥ 2 hā vīra kururājeti hā bhīmeti ca nardatām puruṣāṇāṃ suvipulāḥ praṇādāḥ sahasotthitāḥ 3 tataḥ kṣubdhārṇavanibhaṃ raṅgam ālokya buddhimān bhāradvājaḥ priyaṃ putram aśvatthāmānam abravīt 4 vārayaitau mahāvīryau kṛtayogyāv ubhāv api mā bhūd raṅgaprakopo 'yaṃ bhīmaduryodhanodbhavaḥ 5 tatas tāv udyatagadau guruputreṇa vāritau yugāntānilasaṃkṣubdhau mahāvegāv ivārṇavau 6 tato raṅgāṅgaṇagato droṇo vacanam abravīt nivārya vāditragaṇaṃ mahāmeghanibhasvanam 7 yo me putrāt priyataraḥ sarvāstraviduṣāṃ varaḥ aindrir indrānujasamaḥ sa pārtho dṛśyatām iti 8 ācāryavacanenātha kṛtasvastyayano yuvā baddhagodhāṅgulitrāṇaḥ pūrṇatūṇaḥ sakārmukaḥ 9 kāñcanaṃ kavacaṃ bibhrat pratyadṛśyata phalgunaḥ sārkaḥ sendrāyudhataḍit sasaṃdhya iva toyadaḥ 10 tataḥ sarvasya raṅgasya samutpiñjo 'bhavan mahān prāvādyanta ca vādyāni saśaṅkhāni samantataḥ 11 eṣa kuntīsutaḥ śrīmān eṣa pāṇḍavamadhyamaḥ eṣa putro mahendrasya kurūṇām eṣa rakṣitā 12 eṣo 'straviduṣāṃ śreṣṭha eṣa dharmabhṛtāṃ varaḥ eṣa śīlavatāṃ cāpi śīlajñānanidhiḥ paraḥ 13 ity evam atulā vācaḥ śṛṇvantyāḥ prekṣakeritāḥ kuntyāḥ prasnavasaṃmiśrair asraiḥ klinnam uro 'bhavat 14 tena śabdena mahatā pūrṇaśrutir athābravīt dhṛtarāṣṭro naraśreṣṭho viduraṃ hṛṣṭamānasaḥ 15 kṣattaḥ kṣubdhārṇavanibhaḥ kim eṣa sumahāsvanaḥ sahasaivotthito raṅge bhindann iva nabhastalam 16 vidura uvāca 16 eṣa pārtho mahārāja phalgunaḥ pāṇḍunandanaḥ avatīrṇaḥ sakavacas tatraiṣa sumahāsvanaḥ 17 dhṛtarāṣṭra uvāca 17 dhanyo 'smy anugṛhīto 'smi rakṣito 'smi mahāmate pṛthāraṇisamudbhūtais tribhiḥ pāṇḍavavahnibhiḥ 18 vaiśaṃpāyana uvāca 18 tasmin samudite raṅge kathaṃ cit paryavasthite darśayām āsa bībhatsur ācāryād astralāghavam 19 āgneyenāsṛjad vahniṃ vāruṇenāsṛjat payaḥ vāyavyenāsṛjad vāyuṃ pārjanyenāsṛjad ghanān 20 bhaumena prāviśad bhūmiṃ pārvatenāsṛjad girīn antardhānena cāstreṇa punar antarhito 'bhavat 21 kṣaṇāt prāṃśuḥ kṣaṇād dhrasvaḥ kṣaṇāc ca rathadhūrgataḥ kṣaṇena rathamadhyasthaḥ kṣaṇenāvāpatan mahīm 22 sukumāraṃ ca sūkṣmaṃ ca guruṃ cāpi gurupriyaḥ sauṣṭhavenābhisaṃyuktaḥ so 'vidhyad vividhaiḥ śaraiḥ 23 bhramataś ca varāhasya lohasya pramukhe samam pañca bāṇān asaṃsaktān sa mumocaikabāṇavat 24 gavye viṣāṇakośe ca cale rajjvavalambite nicakhāna mahāvīryaḥ sāyakān ekaviṃśatim 25 ity evamādi sumahat khaḍge dhanuṣi cābhavat gadāyāṃ śastrakuśalo darśanāni vyadarśayat 26 tataḥ samāptabhūyiṣṭhe tasmin karmaṇi bhārata mandībhūte samāje ca vāditrasya ca nisvane 27 dvāradeśāt samudbhūto māhātmya balasūcakaḥ vajraniṣpeṣasadṛśaḥ śuśruve bhujanisvanaḥ 28 dīryante kiṃ nu girayaḥ kiṃ svid bhūmir vidīryate kiṃ svid āpūryate vyoma jalabhāraghanair ghanaiḥ 29 raṅgasyaivaṃ matir abhūt kṣaṇena vasudhādhipa dvāraṃ cābhimukhāḥ sarve babhūvuḥ prekṣakās tadā 30 pañcabhir bhrātṛbhiḥ pārthair droṇaḥ parivṛto babhau pañcatāreṇa saṃyuktaḥ sāvitreṇeva candramāḥ 31 aśvatthāmnā ca sahitaṃ bhrātṝṇāṃ śatam ūrjitam duryodhanam amitraghnam utthitaṃ paryavārayat 32 sa tais tadā bhrātṛbhir udyatāyudhair; vṛto gadāpāṇir avasthitaiḥ sthitaḥ babhau yathā dānavasaṃkṣaye purā; puraṃdaro devagaṇaiḥ samāvṛtaḥ
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 126.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 datte 'vakāśe puruṣair vismayotphullalocanaiḥ viveśa raṅgaṃ vistīrṇaṃ karṇaḥ parapuraṃjayaḥ 2 sahajaṃ kavacaṃ bibhrat kuṇḍaloddyotitānanaḥ sadhanur baddhanistriṃśaḥ pādacārīva parvataḥ 3 kanyāgarbhaḥ pṛthuyaśāḥ pṛthāyāḥ pṛthulocanaḥ tīkṣṇāṃśor bhāskarasyāṃśaḥ karṇo 'rigaṇasūdanaḥ 4 siṃharṣabhagajendrāṇāṃ tulyavīryaparākramaḥ dīptikāntidyutiguṇaiḥ sūryendujvalanopamaḥ 5 prāṃśuḥ kanakatālābhaḥ siṃhasaṃhanano yuvā asaṃkhyeyaguṇaḥ śrīmān bhāskarasyātmasaṃbhavaḥ 6 sa nirīkṣya mahābāhuḥ sarvato raṅgamaṇḍalam praṇāmaṃ droṇakṛpayor nātyādṛtam ivākarot 7 sa sāmājajanaḥ sarvo niścalaḥ sthiralocanaḥ ko 'yam ity āgatakṣobhaḥ kautūhalaparo 'bhavat 8 so 'bravīn meghadhīreṇa svareṇa vadatāṃ varaḥ bhrātā bhrātaram ajñātaṃ sāvitraḥ pākaśāsanim 9 pārtha yat te kṛtaṃ karma viśeṣavad ahaṃ tataḥ kariṣye paśyatāṃ nṝṇāṃ mātmanā vismayaṃ gamaḥ 10 asamāpte tatas tasya vacane vadatāṃ vara yantrotkṣipta iva kṣipram uttasthau sarvato janaḥ 11 prītiś ca puruṣavyāghra duryodhanam athāspṛśat hrīś ca krodhaś ca bībhatsuṃ kṣaṇenānvaviśac ca ha 12 tato droṇābhyanujñātaḥ karṇaḥ priyaraṇaḥ sadā yat kṛtaṃ tatra pārthena tac cakāra mahābalaḥ 13 atha duryodhanas tatra bhrātṛbhiḥ saha bhārata karṇaṃ pariṣvajya mudā tato vacanam abravīt 14 svāgataṃ te mahābāho diṣṭyā prāpto 'si mānada ahaṃ ca kururājyaṃ ca yatheṣṭam upabhujyatām 15 karṇa uvāca 15 kṛtaṃ sarveṇa me 'nyena sakhitvaṃ ca tvayā vṛṇe dvandvayuddhaṃ ca pārthena kartum icchāmi bhārata 16 duryodhana uvāca 16 bhuṅkṣva bhogān mayā sārdhaṃ bandhūnāṃ priyakṛd bhava durhṛdāṃ kuru sarveṣāṃ mūrdhni pādam ariṃdama 17 vaiśaṃpāyana uvāca 17 tataḥ kṣiptam ivātmānaṃ matvā pārtho 'bhyabhāṣata karṇaṃ bhrātṛsamūhasya madhye 'calam iva sthitam 18 anāhūtopasṛptānām anāhūtopajalpinām ye lokās tān hataḥ karṇa mayā tvaṃ pratipatsyase 19 karṇa uvāca 19 raṅgo 'yaṃ sarvasāmānyaḥ kim atra tava phalguna vīryaśreṣṭhāś ca rājanyā balaṃ dharmo 'nuvartate 20 kiṃ kṣepair durbalāśvāsaiḥ śaraiḥ kathaya bhārata guroḥ samakṣaṃ yāvat te harāmy adya śiraḥ śaraiḥ 21 vaiśaṃpāyana uvāca 21 tato droṇābhyanujñātaḥ pārthaḥ parapuraṃjayaḥ bhrātṛbhis tvarayāśliṣṭo raṇāyopajagāma tam 22 tato duryodhanenāpi sabhrātrā samarodyataḥ pariṣvaktaḥ sthitaḥ karṇaḥ pragṛhya saśaraṃ dhanuḥ 23 tataḥ savidyutstanitaiḥ sendrāyudhapurojavaiḥ āvṛtaṃ gaganaṃ meghair balākāpaṅktihāsibhiḥ 24 tataḥ snehād dharihayaṃ dṛṣṭvā raṅgāvalokinam bhāskaro 'py anayan nāśaṃ samīpopagatān ghanān 25 meghacchāyopagūḍhas tu tato 'dṛśyata pāṇḍavaḥ sūryātapaparikṣiptaḥ karṇo 'pi samadṛśyata 26 dhārtarāṣṭrā yataḥ karṇas tasmin deśe vyavasthitāḥ bhāradvājaḥ kṛpo bhīṣmo yataḥ pārthas tato 'bhavan 27 dvidhā raṅgaḥ samabhavat strīṇāṃ dvaidham ajāyata kuntibhojasutā mohaṃ vijñātārthā jagāma ha 28 tāṃ tathā mohasaṃpannāṃ viduraḥ sarvadharmavit kuntīm āśvāsayām āsa prokṣyādbhiś candanokṣitaiḥ 29 tataḥ pratyāgataprāṇā tāv ubhāv api daṃśitau putrau dṛṣṭvā susaṃtaptā nānvapadyata kiṃ cana 30 tāv udyatamahācāpau kṛpaḥ śāradvato 'bravīt dvandvayuddhasamācāre kuśalaḥ sarvadharmavit 31 ayaṃ pṛthāyās tanayaḥ kanīyān pāṇḍunandanaḥ kauravo bhavatā sārdhaṃ dvandvayuddhaṃ kariṣyati 32 tvam apy evaṃ mahābāho mātaraṃ pitaraṃ kulam kathayasva narendrāṇāṃ yeṣāṃ tvaṃ kulavardhanaḥ tato viditvā pārthas tvāṃ pratiyotsyati vā na vā 33 evam uktasya karṇasya vrīḍāvanatam ānanam babhau varṣāmbubhiḥ klinnaṃ padmam āgalitaṃ yathā 34 duryodhana uvāca 34 ācārya trividhā yonī rājñāṃ śāstraviniścaye tatkulīnaś ca śūraś ca senāṃ yaś ca prakarṣati 35 yady ayaṃ phalguno yuddhe nārājñā yoddhum icchati tasmād eṣo 'ṅgaviṣaye mayā rājye 'bhiṣicyate 36 vaiśaṃpāyana uvāca 36 tatas tasmin kṣaṇe karṇaḥ salājakusumair ghaṭaiḥ kāñcanaiḥ kāñcane pīṭhe mantravidbhir mahārathaḥ abhiṣikto 'ṅgarājye sa śriyā yukto mahābalaḥ 37 sacchatravālavyajano jayaśabdāntareṇa ca uvāca kauravaṃ rājā rājānaṃ taṃ vṛṣas tadā 38 asya rājyapradānasya sadṛśaṃ kiṃ dadāni te prabrūhi rājaśārdūla kartā hy asmi tathā nṛpa atyantaṃ sakhyam icchāmīty āha taṃ sa suyodhanaḥ 39 evam uktas tataḥ karṇas tatheti pratyabhāṣata harṣāc cobhau samāśliṣya parāṃ mudam avāpatuḥ
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 127.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 tataḥ srastottarapaṭaḥ saprasvedaḥ savepathuḥ viveśādhiratho raṅgaṃ yaṣṭiprāṇo hvayann iva 2 tam ālokya dhanus tyaktvā pitṛgauravayantritaḥ karṇo 'bhiṣekārdraśirāḥ śirasā samavandata 3 tataḥ pādāv avacchādya paṭāntena sasaṃbhramaḥ putreti paripūrṇārtham abravīd rathasārathiḥ 4 pariṣvajya ca tasyātha mūrdhānaṃ snehaviklavaḥ aṅgarājyābhiṣekārdram aśrubhiḥ siṣice punaḥ 5 taṃ dṛṣṭvā sūtaputro 'yam iti niścitya pāṇḍavaḥ bhīmasenas tadā vākyam abravīt prahasann iva 6 na tvam arhasi pārthena sūtaputra raṇe vadham kulasya sadṛśas tūrṇaṃ pratodo gṛhyatāṃ tvayā 7 aṅgarājyaṃ ca nārhas tvam upabhoktuṃ narādhama śvā hutāśasamīpasthaṃ puroḍāśam ivādhvare 8 evam uktas tataḥ karṇaḥ kiṃ cit prasphuritādharaḥ gaganasthaṃ viniḥśvasya divākaram udaikṣata 9 tato duryodhanaḥ kopād utpapāta mahābalaḥ bhrātṛpadmavanāt tasmān madotkaṭa iva dvipaḥ 10 so 'bravīd bhīmakarmāṇaṃ bhīmasenam avasthitam vṛkodara na yuktaṃ te vacanaṃ vaktum īdṛśam 11 kṣatriyāṇāṃ balaṃ jyeṣṭhaṃ yoddhavyaṃ kṣatrabandhunā śūrāṇāṃ ca nadīnāṃ ca prabhavā durvidāḥ kila 12 salilād utthito vahnir yena vyāptaṃ carācaram dadhīcasyāsthito vajraṃ kṛtaṃ dānavasūdanam 13 āgneyaḥ kṛttikāputro raudro gāṅgeya ity api śrūyate bhagavān devaḥ sarvaguhyamayo guhaḥ 14 kṣatriyābhyaś ca ye jātā brāhmaṇās te ca viśrutāḥ ācāryaḥ kalaśāj jātaḥ śarastambād guruḥ kṛpaḥ bhavatāṃ ca yathā janma tad apy āgamitaṃ nṛpaiḥ 15 sakuṇḍalaṃ sakavacaṃ divyalakṣaṇalakṣitam katham ādityasaṃkāśaṃ mṛgī vyāghraṃ janiṣyati 16 pṛthivīrājyam arho 'yaṃ nāṅgarājyaṃ nareśvaraḥ anena bāhuvīryeṇa mayā cājñānuvartinā 17 yasya vā manujasyedaṃ na kṣāntaṃ madviceṣṭitam ratham āruhya padbhyāṃ vā vināmayatu kārmukam 18 tataḥ sarvasya raṅgasya hāhākāro mahān abhūt sādhuvādānusaṃbaddhaḥ sūryaś cāstam upāgamat 19 tato duryodhanaḥ karṇam ālambyātha kare nṛpa dīpikāgnikṛtālokas tasmād raṅgād viniryayau 20 pāṇḍavāś ca sahadroṇāḥ sakṛpāś ca viśāṃ pate bhīṣmeṇa sahitāḥ sarve yayuḥ svaṃ svaṃ niveśanam 21 arjuneti janaḥ kaś cit kaś cit karṇeti bhārata kaś cid duryodhanety evaṃ bruvantaḥ prasthitās tadā 22 kuntyāś ca pratyabhijñāya divyalakṣaṇasūcitam putram aṅgeśvaraṃ snehāc channā prītir avardhata 23 duryodhanasyāpi tadā karṇam āsādya pārthiva bhayam arjunasāṃjātaṃ kṣipram antaradhīyata 24 sa cāpi vīraḥ kṛtaśastraniśramaḥ; pareṇa sāmnābhyavadat suyodhanam yudhiṣṭhirasyāpy abhavat tadā matir; na karṇatulyo 'sti dhanurdharaḥ kṣitau
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 128.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 tataḥ śiṣyān samānīya ācāryārtham acodayat droṇaḥ sarvān aśeṣeṇa dakṣiṇārthaṃ mahīpate 2 pāñcālarājaṃ drupadaṃ gṛhītvā raṇamūrdhani paryānayata bhadraṃ vaḥ sā syāt paramadakṣiṇā 3 tathety uktvā tu te sarve rathais tūrṇaṃ prahāriṇaḥ ācāryadhanadānārthaṃ droṇena sahitā yayuḥ 4 tato 'bhijagmuḥ pāñcālān nighnantas te nararṣabhāḥ mamṛdus tasya nagaraṃ drupadasya mahaujasaḥ 5 te yajñasenaṃ drupadaṃ gṛhītvā raṇamūrdhani upājahruḥ sahāmātyaṃ droṇāya bharatarṣabhāḥ 6 bhagnadarpaṃ hṛtadhanaṃ tathā ca vaśam āgatam sa vairaṃ manasā dhyātvā droṇo drupadam abravīt 7 pramṛdya tarasā rāṣṭraṃ puraṃ te mṛditaṃ mayā prāpya jīvan ripuvaśaṃ sakhipūrvaṃ kim iṣyate 8 evam uktvā prahasyainaṃ niścitya punar abravīt mā bhaiḥ prāṇabhayād rājan kṣamiṇo brāhmaṇā vayam 9 āśrame krīḍitaṃ yat tu tvayā bālye mayā saha tena saṃvardhitaḥ snehas tvayā me kṣatriyarṣabha 10 prārthayeyaṃ tvayā sakhyaṃ punar eva nararṣabha varaṃ dadāmi te rājan rājyasyārdham avāpnuhi 11 arājā kila no rājñāṃ sakhā bhavitum arhati ataḥ prayatitaṃ rājye yajñasena mayā tava 12 rājāsi dakṣiṇe kūle bhāgīrathyāham uttare sakhāyaṃ māṃ vijānīhi pāñcāla yadi manyase 13 drupada uvāca 13 anāścaryam idaṃ brahman vikrānteṣu mahātmasu prīye tvayāhaṃ tvattaś ca prītim icchāmi śāśvatīm 14 vaiśaṃpāyana uvāca 14 evam uktas tu taṃ droṇo mokṣayām āsa bhārata satkṛtya cainaṃ prītātmā rājyārdhaṃ pratyapādayat 15 mākandīm atha gaṅgāyās tīre janapadāyutām so 'dhyāvasad dīnamanāḥ kāmpilyaṃ ca purottamam dakṣiṇāṃś caiva pāñcālān yāvac carmaṇvatī nadī 16 droṇena vairaṃ drupadaḥ saṃsmaran na śaśāma ha kṣātreṇa ca balenāsya nāpaśyat sa parājayam 17 hīnaṃ viditvā cātmānaṃ brāhmaṇena balena ca putrajanma parīpsan vai sa rājā tad adhārayat ahicchatraṃ ca viṣayaṃ droṇaḥ samabhipadyata 18 evaṃ rājann ahicchatrā purī janapadāyutā yudhi nirjitya pārthena droṇāya pratipāditā
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 129.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 prāṇādhikaṃ bhīmasenaṃ kṛtavidyaṃ dhanaṃjayam duryodhano lakṣayitva paryatapyata durmatiḥ 2 tato vaikartanaḥ karṇaḥ śakuniś cāpi saubalaḥ anekair abhyupāyais tāñ jighāṃsanti sma pāṇḍavān 3 pāṇḍavāś cāpi tat sarvaṃ pratyajānann ariṃdamāḥ udbhāvanam akurvanto vidurasya mate sthitāḥ 4 guṇaiḥ samuditān dṛṣṭvā paurāḥ pāṇḍusutāṃs tadā kathayanti sma saṃbhūya catvareṣu sabhāsu ca 5 prajñācakṣur acakṣuṣṭvād dhṛtarāṣṭro janeśvaraḥ rājyam aprāptavān pūrvaṃ sa kathaṃ nṛpatir bhavet 6 tathā bhīṣmaḥ śāṃtanavaḥ satyasaṃdho mahāvrataḥ pratyākhyāya purā rājyaṃ nādya jātu grahīṣyati 7 te vayaṃ pāṇḍavaṃ jyeṣṭhaṃ taruṇaṃ vṛddhaśīlinam abhiṣiñcāma sādhv adya satyaṃ karuṇavedinam 8 sa hi bhīṣmaṃ śāṃtanavaṃ dhṛtarāṣṭraṃ ca dharmavit saputraṃ vividhair bhogair yojayiṣyati pūjayan 9 teṣāṃ duryodhanaḥ śrutvā tāni vākyāni bhāṣatām yudhiṣṭhirānuraktānāṃ paryatapyata durmatiḥ 10 sa tapyamāno duṣṭātmā teṣāṃ vāco na cakṣame īrṣyayā cābhisaṃtapto dhṛtarāṣṭram upāgamat 11 tato virahitaṃ dṛṣṭvā pitaraṃ pratipūjya saḥ paurānurāgasaṃtaptaḥ paścād idam abhāṣata 12 śrutā me jalpatāṃ tāta paurāṇām aśivā giraḥ tvām anādṛtya bhīṣmaṃ ca patim icchanti pāṇḍavam 13 matam etac ca bhīṣmasya na sa rājyaṃ bubhūṣati asmākaṃ tu parāṃ pīḍāṃ cikīrṣanti pure janāḥ 14 pitṛtaḥ prāptavān rājyaṃ pāṇḍur ātmaguṇaiḥ purā tvam apy aguṇasaṃyogāt prāptaṃ rājyaṃ na labdhavān 15 sa eṣa pāṇḍor dāyādyaṃ yadi prāpnoti pāṇḍavaḥ tasya putro dhruvaṃ prāptas tasya tasyeti cāparaḥ 16 te vayaṃ rājavaṃśena hīnāḥ saha sutair api avajñātā bhaviṣyāmo lokasya jagatīpate 17 satataṃ nirayaṃ prāptāḥ parapiṇḍopajīvinaḥ na bhavema yathā rājaṃs tathā śīghraṃ vidhīyatām 18 abhaviṣyaḥ sthiro rājye yadi hi tvaṃ purā nṛpa dhruvaṃ prāpsyāma ca vayaṃ rājyam apy avaśe jane
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 130.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 dhṛtarāṣṭras tu putrasya śrutvā vacanam īdṛśam muhūrtam iva saṃcintya duryodhanam athābravīt 2 dharmanityaḥ sadā pāṇḍur mamāsīt priyakṛd dhitaḥ sarveṣu jñātiṣu tathā mayi tv āsīd viśeṣataḥ 3 nāsya kiṃ cin na jānāmi bhojanādi cikīrṣitam nivedayati nityaṃ hi mama rājyaṃ dhṛtavrataḥ 4 tasya putro yathā pāṇḍus tathā dharmaparāyaṇaḥ guṇavāṃl lokavikhyātaḥ paurāṇāṃ ca susaṃmataḥ 5 sa kathaṃ śakyam asmābhir apakraṣṭuṃ balād itaḥ pitṛpaitāmahād rājyāt sasahāyo viśeṣataḥ 6 bhṛtā hi pāṇḍunāmātyā balaṃ ca satataṃ bhṛtam bhṛtāḥ putrāś ca pautrāś ca teṣām api viśeṣataḥ 7 te purā satkṛtās tāta pāṇḍunā pauravā janāḥ kathaṃ yudhiṣṭhirasyārthe na no hanyuḥ sabāndhavān 8 duryodhana uvāca 8 evam etan mayā tāta bhāvitaṃ doṣam ātmani dṛṣṭvā prakṛtayaḥ sarvā arthamānena yojitāḥ 9 dhruvam asmatsahāyās te bhaviṣyanti pradhānataḥ arthavargaḥ sahāmātyo matsaṃstho 'dya mahīpate 10 sa bhavān pāṇḍavān āśu vivāsayitum arhati mṛdunaivābhyupāyena nagaraṃ vāraṇāvatam 11 yadā pratiṣṭhitaṃ rājyaṃ mayi rājan bhaviṣyati tadā kuntī sahāpatyā punar eṣyati bhārata 12 dhṛtarāṣṭra uvāca 12 duryodhana mamāpy etad dhṛdi saṃparivartate abhiprāyasya pāpatvān naitat tu vivṛṇomy aham 13 na ca bhīṣmo na ca droṇo na kṣattā na ca gautamaḥ vivāsyamānān kaunteyān anumaṃsyanti karhi cit 14 samā hi kauraveyāṇāṃ vayam ete ca putraka naite viṣamam iccheyur dharmayuktā manasvinaḥ 15 te vayaṃ kauraveyāṇām eteṣāṃ ca mahātmanām kathaṃ na vadhyatāṃ tāta gacchema jagatas tathā 16 duryodhana uvāca 16 madhyasthaḥ satataṃ bhīṣmo droṇaputro mayi sthitaḥ yataḥ putras tato droṇo bhavitā nātra sāṃśayaḥ 17 kṛpaḥ śāradvataś caiva yata ete trayas tataḥ droṇaṃ ca bhāgineyaṃ ca na sa tyakṣyati karhi cit 18 kṣattārthabaddhas tv asmākaṃ pracchannaṃ tu yataḥ pare na caikaḥ sa samartho 'smān pāṇḍavārthe prabādhitum 19 sa viśrabdhaḥ pāṇḍuputrān saha mātrā vivāsaya vāraṇāvatam adyaiva nātra doṣo bhaviṣyati 20 vinidrakaraṇaṃ ghoraṃ hṛdi śalyam ivārpitam śokapāvakam udbhūtaṃ karmaṇaitena nāśaya