Náboženství
Hinduismus		Mahábháráta
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 81. - 90.
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 81.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 evaṃ sa nāhuṣo rājā yayātiḥ putram īpsitam rājye 'bhiṣicya mudito vānaprastho 'bhavan muniḥ 2 uṣitvā ca vane vāsaṃ brāhmaṇaiḥ saha saṃśritaḥ phalamūlāśano dānto yathā svargam ito gataḥ 3 sa gataḥ suravāsaṃ taṃ nivasan muditaḥ sukham kālasya nātimahataḥ punaḥ śakreṇa pātitaḥ 4 nipatan pracyutaḥ svargād aprāpto medinītalam sthita āsīd antarikṣe sa tadeti śrutaṃ mayā 5 tata eva punaś cāpi gataḥ svargam iti śrutiḥ rājñā vasumatā sārdham aṣṭakena ca vīryavān pratardanena śibinā sametya kila saṃsadi 6 janamejaya uvāca 6 karmaṇā kena sa divaṃ punaḥ prāpto mahīpatiḥ sarvam etad aśeṣeṇa śrotum icchāmi tattvataḥ kathyamānaṃ tvayā vipra viprarṣigaṇasaṃnidhau 7 devarājasamo hy āsīd yayātiḥ pṛthivīpatiḥ vardhanaḥ kuruvaṃśasya vibhāvasusamadyutiḥ 8 tasya vistīrṇayaśasaḥ satyakīrter mahātmanaḥ caritaṃ śrotum icchāmi divi ceha ca sarvaśaḥ 9 vaiśaṃpāyana uvāca 9 hanta te kathayiṣyāmi yayāter uttarāṃ kathām divi ceha ca puṇyārthāṃ sarvapāpapraṇāśinīm 10 yayātir nāhuṣo rājā pūruṃ putraṃ kanīyasam rājye 'bhiṣicya muditaḥ pravavrāja vanaṃ tadā 11 anteṣu sa vinikṣipya putrān yadupurogamān phalamūlāśano rājā vane saṃnyavasac ciram 12 saṃśitātmā jitakrodhas tarpayan pitṛdevatāḥ agnīṃś ca vidhivaj juhvan vānaprasthavidhānataḥ 13 atithīn pūjayām āsa vanyena haviṣā vibhuḥ śiloñchavṛttim āsthāya śeṣānnakṛtabhojanaḥ 14 pūrṇaṃ varṣasahasraṃ sa evaṃvṛttir abhūn nṛpaḥ abbhakṣaḥ śaradas triṃśad āsīn niyatavāṅmanāḥ 15 tataś ca vāyubhakṣo 'bhūt saṃvatsaram atandritaḥ pañcāgnimadhye ca tapas tepe saṃvatsaraṃ nṛpaḥ 16 ekapādasthitaś cāsīt ṣaṇ māsān anilāśanaḥ puṇyakīrtis tataḥ svargaṃ jagāmāvṛtya rodasī
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 82.
	1 vaiśaṃpāyana uvāca 1 svargataḥ sa tu rājendro nivasan devasadmani pūjitas tridaśaiḥ sādhyair marudbhir vasubhis tathā 2 devalokād brahmalokaṃ saṃcaran puṇyakṛd vaśī avasat pṛthivīpālo dīrghakālam iti śrutiḥ 3 sa kadā cin nṛpaśreṣṭho yayātiḥ śakram āgamat kathānte tatra śakreṇa pṛṣṭaḥ sa pṛthivīpatiḥ 4 śakra uvāca 4 yadā sa pūrus tava rūpeṇa rājañ; jarāṃ gṛhītvā pracacāra bhūmau tadā rājyaṃ saṃpradāyaiva tasmai; tvayā kim uktaḥ kathayeha satyam 5 yayātir uvāca 5 gaṅgāyamunayor madhye kṛtsno 'yaṃ viṣayas tava madhye pṛthivyās tvaṃ rājā bhrātaro 'ntyādhipās tava 6 akrodhanaḥ krodhanebhyo viśiṣṭas; tathā titikṣur atitikṣor viśiṣṭaḥ amānuṣebhyo mānuṣāś ca pradhānā; vidvāṃs tathaivāviduṣaḥ pradhānaḥ 7 ākruśyamāno nākrośen manyur eva titikṣataḥ ākroṣṭāraṃ nirdahati sukṛtaṃ cāsya vindati 8 nāruṃtudaḥ syān na nṛśaṃsavādī; na hīnataḥ param abhyādadīta yayāsya vācā para udvijeta; na tāṃ vaded ruśatīṃ pāpalokyām 9 aruṃtudaṃ puruṣaṃ rūkṣavācaṃ; vākkaṇṭakair vitudantaṃ manuṣyān vidyād alakṣmīkatamaṃ janānāṃ; mukhe nibaddhāṃ nirṛtiṃ vahantam 10 sadbhiḥ purastād abhipūjitaḥ syāt; sadbhis tathā pṛṣṭhato rakṣitaḥ syāt sadāsatām ativādāṃs titikṣet; satāṃ vṛttaṃ cādadītāryavṛttaḥ 11 vāksāyakā vadanān niṣpatanti; yair āhataḥ śocati rātryahāni parasya vā marmasu ye patanti; tān paṇḍito nāvasṛjet pareṣu 12 na hīdṛśaṃ saṃvananaṃ triṣu lokeṣu vidyate yathā maitrī ca bhūteṣu dānaṃ ca madhurā ca vāk 13 tasmāt sāntvaṃ sadā vācyaṃ na vācyaṃ paruṣaṃ kva cit pūjyān saṃpūjayed dadyān na ca yācet kadā cana
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 83.
	1 indra uvāca 1 sarvāṇi karmāṇi samāpya rājan; gṛhān parityajya vanaṃ gato 'si tat tvāṃ pṛcchāmi nahuṣasya putra; kenāsi tulyas tapasā yayāte 2 yayātir uvāca 2 nāhaṃ devamanuṣyeṣu na gandharvamaharṣiṣu ātmanas tapasā tulyaṃ kaṃ cit paśyāmi vāsava 3 indra uvāca 3 yadāvamaṃsthāḥ sadṛśaḥ śreyasaś ca; pāpīyasaś cāviditaprabhāvaḥ tasmāl lokā antavantas taveme; kṣīṇe puṇye patitāsy adya rājan 4 yayātir uvāca 4 surarṣigandharvanarāvamānāt; kṣayaṃ gatā me yadi śakra lokāḥ iccheyaṃ vai suralokād vihīnaḥ; satāṃ madhye patituṃ devarāja 5 indra uvāca 5 satāṃ sakāśe patitāsi rājaṃś; cyutaḥ pratiṣṭhāṃ yatra labdhāsi bhūyaḥ evaṃ viditvā tu punar yayāte; na te 'vamānyāḥ sadṛśaḥ śreyasaś ca 6 vaiśaṃpāyana uvāca 6 tataḥ prahāyāmararājajuṣṭān; puṇyāṃl lokān patamānaṃ yayātim saṃprekṣya rājarṣivaro 'ṣṭakas tam; uvāca saddharmavidhānagoptā 7 kas tvaṃ yuvā vāsavatulyarūpaḥ; svatejasā dīpyamāno yathāgniḥ patasy udīrṇāmbudharāndhakārāt; khāt khecarāṇāṃ pravaro yathārkaḥ 8 dṛṣṭvā ca tvāṃ sūryapathāt patantaṃ; vaiśvānarārkadyutim aprameyam kiṃ nu svid etat patatīti sarve; vitarkayantaḥ parimohitāḥ smaḥ 9 dṛṣṭvā ca tvāṃ viṣṭhitaṃ devamārge; śakrārkaviṣṇupratimaprabhāvam abhyudgatās tvāṃ vayam adya sarve; tattvaṃ pāte tava jijñāsamānāḥ 10 na cāpi tvāṃ dhṛṣṇumaḥ praṣṭum agre; na ca tvam asmān pṛcchasi ye vayaṃ smaḥ tat tvāṃ pṛcchāmaḥ spṛhaṇīyarūpaṃ; kasya tvaṃ vā kiṃnimittaṃ tvam āgāḥ 11 bhayaṃ tu te vyetu viṣādamohau; tyajāśu devendrasamānarūpa tvāṃ vartamānaṃ hi satāṃ sakāśe; nālaṃ prasoḍhuṃ balahāpi śakraḥ 12 santaḥ pratiṣṭhā hi sukhacyutānāṃ; satāṃ sadaivāmararājakalpa te saṃgatāḥ sthāvarajaṅgameśāḥ; pratiṣṭhitas tvaṃ sadṛśeṣu satsu 13 prabhur agniḥ pratapane bhūmir āvapane prabhuḥ prabhuḥ sūryaḥ prakāśitve satāṃ cābhyāgataḥ prabhuḥ
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 84.
	1 yayātir uvāca 1 ahaṃ yayātir nahuṣasya putraḥ; pūroḥ pitā sarvabhūtāvamānāt prabhraṃśitaḥ surasiddharṣilokāt; paricyutaḥ prapatāmy alpapuṇyaḥ 2 ahaṃ hi pūrvo vayasā bhavadbhyas; tenābhivādaṃ bhavatāṃ na prayuñje yo vidyayā tapasā janmanā vā; vṛddhaḥ sa pūjyo bhavati dvijānām 3 aṣṭaka uvāca 3 avādīś ced vayasā yaḥ sa vṛddha; iti rājan nābhyavadaḥ kathaṃ cit yo vai vidvān vayasā san sma vṛddhaḥ; sa eva pūjyo bhavati dvijānām 4 yayātir uvāca 4 pratikūlaṃ karmaṇāṃ pāpam āhus; tad vartate 'pravaṇe pāpalokyam santo 'satāṃ nānuvartanti caitad; yathā ātmaiṣām anukūlavādī 5 abhūd dhanaṃ me vipulaṃ mahad vai; viceṣṭamāno nādhigantā tad asmi evaṃ pradhāryātmahite niviṣṭo; yo vartate sa vijānāti jīvan 6 nānābhāvā bahavo jīvaloke; daivādhīnā naṣṭaceṣṭādhikārāḥ tat tat prāpya na vihanyeta dhīro; diṣṭaṃ balīya iti matvātmabuddhyā 7 sukhaṃ hi jantur yadi vāpi duḥkhaṃ; daivādhīnaṃ vindati nātmaśaktyā tasmād diṣṭaṃ balavan manyamāno; na saṃjvaren nāpi hṛṣyet kadā cit 8 duḥkhe na tapyen na sukhena hṛṣyet; samena varteta sadaiva dhīraḥ diṣṭaṃ balīya iti manyamāno; na saṃjvaren nāpi hṛṣyet kadā cit 9 bhaye na muhyāmy aṣṭakāhaṃ kadā cit; saṃtāpo me mānaso nāsti kaś cit dhātā yathā māṃ vidadhāti loke; dhruvaṃ tathāhaṃ bhaviteti matvā 10 saṃsvedajā aṇḍajā udbhidāś ca; sarīsṛpāḥ kṛmayo 'thāpsu matsyāḥ tathāśmānas tṛṇakāṣṭhaṃ ca sarvaṃ; diṣṭakṣaye svāṃ prakṛtiṃ bhajante 11 anityatāṃ sukhaduḥkhasya buddhvā; kasmāt saṃtāpam aṣṭakāhaṃ bhajeyam kiṃ kuryāṃ vai kiṃ ca kṛtvā na tapye; tasmāt saṃtāpaṃ varjayāmy apramattaḥ 12 aṣṭaka uvāca 12 ye ye lokāḥ pārthivendra pradhānās; tvayā bhuktā yaṃ ca kālaṃ yathā ca tan me rājan brūhi sarvaṃ yathāvat; kṣetrajñavad bhāṣase tvaṃ hi dharmān 13 yayātir uvāca 13 rājāham āsam iha sārvabhaumas; tato lokān mahato ajayaṃ vai tatrāvasaṃ varṣasahasramātraṃ; tato lokaṃ param asmy abhyupetaḥ 14 tataḥ purīṃ puruhūtasya ramyāṃ; sahasradvārāṃ śatayojanāyatām adhyāvasaṃ varṣasahasramātraṃ; tato lokaṃ param asmy abhyupetaḥ 15 tato divyam ajaraṃ prāpya lokaṃ; prajāpater lokapater durāpam tatrāvasaṃ varṣasahasramātraṃ; tato lokaṃ param asmy abhyupetaḥ 16 devasya devasya niveśane ca; vijitya lokān avasaṃ yatheṣṭam saṃpūjyamānas tridaśaiḥ samastais; tulyaprabhāvadyutir īśvarāṇām 17 tathāvasaṃ nandane kāmarūpī; saṃvatsarāṇām ayutaṃ śatānām sahāpsarobhir viharan puṇyagandhān; paśyan nagān puṣpitāṃś cārurūpān 18 tatrasthaṃ māṃ devasukheṣu saktaṃ; kāle 'tīte mahati tato 'timātram dūto devānām abravīd ugrarūpo; dhvaṃsety uccais triḥ plutena svareṇa 19 etāvan me viditaṃ rājasiṃha; tato bhraṣṭo 'haṃ nandanāt kṣīṇapuṇyaḥ vāco 'śrauṣaṃ cāntarikṣe surāṇām; anukrośāc chocatāṃ mānavendra 20 aho kaṣṭaṃ kṣīṇapuṇyo yayātiḥ; pataty asau puṇyakṛt puṇyakīrtiḥ tān abruvaṃ patamānas tato 'haṃ; satāṃ madhye nipateyaṃ kathaṃ nu 21 tair ākhyātā bhavatāṃ yajñabhūmiḥ; samīkṣya caināṃ tvaritam upāgato 'smi havirgandhaṃ deśikaṃ yajñabhūmer; dhūmāpāṅgaṃ pratigṛhya pratītaḥ
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 85.
	1 aṣṭaka uvāca 1 yadāvaso nandane kāmarūpī; saṃvatsarāṇām ayutaṃ śatānām kiṃ kāraṇaṃ kārtayugapradhāna; hitvā tattvaṃ vasudhām anvapadyaḥ 2 yayātir uvāca 2 jñātiḥ suhṛt svajano yo yatheha; kṣīṇe vitte tyajyate mānavair hi tathā tatra kṣīṇapuṇyaṃ manuṣyaṃ; tyajanti sadyaḥ seśvarā devasaṃghāḥ 3 aṣṭaka uvāca 3 kathaṃ tasmin kṣīṇapuṇyā bhavanti; saṃmuhyate me 'tra mano 'timātram kiṃviśiṣṭāḥ kasya dhāmopayānti; tad vai brūhi kṣetravit tvaṃ mato me 4 yayātir uvāca 4 imaṃ bhaumaṃ narakaṃ te patanti; lālapyamānā naradeva sarve te kaṅkagomāyubalāśanārthaṃ; kṣīṇā vivṛddhiṃ bahudhā vrajanti 5 tasmād etad varjanīyaṃ nareṇa; duṣṭaṃ loke garhaṇīyaṃ ca karma ākhyātaṃ te pārthiva sarvam etad; bhūyaś cedānīṃ vada kiṃ te vadāmi 6 aṣṭaka uvāca 6 yadā tu tān vitudante vayāṃsi; tathā gṛdhrāḥ śitikaṇṭhāḥ pataṃgāḥ kathaṃ bhavanti katham ābhavanti; na bhaumam anyaṃ narakaṃ śṛṇomi 7 yayātir uvāca 7 ūrdhvaṃ dehāt karmaṇo jṛmbhamāṇād; vyaktaṃ pṛthivyām anusaṃcaranti imaṃ bhaumaṃ narakaṃ te patanti; nāvekṣante varṣapūgān anekān 8 ṣaṣṭiṃ sahasrāṇi patanti vyomni; tathā aśītiṃ parivatsarāṇi tān vai tudanti prapatataḥ prapātaṃ; bhīmā bhaumā rākṣasās tīkṣṇadaṃṣṭrāḥ 9 aṣṭaka uvāca 9 yad enasas te patatas tudanti; bhīmā bhaumā rākṣasās tīkṣṇadaṃṣṭrāḥ kathaṃ bhavanti katham ābhavanti; kathaṃbhūtā garbhabhūtā bhavanti 10 yayātir uvāca 10 asraṃ retaḥ puṣpaphalānupṛktam; anveti tad vai puruṣeṇa sṛṣṭam sa vai tasyā raja āpadyate vai; sa garbhabhūtaḥ samupaiti tatra 11 vanaspatīṃś cauṣadhīś cāviśanti; apo vāyuṃ pṛthivīṃ cāntarikṣam catuṣpadaṃ dvipadaṃ cāpi sarvam; evaṃbhūtā garbhabhūtā bhavanti 12 aṣṭaka uvāca 12 anyad vapur vidadhātīha garbha; utāho svit svena kāmena yāti āpadyamāno narayonim etām; ācakṣva me saṃśayāt prabravīmi 13 śarīradehādisamucchrayaṃ ca; cakṣuḥśrotre labhate kena saṃjñām etat tattvaṃ sarvam ācakṣva pṛṣṭaḥ; kṣetrajñaṃ tvāṃ tāta manyāma sarve 14 yayātir uvāca 14 vāyuḥ samutkarṣati garbhayonim; ṛtau retaḥ puṣparasānupṛktam sa tatra tanmātrakṛtādhikāraḥ; krameṇa saṃvardhayatīha garbham 15 sa jāyamāno vigṛhītagātraḥ; ṣaḍjñānaniṣṭhāyatano manuṣyaḥ sa śrotrābhyāṃ vedayatīha śabdaṃ; sarvaṃ rūpaṃ paśyati cakṣuṣā ca 16 ghrāṇena gandhaṃ jihvayātho rasaṃ ca; tvacā sparśaṃ manasā veda bhāvam ity aṣṭakehopacitiṃ ca viddhi; mahātmanaḥ prāṇabhṛtaḥ śarīre 17 aṣṭaka uvāca 17 yaḥ saṃsthitaḥ puruṣo dahyate vā; nikhanyate vāpi nighṛṣyate vā abhāvabhūtaḥ sa vināśam etya; kenātmānaṃ cetayate purastāt 18 yayātir uvāca 18 hitvā so 'sūn suptavan niṣṭanitvā; purodhāya sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ ca anyāṃ yoniṃ pavanāgrānusārī; hitvā dehaṃ bhajate rājasiṃha 19 puṇyāṃ yoniṃ puṇyakṛto vrajanti; pāpāṃ yoniṃ pāpakṛto vrajanti kīṭāḥ pataṃgāś ca bhavanti pāpā; na me vivakṣāsti mahānubhāva 20 catuṣpadā dvipadāḥ ṣaṭpadāś ca; tathābhūtā garbhabhūtā bhavanti ākhyātam etan nikhilena sarvaṃ; bhūyas tu kiṃ pṛcchasi rājasiṃha 21 aṣṭaka uvāca 21 kiṃ svit kṛtvā labhate tāta lokān; martyaḥ śreṣṭhāṃs tapasā vidyayā vā tan me pṛṣṭaḥ śaṃsa sarvaṃ yathāvac; chubhāṃl lokān yena gacchet krameṇa 22 yayātir uvāca 22 tapaś ca dānaṃ ca śamo damaś ca; hrīr ārjavaṃ sarvabhūtānukampā naśyanti mānena tamo 'bhibhūtāḥ; puṃsaḥ sadaiveti vadanti santaḥ 23 adhīyānaḥ paṇḍitaṃ manyamāno; yo vidyayā hanti yaśaḥ pareṣām tasyāntavantaś ca bhavanti lokā; na cāsya tad brahma phalaṃ dadāti 24 catvāri karmāṇy abhayaṃkarāṇi; bhayaṃ prayacchanty ayathākṛtāni mānāgnihotram uta mānamaunaṃ; mānenādhītam uta mānayajñaḥ 25 na mānyamāno mudam ādadīta; na saṃtāpaṃ prāpnuyāc cāvamānāt santaḥ sataḥ pūjayantīha loke; nāsādhavaḥ sādhubuddhiṃ labhante 26 iti dadyād iti yajed ity adhīyīta me vratam ity asminn abhayāny āhus tāni varjyāni nityaśaḥ 27 yenāśrayaṃ vedayante purāṇaṃ; manīṣiṇo mānasamānabhaktam tan niḥśreyas taijasaṃ rūpam etya; parāṃ śāntiṃ prāpnuyuḥ pretya ceha
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 86.
	1 aṣṭaka uvāca 1 caran gṛhasthaḥ katham eti devān; kathaṃ bhikṣuḥ katham ācāryakarmā vānaprasthaḥ satpathe saṃniviṣṭo; bahūny asmin saṃprati vedayanti 2 yayātir uvāca 2 āhūtādhyāyī gurukarmasvacodyaḥ; pūrvotthāyī caramaṃ copaśāyī mṛdur dānto dhṛtimān apramattaḥ; svādhyāyaśīlaḥ sidhyati brahmacārī 3 dharmāgataṃ prāpya dhanaṃ yajeta; dadyāt sadaivātithīn bhojayec ca anādadānaś ca parair adattaṃ; saiṣā gṛhasthopaniṣat purāṇī 4 svavīryajīvī vṛjinān nivṛtto; dātā parebhyo na paropatāpī tādṛṅ muniḥ siddhim upaiti mukhyāṃ; vasann araṇye niyatāhāraceṣṭaḥ 5 aśilpajīvī nagṛhaś ca nityaṃ; jitendriyaḥ sarvato vipramuktaḥ anokasārī laghur alpacāraś; caran deśān ekacaraḥ sa bhikṣuḥ 6 rātryā yayā cābhijitāś ca lokā; bhavanti kāmā vijitāḥ sukhāś ca tām eva rātriṃ prayateta vidvān; araṇyasaṃstho bhavituṃ yatātmā 7 daśaiva pūrvān daśa cāparāṃs tu; jñātīn sahātmānam athaikaviṃśam araṇyavāsī sukṛte dadhāti; vimucyāraṇye svaśarīradhātūn 8 aṣṭaka uvāca 8 kati svid eva munayo maunāni kati cāpy uta bhavantīti tad ācakṣva śrotum icchāmahe vayam 9 yayātir uvāca 9 araṇye vasato yasya grāmo bhavati pṛṣṭhataḥ grāme vā vasato 'raṇyaṃ sa muniḥ syāj janādhipa 10 aṣṭaka uvāca 10 kathaṃ svid vasato 'raṇye grāmo bhavati pṛṣṭhataḥ grāme vā vasato 'raṇyaṃ kathaṃ bhavati pṛṣṭhataḥ 11 yayātir uvāca 11 na grāmyam upayuñjīta ya āraṇyo munir bhavet tathāsya vasato 'raṇye grāmo bhavati pṛṣṭhataḥ 12 anagnir aniketaś ca agotracaraṇo muniḥ kaupīnācchādanaṃ yāvat tāvad icchec ca cīvaram 13 yāvat prāṇābhisaṃdhānaṃ tāvad icchec ca bhojanam tathāsya vasato grāme 'raṇyaṃ bhavati pṛṣṭhataḥ 14 yas tu kāmān parityajya tyaktakarmā jitendriyaḥ ātiṣṭheta munir maunaṃ sa loke siddhim āpnuyāt 15 dhautadantaṃ kṛttanakhaṃ sadā snātam alaṃkṛtam asitaṃ sitakarmasthaṃ kas taṃ nārcitum arhati 16 tapasā karśitaḥ kṣāmaḥ kṣīṇamāṃsāsthiśoṇitaḥ yadā bhavati nirdvandvo munir maunaṃ samāsthitaḥ atha lokam imaṃ jitvā lokaṃ vijayate param 17 āsyena tu yadāhāraṃ govan mṛgayate muniḥ athāsya lokaḥ pūrvo yaḥ so 'mṛtatvāya kalpate
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 87.
	1 aṣṭaka uvāca 1 kataras tv etayoḥ pūrvaṃ devānām eti sātmyatām ubhayor dhāvato rājan sūryācandramasor iva 2 yayātir uvāca 2 aniketo gṛhastheṣu kāmavṛtteṣu saṃyataḥ grāma eva vasan bhikṣus tayoḥ pūrvataraṃ gataḥ 3 aprāpya dīrgham āyus tu yaḥ prāpto vikṛtiṃ caret tapyeta yadi tat kṛtvā caret so 'nyat tatas tapaḥ 4 yad vai nṛśaṃsaṃ tad apathyam āhur; yaḥ sevate dharmam anarthabuddhiḥ asvo 'py anīśaś ca tathaiva rājaṃs; tadārjavaṃ sa samādhis tadāryam 5 aṣṭaka uvāca 5 kenāsi dūtaḥ prahito 'dya rājan; yuvā sragvī darśanīyaḥ suvarcāḥ kuta āgataḥ katarasyāṃ diśi tvam; utāho svit pārthivaṃ sthānam asti 6 yayātir uvāca 6 imaṃ bhaumaṃ narakaṃ kṣīṇapuṇyaḥ; praveṣṭum urvīṃ gaganād viprakīrṇaḥ uktvāhaṃ vaḥ prapatiṣyāmy anantaraṃ; tvaranti māṃ brāhmaṇā lokapālāḥ 7 satāṃ sakāśe tu vṛtaḥ prapātas; te saṃgatā guṇavantaś ca sarve śakrāc ca labdho hi varo mayaiṣa; patiṣyatā bhūmitale narendra 8 aṣṭaka uvāca 8 pṛcchāmi tvāṃ mā prapata prapātaṃ; yadi lokāḥ pārthiva santi me 'tra yady antarikṣe yadi vā divi śritāḥ; kṣetrajñaṃ tvāṃ tasya dharmasya manye 9 yayātir uvāca 9 yāvat pṛthivyāṃ vihitaṃ gavāśvaṃ; sahāraṇyaiḥ paśubhiḥ parvataiś ca tāval lokā divi te saṃsthitā vai; tathā vijānīhi narendrasiṃha 10 aṣṭaka uvāca 10 tāṃs te dadāmi mā prapata prapātaṃ; ye me lokā divi rājendra santi yady antarikṣe yadi vā divi śritās; tān ākrama kṣipram amitrasāha 11 yayātir uvāca 11 nāsmadvidho 'brāhmaṇo brahmavic ca; pratigrahe vartate rājamukhya yathā pradeyaṃ satataṃ dvijebhyas; tathādadaṃ pūrvam ahaṃ narendra 12 nābrāhmaṇaḥ kṛpaṇo jātu jīved; yā cāpi syād brāhmaṇī vīrapatnī so 'haṃ yadaivākṛtapūrvaṃ careyaṃ; vivitsamānaḥ kim u tatra sādhu 13 pratardana uvāca 13 pṛcchāmi tvāṃ spṛhaṇīyarūpa; pratardano 'haṃ yadi me santi lokāḥ yady antarikṣe yadi vā divi śritāḥ; kṣetrajñaṃ tvāṃ tasya dharmasya manye 14 yayātir uvāca 14 santi lokā bahavas te narendra; apy ekaikaḥ sapta saptāpy ahāni madhucyuto ghṛtapṛktā viśokās; te nāntavantaḥ pratipālayanti 15 pratardana uvāca 15 tāṃs te dadāmi mā prapata prapātaṃ; ye me lokās tava te vai bhavantu yady antarikṣe yadi vā divi śritās; tān ākrama kṣipram apetamohaḥ 16 yayātir uvāca 16 na tulyatejāḥ sukṛtaṃ kāmayeta; yogakṣemaṃ pārthiva pārthivaḥ san daivādeśād āpadaṃ prāpya vidvāṃś; caren nṛśaṃsaṃ na hi jātu rājā 17 dharmyaṃ mārgaṃ cetayāno yaśasyaṃ; kuryān nṛpo dharmam avekṣamāṇaḥ na madvidho dharmabuddhiḥ prajānan; kuryād evaṃ kṛpaṇaṃ māṃ yathāttha 18 kuryām apūrvaṃ na kṛtaṃ yad anyair; vivitsamānaḥ kim u tatra sādhu bruvāṇam evaṃ nṛpatiṃ yayātiṃ; nṛpottamo vasumanābravīt tam
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 88.
	1 vasumanā uvāca 1 pṛcchāmi tvāṃ vasumanā rauśadaśvir; yady asti loko divi mahyaṃ narendra yady antarikṣe prathito mahātman; kṣetrajñaṃ tvāṃ tasya dharmasya manye 2 yayātir uvāca 2 yad antarikṣaṃ pṛthivī diśaś ca; yat tejasā tapate bhānumāṃś ca lokās tāvanto divi saṃsthitā vai; te nāntavantaḥ pratipālayanti 3 vasumanā uvāca 3 tāṃs te dadāmi pata mā prapātaṃ; ye me lokās tava te vai bhavantu krīṇīṣvaināṃs tṛṇakenāpi rājan; pratigrahas te yadi samyak praduṣṭaḥ 4 yayātir uvāca 4 na mithyāhaṃ vikrayaṃ vai smarāmi; vṛthā gṛhītaṃ śiśukāc chaṅkamānaḥ kuryāṃ na caivākṛtapūrvam anyair; vivitsamānaḥ kim u tatra sādhu 5 vasumanā uvāca 5 tāṃs tvaṃ lokān pratipadyasva rājan; mayā dattān yadi neṣṭaḥ krayas te ahaṃ na tān vai pratigantā narendra; sarve lokās tava te vai bhavantu 6 śibir uvāca 6 pṛcchāmi tvāṃ śibir auśīnaro 'haṃ; mamāpi lokā yadi santīha tāta yady antarikṣe yadi vā divi śritāḥ; kṣetrajñaṃ tvāṃ tasya dharmasya manye 7 yayātir uvāca 7 na tvaṃ vācā hṛdayenāpi vidvan; parīpsamānān nāvamaṃsthā narendra tenānantā divi lokāḥ śritās te; vidyudrūpāḥ svanavanto mahāntaḥ 8 śibir uvāca 8 tāṃs tvaṃ lokān pratipadyasva rājan; mayā dattān yadi neṣṭaḥ krayas te na cāhaṃ tān pratipatsyeha dattvā; yatra gatvā tvam upāsse ha lokān 9 yayātir uvāca 9 yathā tvam indrapratimaprabhāvas; te cāpy anantā naradeva lokāḥ tathādya loke na rame 'nyadatte; tasmāc chibe nābhinandāmi dāyam 10 aṣṭaka uvāca 10 na ced ekaikaśo rājaṃl lokān naḥ pratinandasi sarve pradāya bhavate gantāro narakaṃ vayam 11 yayātir uvāca 11 yad arhāya dadadhvaṃ tat santaḥ satyānṛśaṃsyataḥ ahaṃ tu nābhidhṛṣṇomi yatkṛtaṃ na mayā purā 12 aṣṭaka uvāca 12 kasyaite pratidṛśyante rathāḥ pañca hiraṇmayāḥ uccaiḥ santaḥ prakāśante jvalanto 'gniśikhā iva 13 yayātir uvāca 13 yuṣmān ete hi vakṣyanti rathāḥ pañca hiraṇmayāḥ uccaiḥ santaḥ prakāśante jvalanto 'gniśikhā iva 14 aṣṭaka uvāca 14 ātiṣṭhasva rathaṃ rājan vikramasva vihāyasā vayam apy anuyāsyāmo yadā kālo bhaviṣyati 15 yayātir uvāca 15 sarvair idānīṃ gantavyaṃ sahasvargajito vayam eṣa no virajāḥ panthā dṛśyate devasadmanaḥ 16 vaiśaṃpāyana uvāca 16 te 'dhiruhya rathān sarve prayātā nṛpasattamāḥ ākramanto divaṃ bhābhir dharmeṇāvṛtya rodasī 17 aṣṭaka uvāca 17 ahaṃ manye pūrvam eko 'smi gantā; sakhā cendraḥ sarvathā me mahātmā kasmād evaṃ śibir auśīnaro 'yam; eko 'tyagāt sarvavegena vāhān 18 yayātir uvāca 18 adadād devayānāya yāvad vittam avindata uśīnarasya putro 'yaṃ tasmāc chreṣṭho hi naḥ śibiḥ 19 dānaṃ tapaḥ satyam athāpi dharmo; hrīḥ śrīḥ kṣamā saumya tathā titikṣā rājann etāny apratimasya rājñaḥ; śibeḥ sthitāny anṛśaṃsasya buddhyā evaṃvṛtto hrīniṣedhaś ca yasmāt; tasmāc chibir atyagād vai rathena 20 vaiśaṃpāyana uvāca 20 athāṣṭakaḥ punar evānvapṛcchan; mātāmahaṃ kautukād indrakalpam pṛcchāmi tvāṃ nṛpate brūhi satyaṃ; kutaś ca kasyāsi sutaś ca kasya kṛtaṃ tvayā yad dhi na tasya kartā; loke tvad anyaḥ kṣatriyo brāhmaṇo vā 21 yayātir uvāca 21 yayātir asmi nahuṣasya putraḥ; pūroḥ pitā sārvabhaumas tv ihāsam guhyam arthaṃ māmakebhyo bravīmi; mātāmaho 'haṃ bhavatāṃ prakāśaḥ 22 sarvām imāṃ pṛthivīṃ nirjigāya; prasthe baddhvā hy adadaṃ brāhmaṇebhyaḥ medhyān aśvān ekaśaphān surūpāṃs; tadā devāḥ puṇyabhājo bhavanti 23 adām ahaṃ pṛthivīṃ brāhmaṇebhyaḥ; pūrṇām imām akhilāṃ vāhanasya gobhiḥ suvarṇena dhanaiś ca mukhyais; tatrāsan gāḥ śatam arbudāni 24 satyena me dyauś ca vasuṃdharā ca; tathaivāgnir jvalate mānuṣeṣu na me vṛthā vyāhṛtam eva vākyaṃ; satyaṃ hi santaḥ pratipūjayanti sarve ca devā munayaś ca lokāḥ; satyena pūjyā iti me manogatam 25 yo naḥ svargajitaḥ sarvān yathāvṛttaṃ nivedayet anasūyur dvijāgrebhyaḥ sa labhen naḥ salokatām 26 vaiśaṃpāyana uvāca 26 evaṃ rājā sa mahātmā hy atīva; svair dauhitrais tārito 'mitrasāhaḥ tyaktvā mahīṃ paramodārakarmā; svargaṃ gataḥ karmabhir vyāpya pṛthvīm
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 89.
	1 janamejaya uvāca 1 bhagavañ śrotum icchāmi pūror vaṃśakarān nṛpān yadvīryā yādṛśāś caiva yāvanto yatparākramāḥ 2 na hy asmiñ śīlahīno vā nirvīryo vā narādhipaḥ prajāvirahito vāpi bhūtapūrvaḥ kadā cana 3 teṣāṃ prathitavṛttānāṃ rājñāṃ vijñānaśālinām caritaṃ śrotum icchāmi vistareṇa tapodhana 4 vaiśaṃpāyana uvāca 4 hanta te kathayiṣyāmi yan māṃ tvaṃ paripṛcchasi pūror vaṃśadharān vīrāñ śakrapratimatejasaḥ 5 pravīreśvararaudrāśvās trayaḥ putrā mahārathāḥ pūroḥ pauṣṭyām ajāyanta pravīras tatra vaṃśakṛt 6 manasyur abhavat tasmāc chūraḥ śyenīsutaḥ prabhuḥ pṛthivyāś caturantāyā goptā rājīvalocanaḥ 7 subhrūḥ saṃhanano vāgmī sauvīrītanayās trayaḥ manasyor abhavan putrāḥ śūrāḥ sarve mahārathāḥ 8 raudrāśvasya maheṣvāsā daśāpsarasi sūnavaḥ yajvāno jajñire śūrāḥ prajāvanto bahuśrutāḥ sarve sarvāstravidvāṃsaḥ sarve dharmaparāyaṇāḥ 9 ṛcepur atha kakṣepuḥ kṛkaṇepuś ca vīryavān sthaṇḍilepur vanepuś ca sthalepuś ca mahārathaḥ 10 tejepur balavān dhīmān satyepuś cendravikramaḥ dharmepuḥ saṃnatepuś ca daśamo devavikramaḥ anādhṛṣṭisutās tāta rājasūyāśvamedhinaḥ 11 matināras tato rājā vidvāṃś carceputo 'bhavat matinārasutā rājaṃś catvāro 'mitavikramāḥ taṃsur mahān atiratho druhyuś cāpratimadyutiḥ 12 teṣāṃ taṃsur mahāvīryaḥ pauravaṃ vaṃśam udvahan ājahāra yaśo dīptaṃ jigāya ca vasuṃdharām 13 ilinaṃ tu sutaṃ taṃsur janayām āsa vīryavān so 'pi kṛtsnām imāṃ bhūmiṃ vijigye jayatāṃ varaḥ 14 rathaṃtaryāṃ sutān pañca pañcabhūtopamāṃs tataḥ ilino janayām āsa duḥṣantaprabhṛtīn nṛpa 15 duḥṣantaṃ śūrabhīmau ca prapūrvaṃ vasum eva ca teṣāṃ jyeṣṭho 'bhavad rājā duḥṣanto janamejaya 16 duḥṣantād bharato jajñe vidvāñ śākuntalo nṛpaḥ tasmād bharatavaṃśasya vipratasthe mahad yaśaḥ 17 bharatas tisṛṣu strīṣu nava putrān ajījanat nābhyanandanta tān rājā nānurūpā mamety uta 18 tato mahadbhiḥ kratubhir ījāno bharatas tadā lebhe putraṃ bharadvājād bhumanyuṃ nāma bhārata 19 tataḥ putriṇam ātmānaṃ jñātvā pauravanandanaḥ bhumanyuṃ bharataśreṣṭha yauvarājye 'bhyaṣecayat 20 tatas tasya mahīndrasya vitathaḥ putrako 'bhavat tataḥ sa vitatho nāma bhumanyor abhavat sutaḥ 21 suhotraś ca suhotā ca suhaviḥ suyajus tathā puṣkariṇyām ṛcīkasya bhumanyor abhavan sutāḥ 22 teṣāṃ jyeṣṭhaḥ suhotras tu rājyam āpa mahīkṣitām rājasūyāśvamedhādyaiḥ so 'yajad bahubhiḥ savaiḥ 23 suhotraḥ pṛthivīṃ sarvāṃ bubhuje sāgarāmbarām 24 mamajjeva mahī tasya bhūribhārāvapīḍitā hastyaśvarathasaṃpūrṇā manuṣyakalilā bhṛśam 25 suhotre rājani tadā dharmataḥ śāsati prajāḥ caityayūpāṅkitā cāsīd bhūmiḥ śatasahasraśaḥ pravṛddhajanasasyā ca sahadevā vyarocata 26 aikṣvākī janayām āsa suhotrāt pṛthivīpateḥ ajamīḍhaṃ sumīḍhaṃ ca purumīḍhaṃ ca bhārata 27 ajamīḍho varas teṣāṃ tasmin vaṃśaḥ pratiṣṭhitaḥ ṣaṭ putrān so 'py ajanayat tisṛṣu strīṣu bhārata 28 ṛkṣaṃ dhūminy atho nīlī duḥṣantaparameṣṭhinau keśiny ajanayaj jahnum ubhau ca janarūpiṇau 29 tatheme sarvapāñcālā duḥṣantaparameṣṭhinoḥ anvayāḥ kuśikā rājañ jahnor amitatejasaḥ 30 janarūpiṇayor jyeṣṭham ṛkṣam āhur janādhipam ṛkṣāt saṃvaraṇo jajñe rājan vaṃśakaras tava 31 ārkṣe saṃvaraṇe rājan praśāsati vasuṃdharām saṃkṣayaḥ sumahān āsīt prajānām iti śuśrumaḥ 32 vyaśīryata tato rāṣṭraṃ kṣayair nānāvidhais tathā kṣunmṛtyubhyām anāvṛṣṭyā vyādhibhiś ca samāhatam abhyaghnan bhāratāṃś caiva sapatnānāṃ balāni ca 33 cālayan vasudhāṃ caiva balena caturaṅgiṇā abhyayāt taṃ ca pāñcālyo vijitya tarasā mahīm akṣauhiṇībhir daśabhiḥ sa enaṃ samare 'jayat 34 tataḥ sadāraḥ sāmātyaḥ saputraḥ sasuhṛjjanaḥ rājā saṃvaraṇas tasmāt palāyata mahābhayāt 35 sindhor nadasya mahato nikuñje nyavasat tadā nadīviṣayaparyante parvatasya samīpataḥ tatrāvasan bahūn kālān bhāratā durgamāśritāḥ 36 teṣāṃ nivasatāṃ tatra sahasraṃ parivatsarān athābhyagacchad bharatān vasiṣṭho bhagavān ṛṣiḥ 37 tam āgataṃ prayatnena pratyudgamyābhivādya ca arghyam abhyāharaṃs tasmai te sarve bhāratās tadā nivedya sarvam ṛṣaye satkāreṇa suvarcase 38 taṃ samām aṣṭamīm uṣṭaṃ rājā vavre svayaṃ tadā purohito bhavān no 'stu rājyāya prayatāmahe om ity evaṃ vasiṣṭho 'pi bhāratān pratyapadyata 39 athābhyaṣiñcat sāmrājye sarvakṣatrasya pauravam viṣāṇabhūtaṃ sarvasyāṃ pṛthivyām iti naḥ śrutam 40 bharatādhyuṣitaṃ pūrvaṃ so 'dhyatiṣṭhat purottamam punar balibhṛtaś caiva cakre sarvamahīkṣitaḥ 41 tataḥ sa pṛthivīṃ prāpya punar īje mahābalaḥ ājamīḍho mahāyajñair bahubhir bhūridakṣiṇaiḥ 42 tataḥ saṃvaraṇāt saurī suṣuve tapatī kurum rājatve taṃ prajāḥ sarvā dharmajña iti vavrire 43 tasya nāmnābhivikhyātaṃ pṛthivyāṃ kurujāṅgalam kurukṣetraṃ sa tapasā puṇyaṃ cakre mahātapāḥ 44 aśvavantam abhiṣvantaṃ tathā citrarathaṃ munim janamejayaṃ ca vikhyātaṃ putrāṃś cāsyānuśuśrumaḥ pañcaitān vāhinī putrān vyajāyata manasvinī 45 abhiṣvataḥ parikṣit tu śabalāśvaś ca vīryavān abhirājo virājaś ca śalmalaś ca mahābalaḥ 46 uccaiḥśravā bhadrakāro jitāriś cāṣṭamaḥ smṛtaḥ eteṣām anvavāye tu khyātās te karmajair guṇaiḥ 47 janamejayādayaḥ sapta tathaivānye mahābalāḥ parikṣito 'bhavan putrāḥ sarve dharmārthakovidāḥ 48 kakṣasenograsenau ca citrasenaś ca vīryavān indrasenaḥ suṣeṇaś ca bhīmasenaś ca nāmataḥ 49 janamejayasya tanayā bhuvi khyātā mahābalāḥ dhṛtarāṣṭraḥ prathamajaḥ pāṇḍur bāhlīka eva ca 50 niṣadhaś ca mahātejās tathā jāmbūnado balī kuṇḍodaraḥ padātiś ca vasātiś cāṣṭamaḥ smṛtaḥ sarve dharmārthakuśalāḥ sarve bhūtahite ratāḥ 51 dhṛtarāṣṭro 'tha rājāsīt tasya putro 'tha kuṇḍikaḥ hastī vitarkaḥ krāthaś ca kuṇḍalaś cāpi pañcamaḥ haviḥśravās tathendrābhaḥ sumanyuś cāparājitaḥ 52 pratīpasya trayaḥ putrā jajñire bharatarṣabha devāpiḥ śaṃtanuś caiva bāhlīkaś ca mahārathaḥ 53 devāpis tu pravavrāja teṣāṃ dharmaparīpsayā śaṃtanuś ca mahīṃ lebhe bāhlīkaś ca mahārathaḥ 54 bharatasyānvaye jātāḥ sattvavanto mahārathāḥ devarṣikalpā nṛpate bahavo rājasattamāḥ 55 evaṃvidhāś cāpy apare devakalpā mahārathāḥ jātā manor anvavāye ailavaṃśavivardhanāḥ
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 90.
	1 janamejaya uvāca 1 śrutas tvatto mayā vipra pūrveṣāṃ saṃbhavo mahān udārāś cāpi vaṃśe 'smin rājāno me pariśrutāḥ 2 kiṃ tu laghvarthasaṃyuktaṃ priyākhyānaṃ na mām ati prīṇāty ato bhavān bhūyo vistareṇa bravītu me 3 etām eva kathāṃ divyām ā prajāpatito manoḥ teṣām ājananaṃ puṇyaṃ kasya na prītim āvahet 4 saddharmaguṇamāhātmyair abhivardhitam uttamam viṣṭabhya lokāṃs trīn eṣāṃ yaśaḥ sphītam avasthitam 5 guṇaprabhāvavīryaujaḥsattvotsāhavatām aham na tṛpyāmi kathāṃ śṛṇvann amṛtāsvādasaṃmitām 6 vaiśaṃpāyana uvāca 6 śṛṇu rājan purā samyaṅ mayā dvaipāyanāc chrutam procyamānam idaṃ kṛtsnaṃ svavaṃśajananaṃ śubham 7 dakṣasyāditiḥ aditer vivasvān vivasvato manuḥ manor ilā ilāyāḥ purūravāḥ purūravasa āyuḥ āyuṣo nahuṣaḥ nahuṣasya yayātiḥ 8 yayāter dve bhārye babhūvatuḥ uśanaso duhitā devayānī vṛṣaparvaṇaś ca duhitā śarmiṣṭhā nāma atrānuvaṃśo bhavati 9 yaduṃ ca turvasuṃ caiva devayānī vyajāyata druhyuṃ cānuṃ ca pūruṃ ca śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī 10 tatra yador yādavāḥ pūroḥ pauravāḥ 11 pūror bhāryā kausalyā nāma tasyām asya jajñe janamejayo nāma yas trīn aśvamedhān ājahāra viśvajitā ceṣṭvā vanaṃ praviveśa 12 janamejayaḥ khalv anantāṃ nāmopayeme mādhavīm tasyām asya jajñe prācinvān yaḥ prācīṃ diśaṃ jigāya yāvat sūryodayāt tatas tasya prācinvatvam 13 prācinvān khalv aśmakīm upayeme tasyām asya jajñe saṃyātiḥ 14 saṃyātiḥ khalu dṛṣadvato duhitaraṃ varāṅgīṃ nāmopayeme tasyām asya jajñe ahaṃpātiḥ 15 ahaṃpātis tu khalu kṛtavīryaduhitaram upayeme bhānumatīṃ nāma tasyām asya jajñe sārvabhaumaḥ 16 sārvabhaumaḥ khalu jitvājahāra kaikeyīṃ sunandāṃ nāma tasyām asya jajñe jayatsenaḥ 17 jayatsenaḥ khalu vaidarbhīm upayeme suṣuvāṃ nāma tasyām asya jajñe arācīnaḥ 18 arācīno 'pi vaidarbhīm evāparām upayeme maryādāṃ nāma tasyām asya jajñe mahābhaumaḥ 19 mahābhaumaḥ khalu prāsenajitīm upayeme suyajñāṃ nāma tasyām asya jajñe ayutanāyī yaḥ puruṣamedhānām ayutam ānayat tad asyāyutanāyitvam 20 ayutanāyī khalu pṛthuśravaso duhitaram upayeme bhāsāṃ nāma tasyām asya jajñe akrodhanaḥ 21 akrodhanaḥ khalu kāliṅgīṃ karaṇḍuṃ nāmopayeme tasyām asya jajñe devātithiḥ 22 devātithiḥ khalu vaidehīm upayeme maryādāṃ nāma tasyām asya jajñe ṛcaḥ 23 ṛcaḥ khalv āṅgeyīm upayeme sudevāṃ nāma tasyāṃ putram ajanayad ṛkṣam 24 ṛkṣaḥ khalu takṣakaduhitaram upayeme jvālāṃ nāma tasyāṃ putraṃ matināraṃ nāmotpādayām āsa 25 matināraḥ khalu sarasvatyāṃ dvādaśavārṣikaṃ satram ājahāra 26 nivṛtte ca satre sarasvaty abhigamya taṃ bhartāraṃ varayām āsa tasyāṃ putram ajanayat taṃsuṃ nāma 27 atrānuvaṃśo bhavati 28 taṃsuṃ sarasvatī putraṃ matinārād ajījanat ilinaṃ janayām āsa kālindyāṃ taṃsur ātmajam 29 ilinas tu rathaṃtaryāṃ duḥṣantādyān pañca putrān ajanayat 30 duḥṣantaḥ khalu viśvāmitraduhitaraṃ śakuntalāṃ nāmopayeme tasyām asya jajñe bharataḥ tatra ślokau bhavataḥ 31 mātā bhastrā pituḥ putro yena jātaḥ sa eva saḥ bharasva putraṃ duḥṣanta māvamaṃsthāḥ śakuntalām 32 retodhāḥ putra unnayati naradeva yamakṣayāt tvaṃ cāsya dhātā garbhasya satyam āha śakuntalā 33 tato 'sya bharatatvam 34 bharataḥ khalu kāśeyīm upayeme sārvasenīṃ sunandāṃ nāma tasyām asya jajñe bhumanyuḥ 35 bhumanyuḥ khalu dāśārhīm upayeme jayāṃ nāma tasyām asya jajñe suhotraḥ 36 suhotraḥ khalv ikṣvākukanyām upayeme suvarṇāṃ nāma tasyām asya jajñe hastī ya idaṃ hāstinapuraṃ māpayām āsa etad asya hāstinapuratvam 37 hastī khalu traigartīm upayeme yaśodharāṃ nāma tasyām asya jajñe vikuṇṭhanaḥ 38 vikuṇṭhanaḥ khalu dāśārhīm upayeme sudevāṃ nāma tasyām asya jajñe 'jamīḍhaḥ 39 ajamīḍhasya caturviṃśaṃ putraśataṃ babhūva kaikeyyāṃ nāgāyāṃ gāndhāryāṃ vimalāyām ṛkṣāyi pṛthak pṛthag vaṃśakarā nṛpatayaḥ tatra vaṃśakaraḥ saṃvaraṇaḥ 40 saṃvaraṇaḥ khalu vaivasvatīṃ tapatīṃ nāmopayeme tasyām asya jajñe kuruḥ 41 kuruḥ khalu dāśārhīm upayeme śubhāṅgīṃ nāma tasyām asya jajñe viḍūrathaḥ 42 viḍūrathas tu māgadhīm upayeme saṃpriyāṃ nāma tasyām asya jajñe 'rugvān nāma 43 arugvān khalu māgadhīm upayeme 'mṛtāṃ nāma tasyām asya jajñe parikṣit 44 parikṣit khalu bāhudām upayeme suyaśāṃ nāma tasyām asya jajñe bhīmasenaḥ 45 bhīmasenaḥ khalu kaikeyīm upayeme sukumārīṃ nāma tasyām asya jajñe paryaśravāḥ yam āhuḥ pratīpaṃ nāma 46 pratīpaḥ khalu śaibyām upayeme sunandāṃ nāma tasyāṃ putrān utpādayām āsa devāpiṃ śaṃtanuṃ bāhlīkaṃ ceti 47 devāpiḥ khalu bāla evāraṇyaṃ praviveśa śaṃtanus tu mahīpālo 'bhavat atrānuvaṃśo bhavati 48 yaṃ yaṃ karābhyāṃ spṛśati jīrṇaṃ sa sukham aśnute punar yuvā ca bhavati tasmāt taṃ śaṃtanuṃ viduḥ 49 tad asya śaṃtanutvam 50 śaṃtanuḥ khalu gaṅgāṃ bhāgīrathīm upayeme tasyām asya jajñe devavrataḥ yam āhur bhīṣma iti 51 bhīṣmaḥ khalu pituḥ priyacikīrṣayā satyavatīm udavahan mātaram yām āhur gandhakālīti 52 tasyāṃ kānīno garbhaḥ parāśarād dvaipāyanaḥ tasyām eva śaṃtanor dvau putrau babhūvatuḥ citrāṅgado vicitravīryaś ca 53 tayor aprāptayauvana eva citrāṅgado gandharveṇa hataḥ vicitravīryas tu rājā samabhavat 54 vicitravīryaḥ khalu kausalyātmaje 'mbikāmbālike kāśirājaduhitarāv upayeme 55 vicitravīryas tv anapatya eva videhatvaṃ prāptaḥ 56 tataḥ satyavatī cintayām āsa dauḥṣanto vaṃśa ucchidyate iti 57 sā dvaipāyanam ṛṣiṃ cintayām āsa 58 sa tasyāḥ purataḥ sthitaḥ kiṃ karavāṇīti 59 sā tam uvāca bhrātā tavānapatya eva svaryāto vicitravīryaḥ sādhv apatyaṃ tasyotpādayeti 60 sa param ity uktvā trīn putrān utpādayām āsa dhṛtarāṣṭraṃ pāṇḍuṃ viduraṃ ceti 61 tatra dhṛtarāṣṭrasya rājñaḥ putraśataṃ babhūva gāndhāryāṃ varadānād dvaipāyanasya 62 teṣāṃ dhṛtarāṣṭrasya putrāṇāṃ catvāraḥ pradhānā babhūvur duryodhano duḥśāsano vikarṇaś citrasei 63 pāṇḍos tu dve bhārye babhūvatuḥ kuntī mādrī cety ubhe strīratne 64 atha pāṇḍur mṛgayāṃ caran maithunagatam ṛṣim apaśyan mṛgyāṃ vartamānam tathaivāplutam anāsāditakāmarasam atṛptaṃ bāṇenābhijaghāna 65 sa bāṇaviddha uvāca pāṇḍum caratā dharmam imaṃ yena tvayābhijñena kāmarasasyāham anavāptakāmaraso 'bhihatas tasmāt tvam apy etām avasthām āsādyāni 66 sa vivarṇarūpaḥ pāṇḍuḥ śāpaṃ pariharamāṇo nopāsarpata bhārye 67 vākyaṃ covāca svacāpalyād idaṃ prāptavān aham śṛṇomi ca nānapatyasya lokā santīti 68 sā tvaṃ madarthe putrān utpādayeti kuntīm uvāca 69 sā tatra putrān utpādayām āsa dharmād yudhiṣṭhiraṃ mārutād bhīmasenaṃ śakrād arjunam iti 70 sa tāṃ hṛṣṭarūpaḥ pāṇḍur uvāca iyaṃ te sapatnyanapatyā sādhv asyām apatyam utpādyatām iti 71 sa evam astv ity uktaḥ kuntyā 72 tato mādryām aśvibhyāṃ nakulasahadevāv utpāditau 73 mādrīṃ khalv alaṃkṛtāṃ dṛṣṭvā pāṇḍur bhāvaṃ cakre 74 sa tāṃ spṛṣṭvaiva videhatvaṃ prāptaḥ 75 tatrainaṃ citāsthaṃ mādrī samanvāruroha 76 uvāca kuntīm yamayor āryayāpramattayā bhavitavyam iti 77 tatas te pañca pāṇḍavāḥ kuntyā sahitā hāstinapuram ānīya tāpasair bhīṣmasya vidurasya ca niveditāḥ 78 tatrāpi jatugṛhe dagdhuṃ samārabdhā na śakitā viduramantritena 79 tataś ca hiḍimbam antarā hatvā ekacakrāṃ gatāḥ 80 tasyām apy ekacakrāyāṃ bakaṃ nāma rākṣasaṃ hatvā pāñcālanagaram abhigatāḥ 81 tasmād draupadīṃ bhāryām avindan svaviṣayaṃ cājagmuḥ kuśalinaḥ 82 putrāṃś cotpādayām āsuḥ prativindhyaṃ yudhiṣṭhiraḥ sutasomaṃ vṛkodaraḥ śrutakīrtim arjunaḥ śatānīkaṃ nakulaḥ śrutakarmāṇaṃ sahadeva iti 83 yudhiṣṭhiras tu govāsanasya śaibyasya devikāṃ nāma kanyāṃ svayaṃvare lebhe tasyāṃ putraṃ janayām āsa yaudheyaṃ nāma 84 bhīmaseno 'pi kāśyāṃ baladharāṃ nāmopayeme vīryaśulkām tasyāṃ putraṃ sarvagaṃ nāmotpādayām āsa 85 arjunaḥ khalu dvāravatīṃ gatvā bhaginīṃ vāsudevasya subhadrāṃ nāma bhāryām udavahat tasyāṃ putram abhimanyuṃ nāma janayām āsa 86 nakulas tu caidyāṃ kareṇuvatīṃ nāma bhāryām udavahat tasyāṃ putraṃ niramitraṃ nāmājanayat 87 sahadevo 'pi mādrīm eva svayaṃvare vijayāṃ nāmopayeme tasyāṃ putram ajanayat suhotraṃ nāma 88 bhīmasenas tu pūrvam eva hiḍimbāyāṃ rākṣasyāṃ ghaṭotkacaṃ nāma putraṃ janayām āsa 89 ity ete ekādaśa pāṇḍavānāṃ putrāḥ 90 virāṭasya duhitaram uttarāṃ nāmābhimanyur upayeme tasyām asya parāsur garbho 'jāyata 91 tam utsaṅgena pratijagrāha pṛthā niyogāt puruṣottamasya vāsudevasya ṣāṇmāsikaṃ garbham aham enaṃ jīvayiṣyāmīti 92 saṃjīvayitvā cainam uvāca parikṣīṇe kule jāto bhavatv ayaṃ parikṣin nāmeti 93 parikṣit tu khalu mādravatīṃ nāmopayeme tasyām asya janamejayaḥ 94 janamejayāt tu vapuṣṭamāyāṃ dvau putrau śatānīkaḥ śaṅkuś ca 95 śatānīkas tu khalu vaidehīm upayeme tasyām asya jajñe putro 'śvamedhadattaḥ 96 ity eṣa pūror vaṃśas tu pāṇḍavānāṃ ca kīrtitaḥ pūror vaṃśam imaṃ śrutvā sarvapāpaiḥ pramucyate