Náboženství
Hinduismus		Mahábháráta
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 21. - 30.
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 21.
	1 sūta uvāca 1 tataḥ kāmagamaḥ pakṣī mahāvīryo mahābalaḥ mātur antikam āgacchat paraṃ tīraṃ mahodadheḥ 2 yatra sā vinatā tasmin paṇitena parājitā atīva duḥkhasaṃtaptā dāsībhāvam upāgatā 3 tataḥ kadā cid vinatāṃ pravaṇāṃ putrasaṃnidhau kāla āhūya vacanaṃ kadrūr idam abhāṣata 4 nāgānām ālayaṃ bhadre suramyaṃ ramaṇīyakam samudrakukṣāv ekānte tatra māṃ vinate vaha 5 tataḥ suparṇamātā tām avahat sarpamātaram pannagān garuḍaś cāpi mātur vacanacoditaḥ 6 sa sūryasyābhito yāti vainateyo vihaṃgamaḥ sūryaraśmiparītāś ca mūrcchitāḥ pannagābhavan tadavasthān sutān dṛṣṭvā kadrūḥ śakram athāstuvat 7 namas te devadeveśa namas te balasūdana namucighna namas te 'stu sahasrākṣa śacīpate 8 sarpāṇāṃ sūryataptānāṃ vāriṇā tvaṃ plavo bhava tvam eva paramaṃ trāṇam asmākam amarottama 9 īśo hy asi payaḥ sraṣṭuṃ tvam analpaṃ puraṃdara tvam eva meghas tvaṃ vāyus tvam agnir vaidyuto 'mbare 10 tvam abhraghanavikṣeptā tvām evāhuḥ punar ghanam tvaṃ vajram atulaṃ ghoraṃ ghoṣavāṃs tvaṃ balāhakaḥ 11 sraṣṭā tvam eva lokānāṃ saṃhartā cāparājitaḥ tvaṃ jyotiḥ sarvabhūtānāṃ tvam ādityo vibhāvasuḥ 12 tvaṃ mahad bhūtam āścaryaṃ tvaṃ rājā tvaṃ surottamaḥ tvaṃ viṣṇus tvaṃ sahasrākṣas tvaṃ devas tvaṃ parāyaṇam 13 tvaṃ sarvam amṛtaṃ deva tvaṃ somaḥ paramārcitaḥ tvaṃ muhūrtas tithiś ca tvaṃ lavas tvaṃ vai punaḥ kṣaṇaḥ 14 śuklas tvaṃ bahulaś caiva kalā kāṣṭhā truṭis tathā saṃvatsarartavo māsā rajanyaś ca dināni ca 15 tvam uttamā sagirivanā vasuṃdharā; sabhāskaraṃ vitimiram ambaraṃ tathā mahodadhiḥ satimitimiṃgilas tathā; mahormimān bahumakaro jhaṣālayaḥ 16 mahad yaśas tvam iti sadābhipūjyase; manīṣibhir muditamanā maharṣibhiḥ abhiṣṭutaḥ pibasi ca somam adhvare; vaṣaṭkṛtāny api ca havīṃṣi bhūtaye 17 tvaṃ vipraiḥ satatam ihejyase phalārthaṃ; vedāṅgeṣv atulabalaugha gīyase ca tvaddhetor yajanaparāyaṇā dvijendrā; vedāṅgāny abhigamayanti sarvavedaiḥ
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 22.
	1 sūta uvāca 1 evaṃ stutas tadā kadrvā bhagavān harivāhanaḥ nīlajīmūtasaṃghātair vyoma sarvaṃ samāvṛṇot 2 te meghā mumucus toyaṃ prabhūtaṃ vidyudujjvalāḥ parasparam ivātyarthaṃ garjantaḥ satataṃ divi 3 saṃghātitam ivākāśaṃ jaladaiḥ sumahādbhutaiḥ sṛjadbhir atulaṃ toyam ajasraṃ sumahāravaiḥ 4 saṃpranṛttam ivākāśaṃ dhārormibhir anekaśaḥ meghastanitanirghoṣam ambaraṃ samapadyata 5 nāgānām uttamo harśas tadā varṣati vāsave āpūryata mahī cāpi salilena samantataḥ
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 23.
	1 sūta uvāca 1 suparṇenohyamānās te jagmus taṃ deśam āśu vai sāgarāmbuparikṣiptaṃ pakṣisaṃghanināditam 2 vicitraphalapuṣpābhir vanarājibhir āvṛtam bhavanair āvṛtaṃ ramyais tathā padmākarair api 3 prasannasalilaiś cāpi hradaiś citrair vibhūṣitam divyagandhavahaiḥ puṇyair mārutair upavījitam 4 upajighradbhir ākāśaṃ vṛkṣair malayajair api śobhitaṃ puṣpavarṣāṇi muñcadbhir mārutoddhutaiḥ 5 kiradbhir iva tatrasthān nāgān puṣpāmbuvṛṣṭibhiḥ manaḥsaṃharṣaṇaṃ puṇyaṃ gandharvāpsarasāṃ priyam nānāpakṣirutaṃ ramyaṃ kadrūputrapraharṣaṇam 6 tat te vanaṃ samāsādya vijahruḥ pannagā mudā abruvaṃś ca mahāvīryaṃ suparṇaṃ patagottamam 7 vahāsmān aparaṃ dvīpaṃ suramyaṃ vipulodakam tvaṃ hi deśān bahūn ramyān patan paśyasi khecara 8 sa vicintyābravīt pakṣī mātaraṃ vinatāṃ tadā kiṃ kāraṇaṃ mayā mātaḥ kartavyaṃ sarpabhāṣitam 9 vinatovāca 9 dāsībhūtāsmy anāryāyā bhaginyāḥ patagottama paṇaṃ vitatham āsthāya sarpair upadhinā kṛtam 10 sūta uvāca 10 tasmiṃs tu kathite mātrā kāraṇe gaganecaraḥ uvāca vacanaṃ sarpāṃs tena duḥkhena duḥkhitaḥ 11 kim āhṛtya viditvā vā kiṃ vā kṛtveha pauruṣam dāsyād vo vipramucyeyaṃ satyaṃ śaṃsata lelihāḥ 12 śrutvā tam abruvan sarpā āharāmṛtam ojasā tato dāsyād vipramokṣo bhavitā tava khecara
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 24.
	1 sūta uvāca 1 ity ukto garuḍaḥ sarpais tato mātaram abravīt gacchāmy amṛtam āhartuṃ bhakṣyam icchāmi veditum 2 vinatovāca 2 samudrakukṣāv ekānte niṣādālayam uttamam sahasrāṇām anekānāṃ tān bhuktvāmṛtam ānaya 3 na tu te brāhmaṇaṃ hantuṃ kāryā buddhiḥ kathaṃ cana avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ brāhmaṇo hy analopamaḥ 4 agnir arko viṣaṃ śastraṃ vipro bhavati kopitaḥ bhūtānām agrabhug vipro varṇaśreṣṭhaḥ pitā guruḥ 5 garuḍa uvāca 5 yathāham abhijānīyāṃ brāhmaṇaṃ lakṣaṇaiḥ śubhaiḥ tan me kāraṇato mātaḥ pṛcchato vaktum arhasi 6 vinatovāca 6 yas te kaṇṭham anuprāpto nigīrṇaṃ baḍiśaṃ yathā dahed aṅgāravat putra taṃ vidyād brāhmaṇarṣabham 7 sūta uvāca 7 provāca cainaṃ vinatā putrahārdād idaṃ vacaḥ jānanty apy atulaṃ vīryam āśīrvādasamanvitam 8 pakṣau te mārutaḥ pātu candraḥ pṛṣṭhaṃ tu putraka śiras tu pātu te vahnir bhāskaraḥ sarvam eva tu 9 ahaṃ ca te sadā putra śāntisvastiparāyaṇā ariṣṭaṃ vraja panthānaṃ vatsa kāryārthasiddhaye 10 tataḥ sa mātur vacanaṃ niśamya; vitatya pakṣau nabha utpapāta tato niṣādān balavān upāgamad; bubhukṣitaḥ kāla ivāntako mahān 11 sa tān niṣādān upasaṃharaṃs tadā; rajaḥ samuddhūya nabhaḥspṛśaṃ mahat samudrakukṣau ca viśoṣayan payaḥ; samīpagān bhūmidharān vicālayan 12 tataḥ sa cakre mahad ānanaṃ tadā; niṣādamārgaṃ pratirudhya pakṣirāṭ tato niṣādās tvaritāḥ pravavrajur; yato mukhaṃ tasya bhujaṃgabhojinaḥ 13 tadānanaṃ vivṛtam atipramāṇavat; samabhyayur gaganam ivārditāḥ khagāḥ sahasraśaḥ pavanarajobhramohitā; mahānilapracalitapādape vane 14 tataḥ khago vadanam amitratāpanaḥ; samāharat paricapalo mahābalaḥ niṣūdayan bahuvidhamatsyabhakṣiṇo; bubhukṣito gaganacareśvaras tadā
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 25.
	1 sūta uvāca 1 tasya kaṇṭham anuprāpto brāhmaṇaḥ saha bhāryayā dahan dīpta ivāṅgāras tam uvācāntarikṣagaḥ 2 dvijottama vinirgaccha tūrṇam āsyād apāvṛtāt na hi me brāhmaṇo vadhyaḥ pāpeṣv api rataḥ sadā 3 bruvāṇam evaṃ garuḍaṃ brāhmaṇaḥ samabhāṣata niṣādī mama bhāryeyaṃ nirgacchatu mayā saha 4 garuḍa uvāca 4 etām api niṣādīṃ tvaṃ parigṛhyāśu niṣpata tūrṇaṃ saṃbhāvayātmānam ajīrṇaṃ mama tejasā 5 sūta uvāca 5 tataḥ sa vipro niṣkrānto niṣādīsahitas tadā vardhayitvā ca garuḍam iṣṭaṃ deśaṃ jagāma ha 6 sahabhārye viniṣkrānte tasmin vipre sa pakṣirāṭ vitatya pakṣāv ākāśam utpapāta manojavaḥ 7 tato 'paśyat sa pitaraṃ pṛṣṭaś cākhyātavān pituḥ ahaṃ hi sarpaiḥ prahitaḥ somam āhartum udyataḥ mātur dāsyavimokṣārtham āhariṣye tam adya vai 8 mātrā cāsmi samādiṣṭo niṣādān bhakṣayeti vai na ca me tṛptir abhavad bhakṣayitvā sahasraśaḥ 9 tasmād bhoktavyam aparaṃ bhagavan pradiśasva me yad bhuktvāmṛtam āhartuṃ samarthaḥ syām ahaṃ prabho 10 kaśyapa uvāca 10 āsīd vibhāvasur nāma maharṣiḥ kopano bhṛśam bhrātā tasyānujaś cāsīt supratīko mahātapāḥ 11 sa necchati dhanaṃ bhrātrā sahaikasthaṃ mahāmuniḥ vibhāgaṃ kīrtayaty eva supratīko 'tha nityaśaḥ 12 athābravīc ca taṃ bhrātā supratīkaṃ vibhāvasuḥ vibhāgaṃ bahavo mohāt kartum icchanti nityadā tato vibhaktā anyonyaṃ nādriyante 'rthamohitāḥ 13 tataḥ svārthaparān mūḍhān pṛthag bhūtān svakair dhanaiḥ viditvā bhedayanty etān amitrā mitrarūpiṇaḥ 14 viditvā cāpare bhinnān antareṣu patanty atha bhinnānām atulo nāśaḥ kṣipram eva pravartate 15 tasmāc caiva vibhāgārthaṃ na praśaṃsanti paṇḍitāḥ guruśāstre nibaddhānām anyonyam abhiśaṅkinām 16 niyantuṃ na hi śakyas tvaṃ bhedato dhanam icchasi yasmāt tasmāt supratīka hastitvaṃ samavāpsyasi 17 śaptas tv evaṃ supratīko vibhāvasum athābravīt tvam apy antarjalacaraḥ kacchapaḥ saṃbhaviṣyasi 18 evam anyonyaśāpāt tau supratīkavibhāvasū gajakacchapatāṃ prāptāv arthārthaṃ mūḍhacetasau 19 roṣadoṣānuṣaṅgeṇa tiryagyonigatāv api parasparadveṣaratau pramāṇabaladarpitau 20 sarasy asmin mahākāyau pūrvavairānusāriṇau tayor ekataraḥ śrīmān samupaiti mahāgajaḥ 21 tasya bṛṃhitaśabdena kūrmo 'py antarjaleśayaḥ utthito 'sau mahākāyaḥ kṛtsnaṃ saṃkṣobhayan saraḥ 22 taṃ dṛṣṭvāveṣṭitakaraḥ pataty eṣa gajo jalam dantahastāgralāṅgūlapādavegena vīryavān 23 taṃ vikṣobhayamāṇaṃ tu saro bahujhaṣākulam kūrmo 'py abhyudyataśirā yuddhāyābhyeti vīryavān 24 ṣaḍ ucchrito yojanāni gajas tad dviguṇāyataḥ kūrmas triyojanotsedho daśayojanamaṇḍalaḥ 25 tāv etau yuddhasaṃmattau parasparajayaiṣiṇau upayujyāśu karmedaṃ sādhayepsitam ātmanaḥ 26 sūta uvāca 26 sa tac chrutvā pitur vākyaṃ bhīmavego 'ntarikṣagaḥ nakhena gajam ekena kūrmam ekena cākṣipat 27 samutpapāta cākāśaṃ tata uccair vihaṃgamaḥ so 'lambatīrtham āsādya devavṛkṣān upāgamat 28 te bhītāḥ samakampanta tasya pakṣānilāhatāḥ na no bhañjyād iti tadā divyāḥ kanakaśākhinaḥ 29 pracalāṅgān sa tān dṛṣṭvā manorathaphalāṅkurān anyān atularūpāṅgān upacakrāma khecaraḥ 30 kāñcanai rājataiś caiva phalair vaiḍūryaśākhinaḥ sāgarāmbuparikṣiptān bhrājamānān mahādrumān 31 tam uvāca khagaśreṣṭhaṃ tatra rohiṇapādapaḥ atipravṛddhaḥ sumahān āpatantaṃ manojavam 32 yaiṣā mama mahāśākhā śatayojanam āyatā etām āsthāya śākhāṃ tvaṃ khādemau gajakacchapau 33 tato drumaṃ patagasahasrasevitaṃ; mahīdharapratimavapuḥ prakampayan khagottamo drutam abhipatya vegavān; babhañja tām aviralapatrasaṃvṛtām
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 26.
	1 sūta uvāca 1 spṛṣṭamātrā tu padbhyāṃ sā garuḍena balīyasā abhajyata taroḥ śākhā bhagnāṃ cainām adhārayat 2 tāṃ bhagnāṃ sa mahāśākhāṃ smayan samavalokayan athātra lambato 'paśyad vālakhilyān adhomukhān 3 sa tadvināśasaṃtrāsād anupatya khagādhipaḥ śākhām āsyena jagrāha teṣām evānvavekṣayā śanaiḥ paryapatat pakṣī parvatān praviśātayan 4 evaṃ so 'bhyapatad deśān bahūn sagajakacchapaḥ dayārthaṃ vālakhilyānāṃ na ca sthānam avindata 5 sa gatvā parvataśreṣṭhaṃ gandhamādanam avyayam dadarśa kaśyapaṃ tatra pitaraṃ tapasi sthitam 6 dadarśa taṃ pitā cāpi divyarūpaṃ vihaṃgamam tejovīryabalopetaṃ manomārutaraṃhasam 7 śailaśṛṅgapratīkāśaṃ brahmadaṇḍam ivodyatam acintyam anabhijñeyaṃ sarvabhūtabhayaṃkaram 8 māyāvīryadharaṃ sākṣād agnim iddham ivodyatam apradhṛṣyam ajeyaṃ ca devadānavarākṣasaiḥ 9 bhettāraṃ giriśṛṅgāṇāṃ nadījalaviśoṣaṇam lokasaṃloḍanaṃ ghoraṃ kṛtāntasamadarśanam 10 tam āgatam abhiprekṣya bhagavān kaśyapas tadā viditvā cāsya saṃkalpam idaṃ vacanam abravīt 11 putra mā sāhasaṃ kārṣīr mā sadyo lapsyase vyathām mā tvā daheyuḥ saṃkruddhā vālakhilyā marīcipāḥ 12 prasādayām āsa sa tān kaśyapaḥ putrakāraṇāt vālakhilyāṃs tapaḥsiddhān idam uddiśya kāraṇam 13 prajāhitārtham ārambho garuḍasya tapodhanāḥ cikīrṣati mahat karma tad anujñātum arhatha 14 evam uktā bhagavatā munayas te samabhyayuḥ muktvā śākhāṃ giriṃ puṇyaṃ himavantaṃ taporthinaḥ 15 tatas teṣv apayāteṣu pitaraṃ vinatātmajaḥ śākhāvyākṣiptavadanaḥ paryapṛcchata kaśyapam 16 bhagavan kva vimuñcāmi taruśākhām imām aham varjitaṃ brāhmaṇair deśam ākhyātu bhagavān mama 17 tato niṣpuruṣaṃ śailaṃ himasaṃruddhakandaram agamyaṃ manasāpy anyais tasyācakhyau sa kaśyapaḥ 18 taṃ parvatamahākukṣim āviśya manasā khagaḥ javenābhyapatat tārkṣyaḥ saśākhāgajakacchapaḥ 19 na tāṃ vadhraḥ pariṇahec chatacarmā mahān aṇuḥ śākhino mahatīṃ śākhāṃ yāṃ pragṛhya yayau khagaḥ 20 tataḥ sa śatasāhasraṃ yojanāntaram āgataḥ kālena nātimahatā garuḍaḥ patatāṃ varaḥ 21 sa taṃ gatvā kṣaṇenaiva parvataṃ vacanāt pituḥ amuñcan mahatīṃ śākhāṃ sasvanāṃ tatra khecaraḥ 22 pakṣānilahataś cāsya prākampata sa śailarāṭ mumoca puṣpavarṣaṃ ca samāgalitapādapaḥ 23 śṛṅgāṇi ca vyaśīryanta gires tasya samantataḥ maṇikāñcanacitrāṇi śobhayanti mahāgirim 24 śākhino bahavaś cāpi śākhayābhihatās tayā kāñcanaiḥ kusumair bhānti vidyutvanta ivāmbudāḥ 25 te hemavikacā bhūyo yuktāḥ parvatadhātubhiḥ vyarājañ śākhinas tatra sūryāṃśupratirañjitāḥ 26 tatas tasya gireḥ śṛṅgam āsthāya sa khagottamaḥ bhakṣayām āsa garuḍas tāv ubhau gajakacchapau 27 tataḥ parvatakūṭāgrād utpapāta manojavaḥ prāvartantātha devānām utpātā bhayavedinaḥ 28 indrasya vajraṃ dayitaṃ prajajvāla vyathānvitam sadhūmā cāpatat sārcir divolkā nabhasaś cyutā 29 tathā vasūnāṃ rudrāṇām ādityānāṃ ca sarvaśaḥ sādhyānāṃ marutāṃ caiva ye cānye devatāgaṇāḥ svaṃ svaṃ praharaṇaṃ teṣāṃ parasparam upādravat 30 abhūtapūrvaṃ saṃgrāme tadā devāsure 'pi ca vavur vātāḥ sanirghātāḥ petur ulkāḥ samantataḥ 31 nirabhram api cākāśaṃ prajagarja mahāsvanam devānām api yo devaḥ so 'py avarṣad asṛk tadā 32 mamlur mālyāni devānāṃ śemus tejāṃsi caiva hi utpātameghā raudrāś ca vavarṣuḥ śoṇitaṃ bahu rajāṃsi mukuṭāny eṣām utthitāni vyadharṣayan 33 tatas trāsasamudvignaḥ saha devaiḥ śatakratuḥ utpātān dāruṇān paśyann ity uvāca bṛhaspatim 34 kimarthaṃ bhagavan ghorā mahotpātāḥ samutthitāḥ na ca śatruṃ prapaśyāmi yudhi yo naḥ pradharṣayet 35 bṛhaspatir uvāca 35 tavāparādhād devendra pramādāc ca śatakrato tapasā vālakhilyānāṃ bhūtam utpannam adbhutam 36 kaśyapasya muneḥ putro vinatāyāś ca khecaraḥ hartuṃ somam anuprāpto balavān kāmarūpavān 37 samartho balināṃ śreṣṭho hartuṃ somaṃ vihaṃgamaḥ sarvaṃ saṃbhāvayāmy asminn asādhyam api sādhayet 38 sūta uvāca 38 śrutvaitad vacanaṃ śakraḥ provācāmṛtarakṣiṇaḥ mahāvīryabalaḥ pakṣī hartuṃ somam ihodyataḥ 39 yuṣmān saṃbodhayāmy eṣa yathā sa na hared balāt atulaṃ hi balaṃ tasya bṛhaspatir uvāca me 40 tac chrutvā vibudhā vākyaṃ vismitā yatnam āsthitāḥ parivāryāmṛtaṃ tasthur vajrī cendraḥ śatakratuḥ 41 dhārayanto mahārhāṇi kavacāni manasvinaḥ kāñcanāni vicitrāṇi vaiḍūryavikṛtāni ca 42 vividhāni ca śastrāṇi ghorarūpāṇy anekaśaḥ śitatīkṣṇāgradhārāṇi samudyamya sahasraśaḥ 43 savisphuliṅgajvālāni sadhūmāni ca sarvaśaḥ cakrāṇi parighāṃś caiva triśūlāni paraśvadhān 44 śaktīś ca vividhās tīkṣṇāḥ karavālāṃś ca nirmalān svadeharūpāṇy ādāya gadāś cograpradarśanāḥ 45 taiḥ śastrair bhānumadbhis te divyābharaṇabhūṣitāḥ bhānumantaḥ suragaṇās tasthur vigatakalmaṣāḥ 46 anupamabalavīryatejaso; dhṛtamanasaḥ parirakṣaṇe 'mṛtasya asurapuravidāraṇāḥ surā; jvalanasamiddhavapuḥprakāśinaḥ 47 iti samaravaraṃ surāsthitaṃ; parighasahasraśataiḥ samākulam vigalitam iva cāmbarāntare; tapanamarīcivibhāsitaṃ babhau
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 27.
	1 śaunaka uvāca 1 ko 'parādho mahendrasya kaḥ pramādaś ca sūtaja tapasā vālakhilyānāṃ saṃbhūto garuḍaḥ katham 2 kaśyapasya dvijāteś ca kathaṃ vai pakṣirāṭ sutaḥ adhṛṣyaḥ sarvabhūtānām avadhyaś cābhavat katham 3 kathaṃ ca kāmacārī sa kāmavīryaś ca khecaraḥ etad icchāmy ahaṃ śrotuṃ purāṇe yadi paṭhyate 4 sūta uvāca 4 viṣayo 'yaṃ purāṇasya yan māṃ tvaṃ paripṛcchasi śṛṇu me vadataḥ sarvam etat saṃkṣepato dvija 5 yajataḥ putrakāmasya kaśyapasya prajāpateḥ sāhāyyam ṛṣayo devā gandharvāś ca daduḥ kila 6 tatredhmānayane śakro niyuktaḥ kaśyapena ha munayo vālakhilyāś ca ye cānye devatāgaṇāḥ 7 śakras tu vīryasadṛśam idhmabhāraṃ giriprabham samudyamyānayām āsa nātikṛcchrād iva prabhuḥ 8 athāpaśyad ṛṣīn hrasvān aṅguṣṭhodaraparvaṇaḥ palāśavṛntikām ekāṃ sahitān vahataḥ pathi 9 pralīnān sveṣv ivāṅgeṣu nirāhārāṃs tapodhanān kliśyamānān mandabalān goṣpade saṃplutodake 10 tāṃś ca sarvān smayāviṣṭo vīryonmattaḥ puraṃdaraḥ avahasyātyagāc chīghraṃ laṅghayitvāvamanya ca 11 te 'tha roṣasamāviṣṭāḥ subhṛśaṃ jātamanyavaḥ ārebhire mahat karma tadā śakrabhayaṃkaram 12 juhuvus te sutapaso vidhivaj jātavedasam mantrair uccāvacair viprā yena kāmena tac chṛṇu 13 kāmavīryaḥ kāmagamo devarājabhayapradaḥ indro 'nyaḥ sarvadevānāṃ bhaved iti yatavratāḥ 14 indrāc chataguṇaḥ śaurye vīrye caiva manojavaḥ tapaso naḥ phalenādya dāruṇaḥ saṃbhavatv iti 15 tad buddhvā bhṛśasaṃtapto devarājaḥ śatakratuḥ jagāma śaraṇaṃ tatra kaśyapaṃ saṃśitavratam 16 tac chrutvā devarājasya kaśyapo 'tha prajāpatiḥ vālakhilyān upāgamya karmasiddhim apṛcchata 17 evam astv iti taṃ cāpi pratyūcuḥ satyavādinaḥ tān kaśyapa uvācedaṃ sāntvapūrvaṃ prajāpatiḥ 18 ayam indras tribhuvane niyogād brahmaṇaḥ kṛtaḥ indrārthaṃ ca bhavanto 'pi yatnavantas tapodhanāḥ 19 na mithyā brahmaṇo vākyaṃ kartum arhatha sattamāḥ bhavatāṃ ca na mithyāyaṃ saṃkalpo me cikīrṣitaḥ 20 bhavatv eṣa patatrīṇām indro 'tibalasattvavān prasādaḥ kriyatāṃ caiva devarājasya yācataḥ 21 evam uktāḥ kaśyapena vālakhilyās tapodhanāḥ pratyūcur abhisaṃpūjya muniśreṣṭhaṃ prajāpatim 22 indrārtho 'yaṃ samārambhaḥ sarveṣāṃ naḥ prajāpate apatyārthaṃ samārambho bhavataś cāyam īpsitaḥ 23 tad idaṃ saphalaṃ karma tvayā vai pratigṛhyatām tathā caiva vidhatsvātra yathā śreyo 'nupaśyasi 24 etasminn eva kāle tu devī dākṣāyaṇī śubhā vinatā nāma kalyāṇī putrakāmā yaśasvinī 25 tapas taptvā vrataparā snātā puṃsavane śuciḥ upacakrāma bhartāraṃ tām uvācātha kaśyapaḥ 26 ārambhaḥ saphalo devi bhavitāyaṃ tavepsitaḥ janayiṣyasi putrau dvau vīrau tribhuvaneśvarau 27 tapasā vālakhilyānāṃ mama saṃkalpajau tathā bhaviṣyato mahābhāgau putrau te lokapūjitau 28 uvāca caināṃ bhagavān mārīcaḥ punar eva ha dhāryatām apramādena garbho 'yaṃ sumahodayaḥ 29 ekaḥ sarvapatatrīṇām indratvaṃ kārayiṣyati lokasaṃbhāvito vīraḥ kāmavīryo vihaṃgamaḥ 30 śatakratum athovāca prīyamāṇaḥ prajāpatiḥ tvatsahāyau khagāv etau bhrātarau te bhaviṣyataḥ 31 naitābhyāṃ bhavitā doṣaḥ sakāśāt te puraṃdara vyetu te śakra saṃtāpas tvam evendro bhaviṣyasi 32 na cāpy evaṃ tvayā bhūyaḥ kṣeptavyā brahmavādinaḥ na cāvamānyā darpāt te vāgviṣā bhṛśakopanāḥ 33 evam ukto jagāmendro nirviśaṅkas triviṣṭapam vinatā cāpi siddhārthā babhūva muditā tadā 34 janayām āsa putrau dvāv aruṇaṃ garuḍaṃ tathā aruṇas tayos tu vikala ādityasya puraḥsaraḥ 35 patatrīṇāṃ tu garuḍa indratvenābhyaṣicyata tasyaitat karma sumahac chrūyatāṃ bhṛgunandana
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 28.
	1 sūta uvāca 1 tatas tasmin dvijaśreṣṭha samudīrṇe tathāvidhe garutmān pakṣirāṭ tūrṇaṃ saṃprāpto vibudhān prati 2 taṃ dṛṣṭvātibalaṃ caiva prākampanta samantataḥ parasparaṃ ca pratyaghnan sarvapraharaṇāny api 3 tatra cāsīd ameyātmā vidyudagnisamaprabhaḥ bhauvanaḥ sumahāvīryaḥ somasya parirakṣitā 4 sa tena patagendreṇa pakṣatuṇḍanakhaiḥ kṣataḥ muhūrtam atulaṃ yuddhaṃ kṛtvā vinihato yudhi 5 rajaś coddhūya sumahat pakṣavātena khecaraḥ kṛtvā lokān nirālokāṃs tena devān avākirat 6 tenāvakīrṇā rajasā devā moham upāgaman na cainaṃ dadṛśuś channā rajasāmṛtarakṣiṇaḥ 7 evaṃ saṃloḍayām āsa garuḍas tridivālayam pakṣatuṇḍaprahāraiś ca devān sa vidadāra ha 8 tato devaḥ sahasrākṣas tūrṇaṃ vāyum acodayat vikṣipemāṃ rajovṛṣṭiṃ tavaitat karma māruta 9 atha vāyur apovāha tad rajas tarasā balī tato vitimire jāte devāḥ śakunim ārdayan 10 nanāda coccair balavān mahāmegharavaḥ khagaḥ vadhyamānaḥ suragaṇaiḥ sarvabhūtāni bhīṣayan utpapāta mahāvīryaḥ pakṣirāṭ paravīrahā 11 tam utpatyāntarikṣasthaṃ devānām upari sthitam varmiṇo vibudhāḥ sarve nānāśastrair avākiran 12 paṭṭiśaiḥ parighaiḥ śūlair gadābhiś ca savāsavāḥ kṣurāntair jvalitaiś cāpi cakrair ādityarūpibhiḥ 13 nānāśastravisargaiś ca vadhyamānaḥ samantataḥ kurvan sutumulaṃ yuddhaṃ pakṣirāṇ na vyakampata 14 vinardann iva cākāśe vainateyaḥ pratāpavān pakṣābhyām urasā caiva samantād vyākṣipat surān 15 te vikṣiptās tato devāḥ prajagmur garuḍārditāḥ nakhatuṇḍakṣatāś caiva susruvuḥ śoṇitaṃ bahu 16 sādhyāḥ prācīṃ sagandharvā vasavo dakṣiṇāṃ diśam prajagmuḥ sahitā rudraiḥ patagendrapradharṣitāḥ 17 diśaṃ pratīcīm ādityā nāsatyā uttarāṃ diśam muhur muhuḥ prekṣamāṇā yudhyamānā mahaujasam 18 aśvakrandena vīreṇa reṇukena ca pakṣiṇā krathanena ca śūreṇa tapanena ca khecaraḥ 19 ulūkaśvasanābhyāṃ ca nimeṣeṇa ca pakṣiṇā prarujena ca saṃyuddhaṃ cakāra pralihena ca 20 tān pakṣanakhatuṇḍāgrair abhinad vinatāsutaḥ yugāntakāle saṃkruddhaḥ pinākīva mahābalaḥ 21 mahāvīryā mahotsāhās tena te bahudhā kṣatāḥ rejur abhraghanaprakhyā rudhiraughapravarṣiṇaḥ 22 tān kṛtvā patagaśreṣṭhaḥ sarvān utkrāntajīvitān atikrānto 'mṛtasyārthe sarvato 'gnim apaśyata 23 āvṛṇvānaṃ mahājvālam arcirbhiḥ sarvato 'mbaram dahantam iva tīkṣṇāṃśuṃ ghoraṃ vāyusamīritam 24 tato navatyā navatīr mukhānāṃ; kṛtvā tarasvī garuḍo mahātmā nadīḥ samāpīya mukhais tatas taiḥ; suśīghram āgamya punar javena 25 jvalantam agniṃ tam amitratāpanaḥ; samāstarat patraratho nadībhiḥ tataḥ pracakre vapur anyad alpaṃ; praveṣṭukāmo 'gnim abhipraśāmya
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 29.
	1 sūta uvāca 1 jāmbūnadamayo bhūtvā marīcivikacojjvalaḥ praviveśa balāt pakṣī vārivega ivārṇavam 2 sa cakraṃ kṣuraparyantam apaśyad amṛtāntike paribhramantam aniśaṃ tīkṣṇadhāram ayasmayam 3 jvalanārkaprabhaṃ ghoraṃ chedanaṃ somahāriṇām ghorarūpaṃ tad atyarthaṃ yantraṃ devaiḥ sunirmitam 4 tasyāntaraṃ sa dṛṣṭvaiva paryavartata khecaraḥ arāntareṇābhyapatat saṃkṣipyāṅgaṃ kṣaṇena ha 5 adhaś cakrasya caivātra dīptānalasamadyutī vidyujjihvau mahāghorau dīptāsyau dīptalocanau 6 cakṣurviṣau mahāvīryau nityakruddhau tarasvinau rakṣārtham evāmṛtasya dadarśa bhujagottamau 7 sadā saṃrabdhanayanau sadā cānimiṣekṣaṇau tayor eko 'pi yaṃ paśyet sa tūrṇaṃ bhasmasād bhavet 8 tayoś cakṣūṃṣi rajasā suparṇas tūrṇam āvṛṇot adṛṣṭarūpas tau cāpi sarvataḥ paryakālayat 9 tayor aṅge samākramya vainateyo 'ntarikṣagaḥ ācchinat tarasā madhye somam abhyadravat tataḥ 10 samutpāṭyāmṛtaṃ tat tu vainateyas tato balī utpapāta javenaiva yantram unmathya vīryavān 11 apītvaivāmṛtaṃ pakṣī parigṛhyāśu vīryavān agacchad apariśrānta āvāryārkaprabhāṃ khagaḥ 12 viṣṇunā tu tadākāśe vainateyaḥ sameyivān tasya nārāyaṇas tuṣṭas tenālaulyena karmaṇā 13 tam uvācāvyayo devo varado 'smīti khecaram sa vavre tava tiṣṭheyam uparīty antarikṣagaḥ 14 uvāca cainaṃ bhūyo 'pi nārāyaṇam idaṃ vacaḥ ajaraś cāmaraś ca syām amṛtena vināpy aham 15 pratigṛhya varau tau ca garuḍo viṣṇum abravīt bhavate 'pi varaṃ dadmi vṛṇītāṃ bhagavān api 16 taṃ vavre vāhanaṃ kṛṣṇo garutmantaṃ mahābalam dhvajaṃ ca cakre bhagavān upari sthāsyasīti tam 17 anupatya khagaṃ tv indro vajreṇāṅge 'bhyatāḍayat vihaṃgamaṃ surāmitraṃ harantam amṛtaṃ balāt 18 tam uvācendram ākrande garuḍaḥ patatāṃ varaḥ prahasañ ślakṣṇayā vācā tathā vajrasamāhataḥ 19 ṛṣer mānaṃ kariṣyāmi vajraṃ yasyāsthisaṃbhavam vajrasya ca kariṣyāmi tava caiva śatakrato 20 eṣa patraṃ tyajāmy ekaṃ yasyāntaṃ nopalapsyase na hi vajranipātena rujā me 'sti kadā cana 21 tatra taṃ sarvabhūtāni vismitāny abruvaṃs tadā surūpaṃ patram ālakṣya suparṇo 'yaṃ bhavatv iti 22 dṛṣṭvā tad adbhutaṃ cāpi sahasrākṣaḥ puraṃdaraḥ khago mahad idaṃ bhūtam iti matvābhyabhāṣata 23 balaṃ vijñātum icchāmi yat te param anuttamam sakhyaṃ cānantam icchāmi tvayā saha khagottama
	< zpět	Kniha 1  -  Ādiparvan	kapitola 30.
	1 garuḍa uvāca 1 sakhyaṃ me 'stu tvayā deva yathecchasi puraṃdara balaṃ tu mama jānīhi mahac cāsahyam eva ca 2 kāmaṃ naitat praśaṃsanti santaḥ svabalasaṃstavam guṇasaṃkīrtanaṃ cāpi svayam eva śatakrato 3 sakheti kṛtvā tu sakhe pṛṣṭo vakṣyāmy ahaṃ tvayā na hy ātmastavasaṃyuktaṃ vaktavyam animittataḥ 4 saparvatavanām urvīṃ sasāgaravanām imām pakṣanāḍyaikayā śakra tvāṃ caivātrāvalambinam 5 sarvān saṃpiṇḍitān vāpi lokān sasthāṇujaṅgamān vaheyam apariśrānto viddhīdaṃ me mahad balam 6 sūta uvāca 6 ity uktavacanaṃ vīraṃ kirīṭī śrīmatāṃ varaḥ āha śaunaka devendraḥ sarvabhūtahitaḥ prabhuḥ 7 pratigṛhyatām idānīṃ me sakhyam ānantyam uttamam na kāryaṃ tava somena mama somaḥ pradīyatām asmāṃs te hi prabādheyur yebhyo dadyād bhavān imam 8 garuḍa uvāca 8 kiṃ cit kāraṇam uddiśya somo 'yaṃ nīyate mayā na dāsyāmi samādātuṃ somaṃ kasmai cid apy aham 9 yatremaṃ tu sahasrākṣa nikṣipeyam ahaṃ svayam tvam ādāya tatas tūrṇaṃ harethās tridaśeśvara 10 śakra uvāca 10 vākyenānena tuṣṭo 'haṃ yat tvayoktam ihāṇḍaja yad icchasi varaṃ mattas tad gṛhāṇa khagottama 11 sūta uvāca 11 ity uktaḥ pratyuvācedaṃ kadrūputrān anusmaran smṛtvā caivopadhikṛtaṃ mātur dāsyanimittataḥ 12 īśo 'ham api sarvasya kariṣyāmi tu te 'rthitām bhaveyur bhujagāḥ śakra mama bhakṣyā mahābalāḥ 13 tathety uktvānvagacchat taṃ tato dānavasūdanaḥ hariṣyāmi vinikṣiptaṃ somam ity anubhāṣya tam 14 ājagāma tatas tūrṇaṃ suparṇo mātur antikam atha sarpān uvācedaṃ sarvān paramahṛṣṭavat 15 idam ānītam amṛtaṃ nikṣepsyāmi kuśeṣu vaḥ snātā maṅgalasaṃyuktās tataḥ prāśnīta pannagāḥ 16 adāsī caiva māteyam adyaprabhṛti cāstu me yathoktaṃ bhavatām etad vaco me pratipāditam 17 tataḥ snātuṃ gatāḥ sarpāḥ pratyuktvā taṃ tathety uta śakro 'py amṛtam ākṣipya jagāma tridivaṃ punaḥ 18 athāgatās tam uddeśaṃ sarpāḥ somārthinas tadā snātāś ca kṛtajapyāś ca prahṛṣṭāḥ kṛtamaṅgalāḥ 19 tad vijñāya hṛtaṃ sarpāḥ pratimāyākṛtaṃ ca tat somasthānam idaṃ ceti darbhāṃs te lilihus tadā 20 tato dvaidhīkṛtā jihvā sarpāṇāṃ tena karmaṇā abhavaṃś cāmṛtasparśād darbhās te 'tha pavitriṇaḥ 21 tataḥ suparṇaḥ paramaprahṛṣṭavān; vihṛtya mātrā saha tatra kānane bhujaṃgabhakṣaḥ paramārcitaḥ khagair; ahīnakīrtir vinatām anandayat 22 imāṃ kathāṃ yaḥ śṛṇuyān naraḥ sadā; paṭheta vā dvijajanamukhyasaṃsadi asaṃśayaṃ tridivam iyāt sa puṇyabhāṅ; mahātmanaḥ patagapateḥ prakīrtanāt